Phân tích các mô hình kinh doanh của trò chơi Web3

Web3 Game là gì?

Web3 game là một hình thức trò chơi hoàn toàn mới, khác biệt với các game truyền thống. Được xây dựng trên nền tảng blockchain và ứng dụng NFT (token không thể thay thế), các trò chơi này áp dụng hệ thống đổi mới giúp xác lập quyền sở hữu rõ ràng đối với tài sản kỹ thuật số trong game. Bước tiến công nghệ này đã tạo ra các mô hình kinh doanh mới trong ngành game.

Với các game truyền thống, quyền sở hữu vật phẩm hoặc nhân vật mà người chơi sở hữu thực chất thuộc về nhà phát hành, người chơi chỉ có quyền sử dụng. Trong Web3 game, công nghệ blockchain bảo đảm quyền sở hữu tài sản kỹ thuật số có thể xác minh được cho người chơi. Nhờ đó, người chơi có thể tự do mua bán vật phẩm trong game với nhau hoặc trao đổi trên các sàn NFT.

Khái niệm "Play to Earn" mới đã gây chú ý không chỉ ở lĩnh vực game mà còn trong ngành tài chính và giải trí. Người chơi có cơ hội kiếm thu nhập thực sự thông qua việc chơi game, biến game thành một kênh kiếm tiền hoặc nguồn thu nhập được công nhận.

Các đặc điểm nổi bật của Web3 Game

Web3 game có nhiều đặc trưng riêng biệt mà game truyền thống không có. Dưới đây là ba đặc điểm quan trọng nhất.

Quyền sở hữu minh bạch

Với công nghệ NFT, người chơi thực sự sở hữu tài sản kỹ thuật số trong game. Trước đây, dù có đầu tư thời gian hay tiền bạc để sở hữu vật phẩm hiếm, thì những tài sản này chỉ là dữ liệu trên máy chủ của nhà phát hành game. Với Web3 game, tài sản được quản lý dưới dạng NFT ghi nhận trên blockchain, giúp người chơi toàn quyền sở hữu. Ngay cả khi game ngừng hoạt động, tài sản này vẫn có thể giữ giá trị.

Nền kinh tế trong game năng động

Người chơi có thể kiếm thu nhập thực tế thông qua giao dịch vật phẩm, nhân vật trong game. Ở một số quốc gia đang phát triển, người dân hiện kiếm sống nhờ Web3 game. Ví dụ, tại một số khu vực Đông Nam Á, game Web3 đã trở thành nguồn thu nhập chính và có ảnh hưởng tới kinh tế địa phương. Sự ra đời của nền kinh tế trong game thúc đẩy giao dịch giữa người chơi, đồng thời tạo lối chơi đa dạng và hấp dẫn hơn.

Tính toàn cầu

Công nghệ Web3 và NFT đơn giản hóa các giao dịch xuyên biên giới. Game truyền thống cần máy chủ và hệ thống thanh toán riêng cho từng khu vực, nhưng blockchain cho phép người chơi toàn cầu giao dịch trên một nền tảng duy nhất. Điều này giúp game tiếp cận thị trường toàn cầu ngay từ khi ra mắt và mở rộng tệp khách hàng nhanh chóng.

Trong những năm gần đây, các hãng game lớn của Nhật Bản—bao gồm Square Enix—đã chủ động bước vào lĩnh vực Web3 game. Nhật Bản sở hữu nhiều tựa game và tài sản trí tuệ nổi tiếng toàn cầu. Khi kết hợp các tài sản này với công nghệ Web3, ngành công nghiệp game có tiềm năng phát triển mạnh mẽ trên quy mô toàn cầu.

Mô hình kinh doanh của Web3 Game

Điểm nổi bật của Web3 game là NFT hóa các nội dung trong game và vận hành nền kinh tế token độc quyền. Mô hình kinh doanh đột phá này có thể thay đổi mạnh mẽ cơ cấu doanh thu của ngành game.

Trong Web3 game, các tài sản kỹ thuật số như đất đai, vật phẩm, nhân vật, công trình, trang bị đều được phát hành dưới dạng NFT. Người chơi có quyền sở hữu rõ ràng các tài sản này và có thể sử dụng hoặc giao dịch tự do. Ví dụ, một người chơi sở hữu nhân vật hiếm có thể bán lấy lợi nhuận hoặc cho thuê để kiếm thêm thu nhập.

Nhiều công ty Web3 game vận hành chợ NFT riêng, nơi người chơi tự do mua bán vật phẩm NFT. Công ty game sẽ thu phí giao dịch—đây là nguồn doanh thu then chốt. Thông thường, mức phí dao động từ 2,5% đến 10% giá trị giao dịch, giao dịch càng lớn, doanh thu càng cao.

Hầu hết Web3 game đều phát hành token (tiền mã hóa) riêng để sử dụng trong game. Người chơi có thể dùng token để mua vật phẩm hoặc nhận thưởng. Token có thể lưu trữ để đổi lấy tài sản trong game, bán cho người chơi khác, hoặc giao dịch trên các sàn lớn.

Nền kinh tế token cho phép xây dựng hệ thống kinh tế trong game phức tạp. Ví dụ, điều chỉnh nguồn cung token có thể kiểm soát lạm phát hoặc giảm phát và khuyến khích hành vi nhất định. Thiết kế hệ thống này quyết định sự thành công lâu dài của game, vì vậy nhiều công ty Web3 game hợp tác với chuyên gia kinh tế, nhà thiết kế game để xây dựng nền kinh tế token bền vững.

Những tựa game Web3 tiêu biểu như Axie Infinity và The Sandbox đã xây dựng hệ sinh thái kinh tế quy mô lớn dựa trên token và NFT. Các tựa game này thu hút hàng triệu người chơi, tạo ra doanh số giao dịch hàng chục triệu USD mỗi ngày. Phí giao dịch NFT và token là nguồn thu chủ đạo của các công ty Web3 game.

Năm Web3 Game tiêu biểu

Thị trường Web3 game có nhiều trò chơi hấp dẫn với đặc điểm riêng. Dưới đây là năm Web3 game nổi bật đang nhận được nhiều sự quan tâm.

Web3 Game tiêu biểu 1: The Sandbox

The Sandbox do Animoca Brands phát triển, kết hợp trải nghiệm game Web3 trên blockchain với metaverse. Người chơi sở hữu NFT đại diện cho đất ảo, vật phẩm, tự do giao dịch và kiếm thu nhập qua việc chơi game.

The Sandbox gồm ba thành phần chính. Game Maker là công cụ cho phép bất kỳ ai—dù không biết lập trình—cũng có thể tạo game dễ dàng với giao diện trực quan. Marketplace giúp người chơi mua bán vật phẩm NFT do người dùng sáng tạo, cho phép nhà sáng tạo kiếm tiền từ sản phẩm của mình. LAND là các mảnh đất ảo có thể sở hữu dưới dạng NFT và tự do giao dịch.

The Sandbox đã thu hút nhiều doanh nghiệp, thương hiệu lớn. Các thương hiệu thời trang hàng đầu, nghệ sĩ âm nhạc đã mua LAND để vận hành cửa hàng ảo, không gian sự kiện ảo. Những sáng kiến này nhằm mang lại trải nghiệm khách hàng mới và nâng tầm giá trị thương hiệu trong The Sandbox. Khi kinh tế trong game phát triển, mức độ tích hợp với kinh tế thực sẽ ngày càng sâu rộng hơn.

Web3 Game tiêu biểu 2: Axie Infinity

Axie Infinity là Web3 game lấy cảm hứng từ các tựa game nổi tiếng của Nhật như Pokémon và Tamagotchi. Trò chơi này đã tạo nên cơn sốt ở Đông Nam Á và được xem là đầu tàu đưa Web3 game ra toàn cầu.

Người chơi điều khiển đội hình ba sinh vật đặc biệt gọi là Axie, mỗi Axie có kỹ năng và hình dáng riêng, đều là NFT có thể sở hữu và giao dịch. Người chơi chiến đấu, làm nhiệm vụ để nhận kinh nghiệm, vật phẩm và token trong game.

Axie Infinity trở thành hiện tượng xã hội tại Đông Nam Á. Ở Philippines, nhiều người kiếm sống nhờ chơi game, một số người thậm chí có thu nhập vượt mức lương trung bình địa phương. Thành công của mô hình "Play to Earn" biến Axie Infinity thành trường hợp tiêu biểu toàn cầu về cơ hội làm việc mới.

Hệ sinh thái kinh tế của Axie Infinity dựa vào hai token chủ chốt (AXS và SLP). Người chơi kiếm token qua trải nghiệm game, dùng để phát triển, lai tạo Axie hoặc bán ra thị trường bên ngoài.

Web3 Game tiêu biểu 3: STEPN

STEPN là Web3 game sáng tạo dựa trên mô hình Move to Earn (M2E). Người chơi mua giày thể thao NFT và kiếm tiền tệ trong game—GMT và GST—bằng cách đi bộ, chạy hoặc tập luyện.

Điểm nổi bật của STEPN là giày NFT, mỗi đôi có hiệu suất riêng tùy thuộc độ hiếm, chỉ số và cấp độ. Các yếu tố này quyết định lượng vận động và số token người chơi kiếm được. Giày hiệu suất cao mang lại phần thưởng token lớn và giá cao trên chợ NFT.

STEPN được ưa chuộng trên toàn cầu nhờ kết hợp chăm sóc sức khỏe với công nghệ Web3. Tại Nhật Bản, những người quan tâm đến sức khỏe đón nhận STEPN, và trò chơi liên tục được truyền thông đề cập. Người chơi vừa duy trì lối sống lành mạnh, vừa có thể kiếm tiền—tận hưởng lợi ích kép về sức khỏe và tài chính.

Kế hoạch phát triển tương lai gồm tích hợp với metaverse và mở rộng nhiều hình thức vận động. Là người dẫn đầu trong quản lý sức khỏe ứng dụng Web3, STEPN sẽ tiếp tục thu hút sự chú ý của thị trường.

Web3 Game tiêu biểu 4: XANA

XANA là nền tảng game Web3 Nhật Bản do NOBORDERZ phát triển dưới sự điều hành của CEO người Nhật. Nền tảng này cho phép bất kỳ ai xây dựng không gian metaverse, avatar, game và tự do giao dịch quyền sở hữu vật phẩm kỹ thuật số.

XANA mở rộng mạnh mẽ, hợp tác cùng doanh nghiệp, KOL Nhật tổ chức concert ảo của nghệ sĩ nổi tiếng, mở cửa hàng ảo cho thương hiệu lớn. Những nỗ lực này giúp XANA trở thành công ty metaverse đầu tiên của Nhật, được quan tâm ở cả thị trường nội địa và quốc tế.

Ông Yuji Mizoguchi, CEO XANA JAPAN kiêm chủ tịch BACKSTAGE, đang thúc đẩy chuyển đổi số lĩnh vực giải trí—tạo mối liên kết chặt chẽ với ngành giải trí. XANA đặt mục tiêu "Một nơi mới, một bản thể khác cho mọi người", mang lại trải nghiệm và cơ hội sáng tạo mà thế giới thực khó có được.

Nền tảng XANA cho phép người dùng sáng tạo vật phẩm NFT độc quyền, bán trên chợ NFT nội bộ. Công cụ không cần code giúp bất kỳ ai cũng có thể sáng tạo nội dung.

Web3 Game tiêu biểu 5: Star Atlas

Star Atlas là Web3 game thế hệ mới phát triển trên Unreal Engine 5 với đồ họa điện ảnh ấn tượng. Lấy bối cảnh vũ trụ rộng lớn, người chơi hợp tác hoặc cạnh tranh với các chủng loài, phe phái để mở rộng lãnh thổ theo hướng chiến lược khoa học viễn tưởng.

Star Atlas cung cấp gameplay đa dạng: bắn súng góc nhìn thứ ba, chiến đấu tàu vũ trụ, trận chiến hạm đội. Người chơi khám phá không gian, khai thác tài nguyên, giao dịch—tận hưởng sự tự do, cơ hội khai thác vật liệu hiếm hoặc giao dịch với cá nhân, tổ chức khác.

Star Atlas sử dụng nền kinh tế game hiện đại dựa trên NFT. Người chơi có thể sở hữu, giao dịch tàu vũ trụ, đất, trang bị, thậm chí cả trạm không gian dưới dạng NFT. Tàu quý hiếm, đất chiến lược dự báo sẽ có giá trị cao trên thị trường.

Dù vẫn trong giai đoạn phát triển, Star Atlas đã thu hút sự quan tâm toàn cầu nhờ đồ họa và thiết kế đổi mới. Trò chơi hướng tới xây dựng cộng đồng người chơi lớn và hiện thực hóa vũ trụ ảo với hệ thống kinh tế, chính trị phức tạp.

Lưu ý khi kinh doanh Web3 Game

Web3 game có tiềm năng lớn nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Hiểu và quản lý các rủi ro này là yếu tố then chốt để tham gia an toàn.

Lưu ý 1: Cẩn trọng với biến động giá NFT

Mặc dù người chơi có thể kiếm thu nhập từ giao dịch NFT trong Web3 game, thị trường NFT vẫn còn mới và thanh khoản thấp, nên giá biến động mạnh.

Ví dụ, một vật phẩm NFT có thể đạt giá cao trong thời gian ngắn, nhưng khi game mất sức hút hoặc xuất hiện vật phẩm mạnh hơn, giá trị có thể giảm sâu. Đã có trường hợp NFT mua với giá cao bị mất hơn 90% giá trị chỉ sau vài tháng.

Giá NFT còn bị tác động bởi xu hướng thị trường chung và biến động tiền điện tử. Khi thị trường đi xuống, nhu cầu và giá NFT giảm; khi thị trường tăng, giá NFT lại tăng theo.

Để giảm thiểu rủi ro, chỉ nên đầu tư tiền nhàn rỗi và chơi trong giới hạn rủi ro chấp nhận được. Tuyệt đối không dùng tiền sinh hoạt hoặc quỹ khẩn cấp để đầu tư Web3 game. Đa dạng hóa đầu tư vào nhiều game, nhiều vật phẩm giúp phân tán rủi ro.

Trước khi mua NFT, hãy nghiên cứu kỹ về công dụng, độ hiếm và nhu cầu trong game. Không nên mua chỉ vì giá đang tăng—hãy quan tâm đến giá trị dài hạn.

Lưu ý 2: Không đầu tư vào Web3 Game thiếu minh bạch

Sự phát triển nhanh của thị trường Web3 game kéo theo nhiều dự án lừa đảo. Các dự án này thường hứa hẹn phần thưởng, lợi nhuận không thực tế, thực chất nhằm thu hút tiền của người chơi.

Dấu hiệu cảnh báo như cam kết lợi nhuận bất thường kiểu "tăng gấp 10 lần trong một tháng", hoặc đội ngũ phát triển ẩn danh, thiếu xác thực.

Dự án thiếu lộ trình rõ ràng, thay đổi kế hoạch liên tục cũng ít đáng tin. Những dự án nghiêm túc luôn công khai kế hoạch minh bạch, khả thi và thực hiện đúng tiến độ.

Để hạn chế rủi ro, hãy kiểm tra kỹ các yếu tố sau:

Đội ngũ phát triển: Đánh giá kinh nghiệm lập trình viên, nhà thiết kế, kiểm tra hồ sơ trên mạng lưới chuyên nghiệp như LinkedIn.

Lộ trình (Roadmap): Tìm kiếm dự án có roadmap công khai, thực tế, được cập nhật thường xuyên. Đối chiếu tiến độ hoàn thành các mốc quan trọng.

Đối tác: Xác minh liên kết với doanh nghiệp, thương hiệu lớn. Đối tác uy tín là dấu hiệu đáng tin cậy.

Quỹ đầu tư: Xem dự án có sự tham gia của các quỹ đầu tư lớn không—quy trình thẩm định của họ rất nghiêm ngặt.

Hoạt động cộng đồng: Đảm bảo dự án có cộng đồng sôi động, lành mạnh. Kiểm tra mức độ tương tác trên Discord, Telegram chính thức.

Báo cáo kiểm toán: Đánh giá hợp đồng thông minh đã được kiểm toán bởi bên thứ ba chưa. Báo cáo kiểm toán công khai chứng minh độ an toàn kỹ thuật.

Chỉ nên đầu tư vào dự án uy tín sau khi đã thẩm định kỹ lưỡng các yếu tố trên để giảm tối đa nguy cơ bị lừa đảo.

Kết luận: Mô hình Web3 Game sẽ tiếp tục phát triển

Bài viết đã phân tích chi tiết mô hình kinh doanh Web3 game. Web3 game tận dụng blockchain và NFT để mang lại quyền sở hữu thực sự cho người chơi cùng trải nghiệm game sáng tạo.

Điểm nổi bật là sự xuất hiện của khái niệm Play to Earn. Người chơi có thể kiếm thu nhập thực qua giao dịch NFT hoặc chơi game, nhận thưởng khi đóng góp cho hệ sinh thái. Mô hình đột phá này đang thúc đẩy các hãng game lớn toàn cầu tham gia vào lĩnh vực Web3.

Các game như The Sandbox, Axie Infinity, STEPN, XANA, Star Atlas đều xây dựng hệ sinh thái riêng biệt, mang lại trải nghiệm cùng cơ hội thu nhập mà game truyền thống không có. Dự báo sẽ xuất hiện nhiều Web3 game đa dạng hơn nữa.

Tuy nhiên, các rủi ro như biến động giá NFT, dự án lừa đảo vẫn còn hiện hữu. Việc hiểu và kiểm soát các rủi ro này là điều kiện bắt buộc để tham gia an toàn. Chỉ đầu tư tiền nhàn rỗi và luôn kiểm tra kỹ tính minh bạch của từng dự án trước khi tham gia.

Thị trường game Web3 tăng trưởng nhanh cùng tiến bộ công nghệ. Blockchain được cải tiến giúp tăng tốc độ giao dịch, giảm phí gas, giúp Web3 game dễ tiếp cận hơn với người dùng mới. Khi các hãng game lớn gia nhập, chất lượng nội dung và mức độ trưởng thành toàn ngành cũng tăng lên.

Nhật Bản với kho game và tài sản trí tuệ nổi tiếng thế giới có lợi thế lớn ở thị trường này. Các hãng game Nhật Bản chủ động ứng dụng Web3 đang dẫn dắt sự phát triển toàn cầu của ngành.

Nếu bạn quan tâm tới lĩnh vực Web3 game, hãy tham khảo các phân tích trong bài để lên chiến lược chuẩn bị kỹ lưỡng. Khi có kiến thức và sự chuẩn bị phù hợp, Web3 game sẽ mở ra trải nghiệm giải trí và cơ hội thu nhập mới cho bạn.

Câu hỏi thường gặp

Web3 Game là gì? Khác gì với game truyền thống?

Web3 game ứng dụng blockchain, cho phép người chơi sở hữu tiền điện tử và NFT. Khác với game truyền thống, các tài sản này có quyền sở hữu minh bạch, có thể giao dịch tự do cả trong và ngoài game.

Mô hình kinh doanh Web3 Game hoạt động ra sao? Nguồn thu chính là gì?

Nguồn thu chính của Web3 game gồm bán NFT, phí bản quyền thị trường thứ cấp và phí giao dịch. Mô hình bền vững tập trung vào trải nghiệm người dùng và giá trị thực. Việc ứng dụng Layer 2 và cải thiện UX là yếu tố then chốt để đạt lợi nhuận.

NFT và token đóng vai trò gì trong kinh tế Web3 Game?

NFT đại diện cho vật phẩm độc nhất mà người chơi sở hữu, giao dịch. Token được dùng cho giao dịch, phần thưởng, quản trị và cung cấp tính thanh khoản cho nền kinh tế game. Sự kết hợp này tạo nên hệ sinh thái kinh tế do người chơi chủ động vận hành.

Có thể kiếm tiền thực từ Web3 Game không? Rủi ro đầu tư là gì?

Người chơi có thể kiếm tiền từ Web3 game nhưng không có gì đảm bảo lợi nhuận. Rủi ro chính gồm biến động giá token, không chắc chắn về sự phát triển lâu dài của game, khó thu hồi vốn đầu tư ban đầu. Thành công đòi hỏi kiến thức thị trường, kỹ năng và vốn đủ lớn.

Hiện trạng và triển vọng ngành Web3 Game ra sao?

Thị trường Web3 game dự kiến tăng trưởng từ khoảng 800 triệu USD năm 2023 lên 65 tỷ USD vào năm 2030. Đổi mới công nghệ blockchain liên tục cùng sự quan tâm ngày càng lớn của người chơi đang thúc đẩy ngành phát triển mạnh mẽ.