

Metaverse là một môi trường ảo nơi mọi người tương tác với tài sản số và với nhau thông qua công nghệ thực tế tăng cường (AR) và thực tế ảo (VR). Không gian số này kết nối thế giới thực và thế giới ảo, trao quyền cho người dùng tạo ra, sở hữu và kiếm tiền từ tài sản kỹ thuật số.
Sự quan tâm đến metaverse đã tăng vọt trong vài năm gần đây. Các thế giới ảo thu hút cả các công ty công nghệ lẫn cá nhân mong muốn khai phá hình thức tương tác số và tiềm năng kinh tế mới.
Decentraland được thành lập năm 2015 bởi Ariel Meilich và Esteban Ordano. Nền tảng này tổ chức ICO vào năm 2017 và chính thức ra mắt công khai vào tháng 2 năm 2020.
Decentraland vận hành dưới mô hình tổ chức tự trị phi tập trung (DAO), đảm bảo quản trị minh bạch và dân chủ. Tiền số gốc của nền tảng là MANA, một token chuẩn ERC-20. Người chơi dùng MANA để mua bán đất ảo, di chuyển trên bản đồ Decentraland, tham gia sự kiện và thậm chí chơi tại các sòng bạc ảo.
Bên cạnh MANA, Decentraland còn có token LAND và ESTATE, đại diện cho các lô đất số. Cả hai đều là NFT (token không thể thay thế) theo chuẩn ERC-721. Chủ sở hữu LAND có thể xây dựng công trình, tạo trò chơi hoặc ứng dụng, và cho thuê đất cho người dùng khác.
Nền tảng thường xuyên tổ chức nhiều sự kiện đa dạng—như tiệc MetaMask, đám cưới ảo và sự kiện thể thao lớn. Các nghệ sĩ nổi tiếng như Ariana Grande, Travis Scott, Marshmello và Justin Bieber từng biểu diễn hòa nhạc ảo tại Decentraland, thu hút hàng triệu lượt xem trong thế giới số.
The Sandbox vận hành trên blockchain Ethereum, cho phép người dùng tạo và kiếm tiền từ nội dung trò chơi. Nền tảng cung cấp bộ công cụ thân thiện để xây dựng vật thể 3D và kịch bản trò chơi, trở thành lựa chọn ưu thích cho nhà phát triển và người sáng tạo. Giao dịch trên nền tảng sử dụng token SAND chuẩn ERC-20.
The Sandbox chủ động hợp tác với các thương hiệu, nghệ sĩ và nhạc sĩ hàng đầu. Đối tác gồm Snoop Dogg, Bored Ape Yacht Club và Ubisoft. Nhờ các hợp tác này, nền tảng tạo ra nội dung độc quyền và thu hút khán giả mới. Ví dụ, vận động viên trượt tuyết Tony Hawk đã phát triển khu vực ảo riêng nhờ hợp tác với nền tảng.
The Sandbox cho phép người dùng không chỉ chơi mà còn kiếm tiền bằng cách tạo và bán vật phẩm ảo, đất ảo và trải nghiệm trò chơi cho cộng đồng.
Axie Infinity là metaverse blockchain hàng đầu lấy cảm hứng từ các trò chơi Nhật Bản như Pokémon và Tamagotchi. Nền tảng này tạo ra hệ sinh thái riêng biệt, nơi người chơi kiếm thu nhập thực khi chơi và tương tác với sinh vật ảo.
Token gốc của Axie Infinity là AXS. Người chơi dùng AXS để lai tạo Axie, chiến đấu, mua đất ảo và phát triển nhân vật. AXS còn là phần thưởng cho quá trình chơi và là token quản trị dùng để bỏ phiếu cho các quyết định nền tảng.
Mỗi Axie là một NFT độc đáo với đặc điểm và kỹ năng riêng. Người chơi có thể lai tạo Axie để tạo ra sinh vật mới, nâng cấp, sau đó bán trên chợ trong game. Mô hình chơi để kiếm tiền này đã thu hút hàng triệu người dùng trên toàn cầu.
Roblox ra mắt năm 2006 dưới dạng website và phát triển thành một trong những metaverse trò chơi lớn nhất thế giới. Nền tảng này có mặt trên máy tính, thiết bị di động và máy chơi game, thu hút hàng chục triệu người dùng hàng tháng.
Người chơi Roblox tương tác thông qua avatar tùy chỉnh. Sức khỏe, ngoại hình, kỹ năng và tính năng đặc biệt có thể mua bằng tiền tệ của nền tảng—Robux. Người dùng có thể chơi game do người khác xây dựng hoặc tự thiết kế thế giới, chế độ chơi riêng.
Một điểm mạnh nổi bật của Roblox là bộ công cụ phát triển game mạnh, giúp ngay cả người mới cũng dễ dàng hiện thực hóa ý tưởng. Nhiều nhà phát triển kiếm thu nhập lớn nhờ sáng tạo nội dung phổ biến và bán vật phẩm trong game.
Sorare là trò chơi bóng đá tiên phong xây dựng trên NFT, kết hợp đam mê bóng đá với công nghệ blockchain. Người dùng tập hợp đội hình từ thẻ sưu tầm cầu thủ thật và nhận thưởng dựa trên thành tích trận đấu thực tế.
Phần thưởng có thể đổi sang tiền điện tử hoặc tiền mặt. Để mở rộng quy mô và tăng tốc giao dịch, Sorare dùng công nghệ Starkware, xử lý khối lượng giao dịch lớn mà không gây quá tải mạng Ethereum chính.
Sorare hợp tác với hàng chục câu lạc bộ bóng đá toàn cầu, gồm các đội hàng đầu châu Âu. Nền tảng sở hữu bản quyền tên và hình ảnh cầu thủ. Cầu thủ Pháp Kylian Mbappé là đại sứ dự án, giúp tăng nhận diện nền tảng trong cộng đồng fan.
Illuvium là trò chơi sưu tầm blockchain dùng Unreal Engine 4 tạo ra đồ họa 3D chất lượng cao tương đương game AAA.
Nền tảng có thế giới ảo với avatar Illuvial—NFT trên Ethereum có đặc điểm và kỹ năng riêng biệt. Người chơi dùng Illuvial để tương tác, chiến đấu và nhận thưởng bằng token ILV hoặc SILV.
Tương tự Axie Infinity, Illuvium tập trung vào avatar chiến binh có thể tùy biến. Người chơi nâng cấp Illuvial, kết hợp để tạo sinh vật mạnh hơn và tranh tài ở nhiều chế độ. Illuvium còn cung cấp thế giới mở để khám phá, nơi người chơi săn tìm sinh vật và tài nguyên hiếm.
Metahero là nền tảng phi tập trung trên một blockchain lớn, sở hữu công nghệ 3D siêu thực. Sứ mệnh của Metahero là trao cho người dùng quyền truy cập vào công nghệ ảo tiên tiến và các cơ hội tương lai. Token HERO là cơ sở cho mọi giao dịch trong hệ sinh thái.
Từ khi ra mắt năm 2020, Metahero nhanh chóng thu hút cộng đồng yêu thích metaverse và nhà đầu tư. Đối tác gồm Wolf Studio, hỗ trợ tích hợp NFT qua công nghệ quét 3D độ phân giải cao.
Công nghệ lõi của Wolf Studio số hóa vật thể thực: hệ thống quét vật thể, thu thập dữ liệu chi tiết về hình dáng, kết cấu, màu sắc rồi tạo bản số hóa chính xác. Nhờ đó, người dùng Metahero có thể biến gần như mọi vật thể—hoặc chính mình—thành NFT độc nhất.
Metahero cũng phát triển ứng dụng di động HERO để mang đến điểm truy cập thuận tiện vào hệ sinh thái và hỗ trợ quản lý tài sản số.
Bloktopia kết hợp blockchain với thực tế ảo và thực tế tăng cường, mang đến trải nghiệm độc đáo cho người chơi, nhà phát triển và nhà đầu tư dưới dạng tòa nhà chọc trời ảo.
Dự án có tòa nhà chọc trời ảo 12 tầng, mỗi tầng dành cho hoạt động và tương tác khác nhau. Cư dân Bloktopia nhận token BLOK khi sở hữu tài sản ảo, đặt quảng cáo và đóng góp cho hệ sinh thái. Người dùng còn có thể tham gia sự kiện, hội nghị, thuyết trình và khám phá các tầng của metaverse.
Mỗi tầng có chủ đề riêng: tầng thương mại, giao dịch, giáo dục hoặc giải trí. Cấu trúc này tạo hệ sinh thái đa dạng, đáp ứng sở thích của mọi người dùng.
Star Atlas là game MMORPG trực tuyến đầy tham vọng trên blockchain Solana, lấy bối cảnh không gian xa xôi trong tương lai. Nền tảng sử dụng Unreal Engine 5 tạo hình ảnh ấn tượng, đa dạng chế độ chơi.
Người chơi Star Atlas có thể tương tác, chiến đấu ngoài không gian, giành lãnh thổ ở các hệ sao, xây dựng cộng đồng và tập đoàn. Game kết hợp khám phá không gian, chiến lược và mô phỏng kinh tế.
Metaverse Star Atlas dùng hai token: POLIS cho quản trị mạng và ra quyết định; ATLAS là tiền tệ chính để mua tàu, tài nguyên và tài sản trong game.
Upland là metaverse trò chơi xây dựng trên blockchain EOS, ra mắt đầu năm 2020. Nền tảng cho phép người dùng tương tác và mua NFT đại diện bất động sản thực trong môi trường ảo. Người chơi đổi token trong game sang đô la Mỹ qua hệ thống Tilia Pay.
Mục tiêu của Upland là xây dựng bản sao chi tiết các địa chỉ, thành phố thực trên thế giới. Mỗi lô đất ảo tương ứng một địa chỉ thực, tạo cầu nối đặc biệt giữa thế giới vật lý và số. Nền tảng hiện có hơn 20 thành phố Hoa Kỳ, như Detroit, San Francisco, New York, Cleveland và Chicago.
Người chơi mua bán, phát triển bất động sản ảo, xây dựng công trình, kiếm tiền qua cho thuê hoặc bán lại. Upland thường thêm thành phố mới, mở rộng thế giới và tạo cơ hội đầu tư.
Số lượng metaverse tăng nhanh khi cả dự án Web3 lẫn công ty Web2 truyền thống muốn xây dựng vị thế trong lĩnh vực tiềm năng này. Các tập đoàn công nghệ lớn đầu tư hàng tỷ USD vào thực tế ảo và phát triển môi trường metaverse riêng.
Tuy nhiên, để metaverse trở thành một phần cuộc sống mỗi ngày, cần nhiều hơn đầu tư doanh nghiệp và tiến bộ công nghệ. Việc ứng dụng bền vững dựa vào sự quan tâm thực sự của người dùng, nền tảng trực quan và sáng tạo nội dung, trải nghiệm giá trị.
Các dự án mới vẫn còn cơ hội thành công trong thế giới ảo mở rộng. Chìa khóa là thấu hiểu nhu cầu người dùng, thiết kế giao diện dễ dùng và mang lại giá trị thực—dù về giải trí, kết nối xã hội hay tiềm năng kinh tế.
Metaverse là môi trường ảo nhập vai với sự hiện diện liên tục và tương tác cao. Các đặc điểm chính bao gồm: trải nghiệm nhập vai, tồn tại lâu dài, hệ thống kinh tế và giao tiếp xã hội trong một hệ sinh thái chung.
10 nền tảng metaverse hàng đầu năm 2024 gồm Otherside, Pudgy World, Decentraland, Illuvium, The Sandbox, Metaverse, Roblox, VRChat, Second Life và Zenith. Mỗi nền tảng mang lại trải nghiệm tương tác số riêng biệt.
Decentraland và The Sandbox là nền tảng phi tập trung, cộng đồng quản trị và có token riêng. Roblox là nền tảng tập trung, do công ty kiểm soát. Khác biệt chủ yếu ở cơ chế quản trị, cấu trúc hệ sinh thái và cơ hội kiếm tiền từ nội dung.
Nhập số điện thoại và mã xác thực, nhấn đăng nhập. Xem và chấp nhận điều khoản. Chọn hồ sơ và đăng nhập tài khoản metaverse. Sau khi đăng nhập, bạn có thể bắt đầu sử dụng nền tảng.
Tài sản ảo giao dịch trên nền tảng chuyên biệt bằng tiền điện tử. NFT và đất ảo được mua bán theo giá thị trường. Lợi nhuận đến từ việc bán tài sản với giá cao hơn giá mua. Khối lượng giao dịch tăng khi metaverse phát triển.
Truy cập metaverse cần thiết bị hiệu năng cao. Kính VR phổ biến nhưng không bắt buộc. Có thể dùng kính AR, máy tính hoặc điện thoại để truy cập nền tảng.
Nền tảng metaverse tạo doanh thu từ bán tài sản ảo, thưởng trong game, sự kiện ảo và giao dịch NFT. Người dùng kiếm tiền qua sáng tạo nội dung, cho thuê tài sản ảo và tham gia nền kinh tế blockchain.
Rủi ro chính gồm bất ổn công nghệ, bong bóng thị trường và gian lận. Nhà đầu tư nên đánh giá kỹ hồ sơ công ty, mô hình sinh lời và cảnh giác với cam kết lợi nhuận nhanh.
Đảm bảo an toàn bằng mật khẩu mạnh, dùng VPN mã hóa kết nối, tránh liên kết đáng ngờ, chỉ tải từ nguồn uy tín. Luôn xác thực giao dịch và không chia sẻ thông tin cá nhân trong môi trường ảo.
Metaverse có tiềm năng tăng trưởng mạnh nhờ đột phá VR/AR, blockchain và AI. Decentraland, The Sandbox, Roblox và Axie Infinity đang dẫn đầu về khối lượng giao dịch. Dự kiến hoạt động giao dịch và ứng dụng trong giáo dục, y tế, công nghiệp sẽ tăng mạnh giai đoạn 2026–2027.











