
Sự hào hứng, kỳ vọng và cả băn khoăn về metaverse gợi lại bối cảnh những ngày đầu của Internet – thời đại đã làm thay đổi toàn diện cách con người trao đổi thông tin và giao tiếp. Thuật ngữ "metaverse" được Neal Stephenson đặt ra lần đầu trong tiểu thuyết khoa học viễn tưởng năm 1992, mô tả một thế giới ảo hoàn chỉnh tồn tại song song với thực tại.
Metaverse chủ yếu phát triển trong lĩnh vực trò chơi điện tử nhưng được dự đoán sẽ mở rộng vượt ra ngoài phạm vi này. Đơn cử, Meta của Facebook hướng đến việc tái định nghĩa mạng xã hội dựa trên trí tuệ nhân tạo và thực tế ảo, xây dựng nền tảng cho giao lưu, học tập và giải trí. Metaverse là một thế giới ảo cho phép trải nghiệm mô phỏng và chia sẻ, nơi người dùng tương tác trực tiếp theo thời gian thực. Nó đại diện cho tập hợp các nền tảng số hiện tại và tương lai tận dụng VR và AR để tạo nên trải nghiệm số nhập vai, tương tác sâu rộng.
Khái niệm đột phá này đang làm thay đổi nhận thức về tương tác số, đồng thời mở ra nhiều cơ hội mới cho lĩnh vực giải trí, thương mại và kết nối xã hội. Khi công nghệ không ngừng tiến bộ, metaverse ngày càng trở nên tinh vi, đem lại môi trường ảo sống động và lôi cuốn, xóa nhòa ranh giới giữa thực tế vật lý và số hóa.
Danh sách được chọn lọc dưới đây giới thiệu một số trò chơi metaverse tiêu biểu, nổi bật về mức độ phổ biến và tiềm năng phát triển. Dù không phải danh sách đầy đủ, các ví dụ này cho thấy sự năng động và đột phá của lĩnh vực đang trỗi dậy mạnh mẽ.
Đây là những tựa game tiên phong ứng dụng công nghệ blockchain, vừa sáng tạo về trải nghiệm chơi, vừa xây dựng hệ thống kinh tế thưởng cho người tham gia. Mỗi nền tảng có điểm mạnh và cơ hội riêng, phù hợp với nhiều sở thích và chiến lược đầu tư khác nhau. Các tiêu chí lựa chọn gồm quy mô người dùng, đổi mới công nghệ, tính bền vững kinh tế và triển vọng phát triển lâu dài.
Đứng đầu danh sách là trò chơi metaverse được coi là phổ biến nhất hiện nay. Ra mắt từ năm 2018, Axie Infinity còn đóng vai trò nền móng trong thị trường game NFT ngày càng phát triển.
Lối chơi của game play-to-earn này tương tự Pokémon, yêu cầu người chơi thu thập, nhân giống, nuôi dưỡng, chiến đấu và giao dịch "Axie". Axie là những sinh vật đáng yêu đồng thời là NFT, nghĩa là mỗi Axie là duy nhất và không thể chia nhỏ. Nhờ đặc điểm riêng biệt, Axie có thể trở nên rất có giá trị và là khoản đầu tư dài hạn hấp dẫn.
Người chơi nhận thưởng dưới dạng NFT trong các trò chơi metaverse. Ngoài ra, phần thưởng có thể là Axie Infinity Shards và Smooth Love Potion – hai token gốc của hệ sinh thái này. Các tài sản này có thể giao dịch trên sàn để đổi ra tiền pháp định.
Người chơi Axie Infinity – gọi là huấn luyện viên – kiếm Smooth Love Potion khi thắng trận ở chế độ Arena xếp hạng. Ngoài ra, huấn luyện viên còn nhận lượng nhỏ SLP như phần thưởng an ủi khi thua, nếu đáp ứng điều kiện nhất định. Kinh tế trong game được cân bằng kỹ lưỡng nhằm đảm bảo phân phối token bền vững và giữ được sự hấp dẫn, cạnh tranh trong trải nghiệm chơi.
The Sandbox, ban đầu là game di động từ đầu những năm 2000, được phát hành năm 2010, cho phép người chơi xây dựng thế giới, tạo nhân vật và vật phẩm. Năm 2018, Animoca Brands mua lại và chuyển đổi trò chơi thành nền tảng play-to-earn dựa trên blockchain, thu hút vốn đầu tư từ các tên tuổi lớn như Snoop Dogg, Republic Realm, HSBC và Gucci.
Người chơi The Sandbox mua bán bất động sản ảo, tổ chức sự kiện, giao dịch NFT và vật phẩm trong game. Nền tảng cung cấp Sandbox Game Maker giúp người dùng tự thiết kế trò chơi. Đồng thời có VoxEdit – công cụ tạo NFT và mô hình 3D, cho phép người dùng sáng tạo, thương mại hóa nội dung trên thị trường mở.
Nền tảng này trở thành trung tâm sáng tạo số, thu hút nghệ sĩ, nhà phát triển và các thương hiệu muốn xác lập vị thế trong metaverse. Hệ sinh thái nội dung do người dùng tự tạo hình thành nền kinh tế tự vận hành, nơi nhà sáng tạo kiếm lời từ sản phẩm số, còn người chơi trải nghiệm đa dạng dịch vụ số.
SAND là token chính của nền tảng. SAND là token ERC-20 giữ vai trò thiết yếu trong các hoạt động như mua đất ảo, giao dịch NFT do người dùng tạo, chơi game và tùy chỉnh avatar. Token LAND đại diện cho quyền sở hữu đất ảo, ASSETS là NFT tạo ra bên trong nền tảng.
SAND đồng thời là token tiện ích và quản trị. Người nắm giữ SAND tham gia quyết định phát triển nền tảng thông qua tổ chức tự trị phi tập trung, có quyền đề xuất và biểu quyết thay đổi hệ sinh thái The Sandbox.
SAND còn có thể staking, giúp người nắm giữ nhận một phần doanh thu quảng cáo, phí giao dịch của nền tảng. Cơ chế này tạo thu nhập thụ động cho nhà đầu tư dài hạn, đồng thời nâng cao bảo mật và sự ổn định cho hệ thống quản trị.
Decentraland tương tự The Sandbox, khi cả hai đều là metaverse game cho phép giao dịch đất ảo trong thế giới số.
Tại Decentraland – nền tảng thực tế ảo – người chơi có thể mua nhiều vật phẩm, bao gồm các mảnh đất gọi là "LAND". Khi mua đất, người chơi nhận token ERC-721 – NFT không thể thay thế – xác nhận quyền sở hữu duy nhất, đảm bảo không ai kể cả nhà phát triển có thể tạo bản sao mảnh đất đó.
Game mở ra nhiều cách tham gia và kiếm lợi nhuận, như mua và cho thuê không gian quảng cáo, xây dựng nơi tổ chức sự kiện. Việc nắm giữ đất còn là chiến lược đầu tư dài hạn, vì không gian ảo của Decentraland mang lại nhiều cơ hội.
Hệ sinh thái Decentraland chỉ có 90.601 LAND, tạo thành Genesis City. Khi mua đất, một lượng MANA tương ứng giá trị đất bị đốt. Điều này khiến MANA trở thành tài sản giảm phát, tổng nguồn cung sẽ giảm dần qua các giao dịch.
MANA đảm nhiệm hai vai trò chính trong Decentraland, gồm:
Hệ sinh thái này đã phát triển thành một nền kinh tế số sôi động, nơi người dùng tạo ra trải nghiệm từ phòng tranh nghệ thuật đến casino ảo, thể hiện khả năng và tiềm năng của thế giới ảo phi tập trung.
Illuvium, một tựa game "triple-A, 3D blockchain" đột phá, đang được cộng đồng game thủ quan tâm. Người chơi trong bối cảnh ngoài hành tinh này tìm kiếm và bắt các sinh vật kỳ bí – Illuvial – bằng shard hoặc phục hồi chúng. Illuvial có hơn 100 chủng loại, trở thành đồng minh trong trận chiến với người chơi và quái vật khác.
Illuvial là NFT giao dịch được, giá trị tăng theo độ hiếm và sức mạnh. Người chơi còn có thể hợp nhất ba Illuvial giống nhau ở mức cao nhất thành một thực thể mới mạnh hơn.
Game cũng cho phép tìm kiếm trang bị như áo giáp, vũ khí trong thế giới nhập vai. Hoàn thành nhiệm vụ và giải đấu được thưởng ILV – tiền điện tử có thể giao dịch trên sàn IlluviDEX của game.
Illuvium nổi bật nhờ đồ họa chất lượng cao, lối chơi phức tạp, kết hợp khám phá, chiến thuật và sưu tập. Hệ thống auto-battler giúp game dễ tiếp cận nhưng vẫn giữ chiều sâu chiến thuật, phù hợp cả game thủ phổ thông lẫn chuyên nghiệp. Cơ chế hợp nhất tạo nền kinh tế động, nơi lai tạo, giao dịch chiến lược có thể mang lại lợi nhuận lớn.
My Neighbor Alice nổi bật vì dễ tiếp cận với cả người chơi chưa từng biết đến tiền điện tử, blockchain hay NFT. Bối cảnh game là quần đảo Lummelunda thần thoại, nơi con người và động vật cùng sinh sống, tạo môi trường yên bình cho cộng đồng và sở hữu đất ảo. Người chơi đóng góp cho cộng đồng qua các hoạt động như câu cá, nuôi ong, bắt côn trùng.
Nhân vật chính Alice sống cùng bạn bè: Bob nuôi ong, gấu Björn, thợ đóng tàu José và thương nhân Ivan. Người chơi hỗ trợ Alice làm nhiệm vụ, tương tác với các nhân vật này và nhận thưởng dựa trên hoạt động, thời gian tham gia. Họ dùng NFT trong game để thiết kế, trang trí và tùy chỉnh tài sản với nhà cửa, vật nuôi, cây cối, v.v.
Token gốc của game là ALICE – token ERC-20 dùng để mua vật phẩm, nhận thưởng staking và tham gia quản trị. Phong cách dễ thương, giao diện thân thiện biến My Neighbor Alice thành điểm khởi đầu lý tưởng cho người mới, đồng thời vẫn giữ chiều sâu và cơ hội kinh tế cho game thủ giàu kinh nghiệm.
Alien Worlds là metaverse P2E miễn phí với lượng người chơi đông đảo. Tuy miễn phí, nhưng người chơi cần mua một lượng nhỏ token Trillium – tiền điện tử của game – để hoàn thành nhiệm vụ, sở hữu NFT.
Game cho phép du hành tới các thế giới ngoài hành tinh, khai thác TLM hoặc NFT trên đường đi. Khi tiến sâu vào game, lượng vật phẩm tăng giúp người chơi có nhiều tài nguyên để khám phá NFT nhanh hơn.
Có hơn 300 NFT khác biệt về giá trị và độ hiếm để sưu tập. Mục tiêu game bao gồm:
Hệ thống đa hành tinh tạo ra nhiều cơ hội khai thác, mỗi hành tinh có phần thưởng, mức cạnh tranh khác nhau. Người chơi linh hoạt chọn chiến lược theo trang bị, mức chịu rủi ro. Hệ thống quản trị cho phép người chơi ảnh hưởng tới phát triển, kinh tế của từng hành tinh, tạo trải nghiệm phi tập trung thực sự.
Bloktopia vẫn là metaverse phi tập trung quan trọng, cung cấp trải nghiệm VR nhập vai. Xây dựng trên Polygon, sử dụng Unity – engine đa nền tảng, Bloktopia thiết kế như một tòa nhà VR chọc trời với 21 tầng, tượng trưng tổng cung 21 triệu BTC.
Bloktopia là trung tâm giáo dục, giải trí, phục vụ mọi đối tượng người dùng tiền điện tử. Nền tảng tích hợp blockchain, VR, AR và mạng xã hội, cung cấp các không gian tương tác như phòng game, phòng họp, khu vực cho thương hiệu lớn xuất hiện ảo. Người dùng có thể tìm hiểu tiền điện tử, chơi game, giao lưu xã hội, tham gia Play-to-Earn.
Token gốc BLOK – ERC-20 – giữ vai trò trung tâm trong các giao dịch: mua NFT, truy cập sự kiện độc quyền, tương tác trong metaverse. Token còn dùng để mua, tùy chỉnh bất động sản ảo (REBLOK), mua quyền quảng cáo (ADBLOK). Các chức năng này tạo nguồn thu nhập đa dạng: staking, sở hữu tài sản, chia sẻ doanh thu quảng cáo.
Kiến trúc thẳng đứng mang đến trải nghiệm không gian đặc biệt, mỗi tầng dành riêng cho các hoạt động, cộng đồng khác nhau. Cấu trúc này giúp phân phối nội dung khoa học, đồng thời tạo điểm gặp gỡ tự nhiên cho từng nhóm sở thích trong metaverse.
Metaverse đã khởi động chặng đường phát triển ấn tượng, được thúc đẩy bởi tiến bộ công nghệ và ý tưởng sáng tạo. Nhiều tập đoàn lớn trên toàn cầu cạnh tranh phát triển lĩnh vực này, hứa hẹn tương lai với nhiều tựa game hấp dẫn, mở rộng tương tác ảo. Trong vài năm tới, metaverse được dự đoán sẽ là thành tố chủ đạo của ngành giải trí số, định hình cách chúng ta tương tác với công nghệ, với nhau trong không gian ảo.
Sự kết hợp giữa công nghệ blockchain, thực tế ảo, game xã hội đang mở ra cơ hội chưa từng có về giải trí và kinh tế. Khi hạ tầng ngày càng hoàn thiện, lượng người dùng tăng, nhiều trải nghiệm metaverse cao cấp sẽ xuất hiện, tích hợp liền mạch vào đời sống. Mô hình play-to-earn không còn chỉ là thưởng game, mà phát triển thành nền kinh tế số phức tạp, nơi người dùng tạo thu nhập bền vững nhờ sáng tạo và đầu tư chiến lược.
Tương lai game metaverse không chỉ là công nghệ, mà còn ở trải nghiệm xã hội ý nghĩa, cơ hội kinh tế vượt giới hạn truyền thống. Khi các nền tảng trưởng thành, chúng sẽ trở thành phần thiết yếu của công việc, vui chơi, kết nối xã hội thời đại số.
Trò chơi metaverse đưa người chơi vào thế giới ảo liên tục, nơi họ sở hữu tài sản số và tương tác với người khác theo thời gian thực. Khác với game truyền thống, trò chơi metaverse tích hợp blockchain, quyền sở hữu thực tài sản, cơ chế play-to-earn và khả năng tương tác đa nền tảng, tạo ra hệ sinh thái game phi tập trung.
Các trò chơi metaverse được yêu thích nhất năm 2024 gồm Otherside, Pudgy World, Decentraland, Illuvium và The Sandbox. Nhờ đổi mới lối chơi và cộng đồng mạnh, các tựa game này thu hút lượng lớn người tham gia.
Để chơi trò chơi metaverse, bạn cần máy tính cấu hình mạnh hoặc máy chơi game, tạo tài khoản và tải game. Sau đó cài đặt và khám phá. Một số lựa chọn phổ biến là Roblox và Decentraland để trải nghiệm thế giới ảo nhập vai.
Thông thường, chơi game metaverse cần đầu tư từ vài trăm đến hàng nghìn nhân dân tệ. Khi blockchain phát triển, chi phí giao dịch sẽ giảm mạnh, thậm chí có thể tiệm cận 0 trong tương lai gần.
Có, trò chơi metaverse có thể tạo thu nhập qua nhiều kênh: giao dịch tài sản trong game, bán NFT, cơ chế play-to-earn và sở hữu đất ảo. Người chơi kiếm tiền bằng cách hoàn thành nhiệm vụ, lai tạo tài sản số hoặc bán vật phẩm ảo. Tuy nhiên, lợi nhuận biến động mạnh theo kinh tế game và thị trường.
Game metaverse đối mặt rủi ro về quyền riêng tư, bảo mật dữ liệu, biến động kinh tế do giá trị tài sản trong game, lỗ hổng hợp đồng thông minh và nguy cơ lừa đảo. Người dùng nên kiểm tra uy tín game, bảo vệ khóa riêng cẩn thận.
Game metaverse sẽ phát triển thành nền tảng xã hội, giải trí mới, tích hợp kinh tế ảo, giáo dục, kết hợp trải nghiệm thực – ảo. Công nghệ như 5G, VR, AR sẽ cho phép tương tác siêu nhanh, hỗ trợ lượng người dùng lớn, tạo hệ sinh thái game nhập vai, phi tập trung vận hành bởi blockchain và NFT.











