
Pakistan dự kiến sẽ hợp pháp hóa tiền tệ số thông qua việc sửa đổi Đạo luật Ngân hàng Nhà nước Pakistan, mở đường cho ngân hàng trung ương quyền phát hành và quản lý tiền điện tử, đồng thời cho phép công dân hai quốc tịch giữ các vị trí lãnh đạo cấp cao tại tổ chức này. Cải cách pháp lý này đánh dấu một bước chuyển lớn trong chính sách quản lý tài sản số và khung pháp lý tài chính của Pakistan.
Theo các nguồn tin trong nước, chính phủ Pakistan đang chuẩn bị đề xuất sửa đổi sâu rộng Đạo luật Ngân hàng Nhà nước Pakistan (SBP). Các sửa đổi này nhằm hợp pháp hóa các loại tiền tệ số như tiền điện tử và trao quyền cho ngân hàng trung ương giám sát cả tài sản tài chính vật chất lẫn số hóa. Khuôn khổ pháp lý mới sẽ đưa ra các quy định rõ ràng cho hoạt động tiền điện tử trong hệ thống tài chính quốc gia.
Bên cạnh việc hợp pháp hóa tiền tệ số, các sửa đổi cũng đề xuất cho phép công dân hai quốc tịch đảm nhận các vị trí lãnh đạo tại ngân hàng trung ương, bao gồm các chức danh như Thống đốc và Phó Thống đốc. Quy định mới này sẽ bãi bỏ các hạn chế được áp dụng trong thời gian gần đây, mở rộng đáng kể nguồn nhân lực chất lượng cao cho tổ chức.
Chính phủ đã trình các đề xuất sửa đổi này lên nội các liên bang để lấy ý kiến phê duyệt. Bước tiếp theo là trình Quốc hội xem xét, nơi các nhà lập pháp sẽ đánh giá tác động của việc hợp pháp hóa tiền điện tử và các cải cách tổng thể đối với Đạo luật SBP. Nếu được thông qua, Pakistan sẽ gia nhập nhóm quốc gia ngày càng đông tiếp nhận tiền tệ số trong khuôn khổ quản lý, khẳng định vai trò tiên phong trong quản lý tiền điện tử ở bối cảnh tài chính hiện đại.
Các sửa đổi đề xuất lần đầu đưa khái niệm "tiền tệ số" vào Đạo luật SBP, đánh dấu bước ngoặt trong chính sách tiền tệ của Pakistan. Cải cách này sẽ trao quyền cho ngân hàng trung ương phát hành và quản lý tiền tệ số với tư cách phương tiện thanh toán hợp pháp, chính thức công nhận tiền điện tử là một loại tiền hợp pháp trong hệ thống tài chính quốc gia.
Động thái này sẽ giúp SBP quản lý tài sản tài chính ở cả dạng vật chất lẫn số hóa, xây dựng khuôn khổ quản lý toàn diện phù hợp với xu hướng phát triển của tài chính hiện đại. Bằng cách đặt ra các hướng dẫn rõ ràng cho quản lý tài sản số, ngân hàng trung ương sẽ chủ động kiểm soát và giám sát dòng chảy tiền điện tử trong nền kinh tế.
Bên cạnh đó, SBP sẽ thành lập một công ty con chuyên trách phát triển và vận hành các hệ thống thanh toán số. Đơn vị này sẽ đảm bảo tích hợp hiệu quả tiền tệ số vào hạ tầng tài chính hiện tại, thúc đẩy giao dịch liền mạch và mở rộng các giải pháp thanh toán dựa trên tiền điện tử. Công ty con cũng chịu trách nhiệm triển khai các biện pháp bảo mật và tuân thủ nhằm bảo vệ người dùng và giữ vững tính minh bạch của hệ sinh thái tài chính số.
Điều 13 của đạo luật, hiện đang giới hạn công dân hai quốc tịch nắm giữ các vị trí chủ chốt tại ngân hàng trung ương, cũng sẽ được sửa đổi trong đề xuất lần này. Chính phủ dự kiến xóa bỏ quy định về "hai quốc tịch", vốn được thông qua năm 2022. Mặc dù quy định này chịu tác động từ các cuộc đàm phán với Quỹ Tiền tệ Quốc tế, nhưng không phải là yêu cầu bắt buộc từ tổ chức này.
Sự thay đổi này sẽ tạo điều kiện cho các chuyên gia giàu kinh nghiệm, bao gồm cả công dân hai quốc tịch như Phó Thống đốc Dr. Inayat Husain, tiếp tục giữ chức vụ hoặc được tái bổ nhiệm tại SBP. Việc mở rộng tiêu chí ứng viên giúp ngân hàng trung ương tiếp cận nguồn nhân lực chất lượng cao với kinh nghiệm quốc tế và chuyên môn sâu về tài chính số cũng như quản lý tiền điện tử.
Bộ trưởng Tài chính Muhammad Aurangzeb đã nhấn mạnh nhu cầu mở rộng nguồn nhân lực tại ngân hàng trung ương, phát biểu:
"Chúng ta có thể cần đưa một số vấn đề trở lại Quốc hội, đặc biệt liên quan đến quốc tịch."
Tuyên bố này thể hiện sự nhận thức của chính phủ về tầm quan trọng của chuyên môn đa dạng và kinh nghiệm quốc tế trong quản lý tiền điện tử và triển khai tiền tệ số hiệu quả.
Để siết chặt kiểm soát tiền tệ số, chính phủ đã đề xuất mức phạt nặng đối với hành vi phát hành tiền tệ số trái phép. Theo sửa đổi, mức phạt đối với việc phát hành tài sản số không được phép sẽ gấp đôi giá trị phát hành. Quy định này nhằm ngăn ngừa gian lận, đảm bảo mọi hoạt động tiền điện tử đều tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật.
SBP tiếp tục giữ quyền báo cáo các giao dịch tài chính bất thường cho các đơn vị tình báo tài chính liên quan, duy trì vai trò chủ đạo trong công tác phòng chống rửa tiền và tài trợ khủng bố. Cơ chế báo cáo này đảm bảo giao dịch tiền điện tử minh bạch và ngăn chặn hệ sinh thái tiền tệ số trở thành công cụ cho hoạt động phi pháp.
Các sửa đổi cũng mở rộng quyền hạn của hội đồng quản trị SBP trong báo cáo tài chính và quản trị, củng cố khung thể chế cho quản lý tiền điện tử. Cập nhật tại điều 9A trao quyền cho hội đồng phê duyệt nhiều loại báo cáo tài chính hơn, bao gồm báo cáo giữa niên độ và hàng năm. Việc tăng cường giám sát này giúp các hoạt động liên quan đến tiền điện tử của ngân hàng trung ương luôn được kiểm soát chặt chẽ, minh bạch.
Quy trình họp hội đồng theo điều 9B cũng sẽ được sửa đổi, cho phép chủ tịch hội đồng hoặc ba thành viên không điều hành có thể triệu tập cuộc họp. Quy trình này giúp ngân hàng trung ương chủ động ứng phó nhanh với biến động thị trường tiền điện tử và điều chỉnh chính sách quản lý kịp thời.
Động thái pháp lý này xuất phát từ phán quyết của Toà án Tối cao Sindh, yêu cầu chính phủ xây dựng khung quản lý toàn diện cho tài sản số trong vòng ba tháng. Tòa cũng chỉ đạo thành lập ủy ban đánh giá tính hợp pháp của các quy định tiền điện tử theo luật Pakistan, đảm bảo mọi khung quản lý mới đều tuân thủ pháp luật hiện hành.
Phán quyết này được đưa ra sau kiến nghị phản đối tuyên bố năm 2018 của Ngân hàng Nhà nước Pakistan, trong đó khẳng định tài sản số không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp. Tuyên bố năm 2018 từng khuyến cáo không sử dụng tiền điện tử cho các hoạt động như đào, giao dịch và đầu tư, khiến thị trường rơi vào trạng thái bất ổn.
Tòa án yêu cầu lập báo cáo toàn diện về tác động pháp lý của quản lý tiền điện tử, với sự tham gia của nhiều cơ quan nhà nước như Ngân hàng Nhà nước Pakistan, Bộ Tài chính, Bộ Công nghệ Thông tin, Cơ quan Viễn thông Pakistan và Ủy ban Chứng khoán & Giao dịch Pakistan. Cách tiếp cận đa ngành này đảm bảo quản lý tiền điện tử đáp ứng đầy đủ các yếu tố kỹ thuật, tài chính và pháp lý.
Đặc biệt, Ngân hàng Nhà nước Pakistan đang đẩy mạnh phát triển đồng rupee số, một tiền tệ số của ngân hàng trung ương (CBDC) dự kiến được triển khai trong một vài năm tới. Sáng kiến CBDC này thể hiện nỗ lực hiện đại hóa hệ thống tiền tệ và cung cấp lựa chọn thay thế do nhà nước hậu thuẫn cho các loại tiền điện tử tư nhân.
Thống đốc Jameel Ahmad nhận định tỷ lệ lạm phát cao đang khiến cá nhân và doanh nghiệp tìm đến các đồng tiền thay thế, bao gồm cả tiền điện tử. SBP xem CBDC là giải pháp giữ quyền kiểm soát đồng nội tệ đồng thời tận dụng lợi ích của giao dịch số. Việc phát triển đồng rupee số giúp Pakistan kết hợp được sự ổn định của tiền pháp định truyền thống với hiệu quả và khả năng tiếp cận của công nghệ tiền điện tử, đưa ra giải pháp tài chính số cân bằng giữa quy định quản lý và nhu cầu người dùng.
Chính phủ Pakistan muốn hợp pháp hóa tiền điện tử, cho phép ngân hàng trung ương phát hành và quản lý tiền tệ số. Điều này thúc đẩy đổi mới tài chính, hiện đại hóa hệ thống thanh toán và vẫn đảm bảo kiểm soát chặt chẽ theo quy định.
Sửa đổi này trao quyền cho ngân hàng trung ương phát hành, quản lý tiền điện tử, tăng cường minh bạch và rõ ràng pháp lý. Khuôn khổ hợp pháp hóa này dự kiến sẽ củng cố niềm tin nhà đầu tư và thúc đẩy ứng dụng tiền điện tử trên toàn hệ sinh thái tài chính Pakistan.
Đạo luật SBP sửa đổi xây dựng khung phân loại rõ ràng cho tài sản số, phân biệt giữa hàng hóa số do các cơ quan chuyên ngành quản lý và chứng khoán. Luật quy định hướng dẫn cho giao dịch tiền điện tử, tuân thủ chống rửa tiền và các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng. Đạo luật cũng đặt ra yêu cầu đối với sàn giao dịch và nhà cung cấp ví tiền điện tử đang hoạt động tại Pakistan.
Người dùng phải kê khai thu nhập từ tiền điện tử và đóng thuế từ 5% đến 35% tùy mức thu nhập. Các giao dịch dưới 50.000 rupee được miễn thuế. Cần lưu giữ đầy đủ hồ sơ giao dịch và tuân thủ mọi quy định từ Ngân hàng Nhà nước Pakistan.
Phương pháp hợp pháp hóa của Pakistan phù hợp với xu hướng quốc tế như ưu đãi thuế của Thái Lan và khuôn khổ MiCA của EU, nhấn mạnh minh bạch và bảo vệ người tiêu dùng. Tuy nhiên, Pakistan tạo môi trường thuận lợi hơn so với các quốc gia quản lý nghiêm ngặt, tăng sức cạnh tranh trong phát triển tài sản số.











