8 doanh nghiệp Metaverse hàng đầu toàn cầu và phương thức đầu tư

Metaverse là gì? Ba đặc điểm cốt lõi

Metaverse là một môi trường ảo tách biệt hoàn toàn với thế giới thực, cho phép người dùng tham gia vào nhiều hoạt động và trải nghiệm phong phú. Người dùng có thể điều khiển avatar để giao tiếp với người khác, tận hưởng từ chơi game đến mua sắm.

Thông qua các công nghệ tiên tiến như VR (thực tế ảo) và AR (thực tế tăng cường), metaverse mang lại trải nghiệm nhập vai vượt trội. Các ứng dụng của metaverse không chỉ dừng lại ở giải trí và game mà còn mở rộng ra giáo dục, kinh doanh, nghệ thuật, y học và nhiều lĩnh vực khác. Các chuyên gia dự báo thị trường có thể phát triển thành ngành hàng nghìn tỷ USD, biến metaverse thành trung tâm của nền kinh tế số thế hệ mới.

Các lĩnh vực nổi bật dự kiến sẽ ứng dụng metaverse mạnh gồm:

• Giải trí: Tổ chức hòa nhạc lớn và trò chơi tương tác trong không gian ảo
• Giáo dục: Học từ xa và đào tạo thực tế mô phỏng tại các khuôn viên ảo
• Y tế: Đào tạo phẫu thuật và phục hồi chức năng sử dụng công nghệ VR
• Bất động sản: Tham quan bất động sản ảo và giao dịch nhà đất kỹ thuật số
• Tài chính: Nền tảng giao dịch và dịch vụ đầu tư trong môi trường ảo

Việc áp dụng metaverse vào những ngành này sẽ thúc đẩy thay đổi lớn trong mô hình kinh doanh truyền thống, đồng thời mở ra cơ hội tạo giá trị mới. Đặc biệt, metaverse giúp giao tiếp và hợp tác toàn cầu theo thời gian thực, xóa bỏ rào cản địa lý, hứa hẹn tác động sâu rộng đến doanh nghiệp và xã hội.

Đặc điểm 1: Hệ sinh thái kinh tế trên metaverse

Đặc điểm nổi bật của metaverse là phát triển hệ thống kinh tế riêng. Bên trong metaverse, người dùng có thể sở hữu các loại tiền tệ, tài sản độc quyền, mua bán hàng hóa và sử dụng dịch vụ. Nguyên tắc thị trường—cung cầu—vận hành như thế giới thực, xác định giá trị tài sản số.

Bất động sản số được giao dịch sôi động trong metaverse, các lô đất ở vị trí đắc địa thường có giá cao. Trang phục avatar, phụ kiện, nội thất và nhiều vật phẩm khác thường mua bán dưới dạng NFT (token không thể thay thế). NFT xác thực quyền sở hữu và tạo ra sự khan hiếm kỹ thuật số, là nền tảng kỹ thuật quan trọng cho hoạt động kinh tế trong metaverse.

Marketing và quảng cáo trong metaverse cũng mở ra các cơ hội kinh doanh mới. Trải nghiệm thương hiệu ảo và sự kiện quảng bá tạo cách tiếp cận nhập vai hơn quảng cáo truyền thống. Nhờ đó, nền kinh tế metaverse dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng như một hình thái kinh tế số mới.

Đặc điểm 2: Tận dụng AR và VR

Việc ứng dụng AR (thực tế tăng cường) và VR (thực tế ảo) là yếu tố then chốt nâng cao trải nghiệm metaverse. Công nghệ này cho phép người dùng đắm chìm vào môi trường ảo chân thực hơn. Kính VR mang lại trải nghiệm toàn cảnh 360 độ, AR phủ lớp nội dung số lên thế giới thực để tạo trải nghiệm kết hợp.

Ví dụ thực tế gồm “du lịch ảo” bằng AR hoặc VR, giúp người dùng khám phá các điểm đến toàn cầu hoặc di tích lịch sử ngay tại nhà. Các concert trực tiếp trong không gian ảo như “metaverse live” ngày càng phổ biến; Fortnite đã tổ chức sự kiện với các nghệ sĩ nổi tiếng cho hàng triệu người tham gia.

Doanh nghiệp metaverse dựa trên AR/VR đang phát triển nhanh vượt ngoài lĩnh vực giải trí sang giáo dục, y tế, bất động sản và nhiều ngành khác. Trong giáo dục, học sinh có thể trải nghiệm sự kiện lịch sử như đang trực tiếp tham dự. Trong y tế, VR hỗ trợ mô phỏng phẫu thuật và phục hồi chức năng cho bệnh nhân. Những sáng tạo này sẽ tiếp tục thúc đẩy tốc độ phổ cập metaverse.

Đặc điểm 3: Mạng xã hội Web3 do thế hệ Z dẫn dắt

Metaverse đã trở thành tâm điểm của mạng xã hội thế hệ mới, đặc biệt được Gen Z quan tâm. Sinh từ cuối những năm 1990 đến đầu 2010, Gen Z là thế hệ bản địa số, thành thạo công nghệ từ nhỏ, quen thuộc với nền tảng kỹ thuật số và dễ thích nghi với thế giới ảo.

Giao tiếp trong metaverse đa dạng hơn các mạng xã hội truyền thống. Ngoài chat văn bản, thoại, người dùng còn dùng “emote”—cử chỉ, biểu cảm avatar—tăng tính truyền đạt phi ngôn ngữ. Metaverse cũng giúp người cùng sở thích dễ lập cộng đồng.

Với Gen Z, metaverse không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là không gian tự thể hiện và kết nối xã hội. Họ hòa nhập tự nhiên giữa đời thực và ảo mà không có ranh giới rõ rệt. Những giá trị này đang định hình văn hóa metaverse và thúc đẩy tăng trưởng thị trường trong tương lai.

5 công ty metaverse hàng đầu Nhật Bản

Nhiều công ty Nhật Bản đang gia nhập thị trường metaverse, mỗi đơn vị xây dựng nền tảng và dịch vụ dựa trên thế mạnh riêng. Dưới đây là 5 công ty metaverse nổi bật:

• XANA
• GREE
• Cluster
• NEIGHBOR
• Square Enix

Công ty metaverse Nhật Bản 1: XANA

XANA, phát triển bởi NOBORDERZ, là nền tảng metaverse Web3.0 hàng đầu tại Nhật Bản. Điểm mạnh của XANA là ai cũng có thể dễ dàng tạo không gian metaverse, avatar hoặc game mà không cần kiến thức kỹ thuật. Giao diện trực quan cho phép người dùng xây dựng môi trường số cá nhân, tổ chức sự kiện, phát triển cộng đồng.

Trên XANA, quyền sở hữu vật phẩm số được quản lý dưới dạng NFT, cho phép giao dịch tự do. Đây là cơ hội kiếm tiền mới cho nhà sáng tạo. Nền tảng hỗ trợ nhiều mô hình kinh doanh: sáng tạo, bán nội dung, tổ chức sự kiện, quảng cáo.

Là công ty metaverse đầu tiên tại Nhật, XANA đã hợp tác với doanh nghiệp, người ảnh hưởng trong và ngoài nước. Công ty nổi bật ở mảng giải trí, là nơi nghệ sĩ và nhà sáng tạo kết nối người hâm mộ trong metaverse. CEO XANA JAPAN, Yuji Mizoguchi, đồng thời lãnh đạo BACKSTAGE và thúc đẩy chuyển đổi số giải trí, dự kiến sẽ mở rộng quy mô hơn nữa.

Công ty metaverse Nhật Bản 2: GREE

GREE tham gia metaverse với ứng dụng di động “REALITY”, cho phép bất kỳ ai trở thành avatar, livestream và chơi game mà không cần lộ mặt—chỉ với điện thoại. Điểm nổi bật là tiếp cận metaverse không cần phần cứng chuyên dụng.

REALITY vượt 10 triệu lượt tải toàn cầu, số lượng streamer tăng mạnh hàng năm, chứng tỏ sự phổ biến và sôi động. GREE dự định đầu tư lớn, xem REALITY là trụ cột kinh doanh.

Tầm nhìn của REALITY—“Sống như bạn muốn”—giúp người dùng thể hiện bản thân lý tưởng, thoát khỏi rào cản thực tế. GREE hướng tới mở rộng ra quốc tế, đặc biệt ở châu Á nơi văn hóa livestream phát triển mạnh, đưa REALITY thành nền tảng metaverse toàn cầu.

Công ty metaverse Nhật Bản 3: Cluster

Cluster là một trong những nền tảng metaverse lớn nhất tại Nhật với lượng người dùng đa dạng. Đặc điểm nổi bật là truy cập dễ dàng từ smartphone, PC, hoặc kính VR, giúp nhiều người tham gia mà không cần phần cứng đắt tiền.

Trên Cluster, người dùng có thể tham dự các sự kiện lớn như hòa nhạc, hội nghị hoặc khám phá các thế giới, trò chơi liên tục. Họ cũng có thể tạo và tải avatar, môi trường, thu hút cộng đồng sáng tạo và đa dạng hóa nội dung.

Thành lập năm 2015, Cluster, Inc. liên tục mở rộng tính năng. Nền tảng có hơn 1 triệu lượt tải và trên 20 triệu người tham gia, lớn nhất Nhật Bản. Các sự kiện như “Virtual Shibuya”—tái hiện kỹ thuật số khu Shibuya ở Tokyo—được phối hợp với doanh nghiệp và chính quyền địa phương.

Cluster còn hợp tác với các thương hiệu quốc tế như Pokémon, Disney, nâng cao vị thế trong nước và quốc tế. Những thành công này khẳng định vị trí dẫn đầu của Cluster tại Nhật, dự kiến tiếp tục tăng trưởng.

Công ty metaverse Nhật Bản 4: NEIGHBOR

NEIGHBOR là công ty Nhật chuyên sản xuất metaverse trên Fortnite. Là studio đầu tiên tại Nhật có thể phát triển quy mô lớn trên Fortnite, NEIGHBOR hợp tác với các nhà sáng tạo hàng đầu thế giới. Công ty tập trung xây dựng không gian metaverse doanh nghiệp trên Fortnite—biến đổi thành phố và tạo game độc quyền bằng công cụ sáng tạo của Fortnite.

Thành tích của NEIGHBOR rất nổi bật: chuỗi nhân vật “Rocket Ninja” chơi hơn 3 triệu lần, “AI Rokesta-kun” đón hơn 1 triệu khách toàn cầu, nhà ma metaverse cho anime Netflix thu hút hơn 1,2 triệu khách và nhiều hit khác.

NEIGHBOR tập trung kiến tạo trải nghiệm metaverse độc đáo phù hợp lối sống Gen Z—“tiêu dùng trực tuyến chia sẻ”. Việc tận dụng lượng người dùng lớn của Fortnite là thế mạnh. Nhu cầu sản xuất metaverse trên Fortnite cho marketing, xây dựng thương hiệu dự báo sẽ tăng mạnh.

Công ty metaverse Nhật Bản 5: Square Enix

Square Enix, nổi tiếng với các series toàn cầu như “Final Fantasy”, “Dragon Quest”, đang đầu tư mạnh vào metaverse. Công ty tận dụng chuyên môn phát triển và tài sản trí tuệ để khai thác giá trị mới trên metaverse.

Dự án chủ lực là “Symbiogenesis”, tích hợp 10.000 NFT nghệ thuật độc đáo với yếu tố game. Đây là game blockchain đầu tiên của Square Enix, thu hút chú ý lớn tại Nhật và quốc tế. Dự án hướng tới định hình giải trí số mới qua quyền sở hữu NFT kết hợp trải nghiệm trong game.

Square Enix cũng hợp tác với “The Sandbox”, nền tảng metaverse dựa trên Ethereum, đầu tư mạnh vào lĩnh vực này. The Sandbox cho phép người dùng mua đất, tạo game, nội dung và kỳ vọng hợp tác với IP nổi tiếng của Square Enix. Những nỗ lực này đánh dấu bước chuyển mình của Square Enix thành nhà lãnh đạo giải trí thời metaverse.

3 công ty metaverse toàn cầu hàng đầu

Trên toàn cầu, nhiều doanh nghiệp cạnh tranh vị trí dẫn đầu thị trường metaverse, mỗi bên sở hữu công nghệ và mô hình kinh doanh riêng. Dưới đây là 3 công ty có ảnh hưởng lớn nhất:

• Fortnite
• Roblox
• Meta

Công ty metaverse toàn cầu 1: Fortnite

Fortnite, phát triển bởi Epic Games, là nền tảng game trực tuyến nổi tiếng toàn cầu với hơn 400 triệu người dùng. Đây là trung tâm giao tiếp xã hội—đặc biệt với Gen Z—vượt xa phạm vi giải trí. Các điểm mạnh gồm chế độ battle royale, sáng tạo nội dung, party royale, v.v., mang đến trải nghiệm đa dạng.

Fortnite có ba chế độ riêng biệt, cho phép người dùng chọn chơi cạnh tranh, sáng tạo, hoặc giao lưu xã hội. Sự linh hoạt này hấp dẫn nhiều nhóm người dùng.

Bước ngoặt là ra mắt Unreal Editor cho Fortnite và Creator Economy 2.0. Nhờ đó, các cá nhân sáng tạo có thể kiếm tiền từ game trên Fortnite, đánh dấu chuyển mình thành nền tảng metaverse thực sự.

Kinh tế sáng tạo thúc đẩy bùng nổ nội dung do người dùng tạo ra, tăng sự đa dạng và sức hút của Fortnite. Fortnite được định vị là nền tảng metaverse dẫn đầu thế hệ kế tiếp.

Công ty metaverse toàn cầu 2: Roblox

Roblox là nền tảng game trực tuyến, dịch vụ sáng tạo nơi người dùng xây dựng, chia sẻ, chơi các game do cộng đồng tạo ra. Được David Baszucki phát triển năm 2004 và ra mắt năm 2006, Roblox đặc biệt phổ biến với giới trẻ.

Điểm nổi bật của Roblox là công cụ “Roblox Studio”, giúp bất kỳ ai—dù không biết lập trình—cũng có thể tạo game, không gian ảo. Công cụ này phù hợp cả người mới lẫn lập trình viên chuyên nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng nền tảng.

Hàng triệu game do người dùng sáng tạo thuộc nhiều thể loại—hành động, nhập vai, mô phỏng, giáo dục—có trên Roblox. Người dùng tìm nội dung phù hợp sở thích, còn nhà sáng tạo có thể kiếm thu nhập, thậm chí sống bằng phát triển Roblox.

CEO David Baszucki đã hé lộ kế hoạch tích hợp NFT, tăng khả năng mở của nền tảng. Ông nhấn mạnh việc di chuyển tài sản số và NFT xuyên nền tảng là “lý tưởng”, cho thấy xu hướng tích hợp NFT, tiền điện tử hướng tới kinh tế metaverse thực sự. Định hướng này tiếp tục củng cố vị thế của Roblox.

Công ty metaverse toàn cầu 3: Meta

Meta, trước đây là Facebook, là tập đoàn công nghệ Mỹ vận hành Facebook, Instagram cùng nhiều nền tảng phục vụ hàng tỷ người dùng. Đổi tên thành Meta để khẳng định cam kết với metaverse như giai đoạn tiếp theo của Internet.

Lợi thế lớn nhất của Meta là cộng đồng người dùng khổng lồ. Chuyển cộng đồng Facebook, Instagram sang các nền tảng metaverse giúp Meta xây dựng cộng đồng ảo lớn nhanh chóng. Công ty cũng tận dụng kinh nghiệm mạng xã hội để phát triển kết nối mới trong metaverse.

Meta lấy metaverse làm chiến lược cốt lõi, đầu tư mạnh mẽ, phát triển và bán kính VR “Oculus” (nay là Meta Quest), cung cấp trải nghiệm ảo chất lượng cao với giá cạnh tranh, mở rộng thị phần VR.

Meta còn phát triển “Horizon Workrooms”, nền tảng họp và hợp tác doanh nghiệp trong không gian ảo. Người tham gia sử dụng kính VR gặp gỡ trong phòng họp ảo, giao tiếp như cùng một không gian thực. Những dự án này giúp Meta hướng tới vị trí dẫn đầu lĩnh vực metaverse, hình dung tương lai nơi công việc, giải trí, giao tiếp xã hội đều diễn ra trong metaverse.

Cách đầu tư vào các công ty metaverse

Nếu muốn đầu tư vào thị trường metaverse, có thể mua cổ phiếu doanh nghiệp liên quan metaverse, ETF (quỹ hoán đổi danh mục) hoặc quỹ đầu tư. Thị trường chứng khoán Mỹ có nhiều công ty metaverse niêm yết công khai, giúp nhà đầu tư lựa chọn theo chiến lược.

Cổ phiếu liên quan metaverse bao gồm từ tập đoàn công nghệ lớn, nhà vận hành nền tảng metaverse, nhà sản xuất thiết bị VR/AR, công ty game và hạ tầng như sàn tiền điện tử. Mỗi công ty có mô hình kinh doanh, rủi ro khác nhau, cần nghiên cứu, phân tích kỹ trước khi đầu tư.

Thị trường metaverse đang phát triển, tăng trưởng dài hạn chưa chắc chắn. Thách thức kỹ thuật, thay đổi quy định, mức độ chấp nhận người dùng đều ảnh hưởng tới triển vọng ngành. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia dự đoán tăng trưởng dài hạn mạnh mẽ, metaverse là cơ hội đầu tư hấp dẫn.

Khi đầu tư vào công ty metaverse, cần có tầm nhìn dài hạn. Đánh giá năng lực công nghệ, mô hình kinh doanh bền vững và vị thế thị trường—không chỉ nhìn biến động giá ngắn hạn. Luôn xác định mức chịu rủi ro cá nhân, đa dạng hóa danh mục đầu tư.

Các chiến lược đầu tư metaverse khác

Ngoài mua cổ phiếu, có nhiều cách khác để đầu tư vào metaverse. Mỗi hình thức có đặc điểm, rủi ro riêng, cần chọn phù hợp mục tiêu, kinh nghiệm.

• Đầu tư tiền điện tử metaverse

Đầu tư vào các loại tiền điện tử liên quan metaverse là một cách tiếp cận thị trường. Giá trị token bản địa trên nền tảng metaverse tăng khi nền tảng phát triển. Ví dụ nổi bật gồm AXS (Axie Infinity), MANA (Decentraland), SAND (The Sandbox). Token này dùng cho hoạt động kinh tế trong nền tảng—mua tài sản số, truy cập dịch vụ. Tuy nhiên, tiền điện tử biến động mạnh, rủi ro cao, cần thận trọng.

• Đầu tư trực tiếp metaverse

Bạn cũng có thể đầu tư trực tiếp vào vật phẩm NFT, bất động sản số trong metaverse. Các nền tảng như Decentraland, The Sandbox cho phép mua đất ảo, phát triển, tổ chức sự kiện. Đất ở khu vực nổi tiếng thường bán giá cao, thành mục tiêu đầu tư hấp dẫn. Vật phẩm NFT—trang phục avatar, phụ kiện, nghệ thuật—có thể sưu tập, giao dịch. Tuy nhiên, đầu tư này có thể thanh khoản thấp, khó định giá, cần nghiên cứu, thẩm định kỹ.

Kết luận: Sức hút ngày càng lớn của các công ty metaverse

Bài viết đã giới thiệu tám công ty metaverse tiêu biểu ở Nhật Bản và quốc tế, cùng các chiến lược đầu tư vào thị trường metaverse. Metaverse là thế giới ảo khác biệt thực tại, nơi con người tương tác, tiến hành hoạt động kinh tế dưới dạng avatar. Công nghệ AR/VR, NFT blockchain NFTs, sự lên ngôi của Gen Z bản địa số đang biến metaverse ngày càng thực tế hơn.

Các công ty nêu trên đều tiếp cận metaverse theo cách riêng—xây dựng nền tảng, sáng tạo nội dung, phát triển công nghệ mới. Nỗ lực này cho thấy metaverse không chỉ là xu hướng ngắn hạn mà còn có thể là nền tảng cho xã hội số tương lai.

Khi thị trường tiền điện tử đổi mới, dòng vốn tiếp tục đổ vào lĩnh vực metaverse, làm nổi bật thêm các công ty metaverse. Dù triển vọng tăng trưởng dài hạn lớn, ngành vẫn phát triển, đối mặt rủi ro kỹ thuật, pháp lý.

Nếu cân nhắc đầu tư vào công ty metaverse, tài sản NFT, hãy có tầm nhìn dài hạn, nghiên cứu kỹ, quyết định thận trọng. Mọi khoản đầu tư đều có rủi ro, nên xác định mức chịu rủi ro, đa dạng hóa danh mục. Hy vọng bài viết giúp bạn hiểu rõ hơn về thị trường metaverse, hỗ trợ quyết định đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Metaverse là gì, khác gì với thực tế ảo (VR)?

Metaverse là mạng lưới các nền tảng ảo kết nối, tập trung vào tương tác quy mô lớn, trải nghiệm xã hội. VR chủ yếu là trải nghiệm nhập vai cá nhân qua phần cứng. Metaverse bao gồm VR, nhưng mang đến thế giới ảo rộng, liên tục với tính năng xã hội mạnh.

Các công ty metaverse toàn cầu ảnh hưởng lớn nhất là ai? Vai trò của Meta, Microsoft, NVIDIA trong metaverse?

Meta xây dựng nền tảng VR, Microsoft tích hợp dịch vụ đám mây, NVIDIA cung cấp công nghệ đồ họa. Cả ba là đơn vị dẫn đầu lĩnh vực metaverse.

Các công ty metaverse lớn nhất trong nước là ai? Tencent, ByteDance, NetEase làm gì với metaverse?

Tencent, ByteDance, NetEase là doanh nghiệp metaverse hàng đầu trong nước. Tencent mạnh về game, xã hội, đầu tư vào Roblox. ByteDance mua công ty VR Pico, phát triển nền tảng xã hội ảo Pixsoul. NetEase tập trung vào AI, VR, nhân vật ảo.

Đầu tư vào công ty metaverse thế nào? Kênh nào mua cổ phiếu, quỹ?

Bạn có thể đầu tư vào công ty metaverse bằng cách mua quỹ chuyên đề hoặc cổ phiếu riêng qua công ty môi giới trên thị trường A-share, hoặc chọn các quỹ như GF Fund, Harvest Fund.

Rủi ro khi đầu tư công ty metaverse là gì? Chỉ số nào cần theo dõi?

Rủi ro gồm mức độ phát triển thị trường, bất định pháp lý, khả năng kỹ thuật. Chỉ số cần theo dõi gồm mức độ gắn kết người dùng, đổi mới công nghệ, năng lực cạnh tranh thị trường. Tránh dựa vào dự báo quá lạc quan.

Khác biệt giữa cổ phiếu liên quan metaverse và công ty nền tảng metaverse? So sánh giá trị đầu tư thế nào?

Cổ phiếu liên quan metaverse là doanh nghiệp gián tiếp liên kết metaverse, công ty nền tảng metaverse trực tiếp phát triển công nghệ metaverse. Nhóm công ty nền tảng thường có tiềm năng tăng trưởng, giá trị đầu tư cao hơn.

Triển vọng ngành metaverse năm 2024, đâu là cơ hội đầu tư chính?

Thị trường metaverse toàn cầu tăng mạnh năm 2024, đạt 128,98 tỷ USD. Blockchain, AI, VR/AR thúc đẩy ứng dụng trong giáo dục, tài chính, công nghiệp. Chính sách hỗ trợ giúp thị trường trong nước có thể vượt 280 tỷ RMB năm 2025. Cơ hội đầu tư tập trung vào phát triển công nghệ, ứng dụng ngành.

Người mới nên chọn mục tiêu đầu tư metaverse thế nào? Chiến lược, khuyến nghị?

Người mới nên ưu tiên tài sản metaverse có nguồn cung minh bạch, tiềm năng tăng trưởng rõ, quan tâm sự tham gia của tổ chức, mức độ công nhận thị trường, tránh dự án nhỏ rủi ro cao, đa dạng hóa để giảm thiểu rủi ro.