

Ở các mô hình trò chơi truyền thống, người chơi thường mua vật phẩm trong game thông qua các giao dịch nhỏ, nhưng những tài sản này chỉ tồn tại trong hệ sinh thái game mà không có giá trị thực ngoài đời. Ngay cả với các tựa game cao cấp, việc kiếm tiền từ tùy chỉnh nhân vật và vũ khí cũng tạo ra khoảng 65 tỷ USD trong năm 2022. Các trò chơi không hoàn toàn miễn phí phát hành tiền tệ trong game để tạo nguồn thu. Chẳng hạn, Roblox với 43 triệu người dùng hoạt động mỗi ngày chỉ sử dụng Robux làm đồng tiền trong game.
Tuy nhiên, sự ra đời của trò chơi NFT đã thay đổi toàn diện nền kinh tế game. Trong các trò chơi NFT, vật phẩm trong game được phát hành dưới dạng NFT (Non-Fungible Token), cho phép người chơi sở hữu, giao dịch và trao đổi các tài sản này. Nền kinh tế của trò chơi NFT chủ yếu gồm hai thành phần lớn:
Khác với game truyền thống, game NFT giúp người chơi thật sự sở hữu tài sản số, từ đó tạo ra giá trị kinh tế nhờ tham gia và đóng góp vào nền kinh tế game. Đây là sự chuyển đổi mô hình căn bản trong mối quan hệ giữa người chơi và nhà phát triển.
Play-to-Earn (P2E) và Tap-to-Earn (T2E) là những mô hình kiếm tiền mới dựa trên blockchain và NFT, được tích hợp vào các trò chơi NFT và blockchain, tạo ra hệ sinh thái kinh tế trong môi trường game.
Play-to-Earn là mô hình cách mạng, nơi người chơi kiếm tiền điện tử hoặc NFT khi chơi game. Trong hệ thống này, vật phẩm và nhân vật có thể giao dịch dưới dạng NFT và chuyển đổi thành tiền thật, tạo giá trị kinh tế thực cho người chơi.
Tap-to-Earn là mô hình đơn giản, người dùng nhận thưởng qua thao tác nhấn trong ứng dụng hoặc thực hiện tác vụ cơ bản. Ví dụ, Notcoin là trò chơi click trong Telegram cho phép người dùng nhấn vào đồng coin hoạt hình để nhận tiền điện tử. Đến tháng 6 năm 2024, trò chơi này đã có hơn 40 triệu người dùng toàn cầu.
Các mô hình kinh doanh này vượt khỏi ranh giới truyền thống giữa game và ứng dụng, tạo hệ sinh thái kiếm tiền thực, vừa giải trí vừa nhận thưởng, thu hút đông đảo người dùng trong nền kinh tế số hiện đại.
Game NFT khác biệt nhờ trao cơ hội thực tế để người chơi tạo giá trị kinh tế khi chơi. Có ba cách chính để kiếm tiền trong game NFT:
Giao dịch NFT: Người chơi bán NFT thu thập trong game trên các sàn để đổi lấy tiền điện tử hoặc tiền pháp định. NFT hiếm, được săn đón có thể đạt giá cao, giá trị thay đổi theo mức độ phổ biến game, cung cầu và thị trường chung. Người giao dịch thành công thường nghiên cứu thị trường và canh thời điểm tối ưu hóa lợi nhuận.
Phần thưởng khi chơi game: Người chơi nhận token hoặc NFT khi tích cực tham gia game. Cơ chế thưởng gồm hoàn thành nhiệm vụ hàng ngày, tham gia sự kiện, thắng PvP, đạt mốc nhất định. Phần thưởng có thể bán trên sàn hoặc dùng trong hệ sinh thái game để nâng cấp trải nghiệm và tăng thu nhập.
Mô hình Play-to-Earn (P2E): Nhiều trò chơi NFT dùng mô hình này, người chơi nhận thưởng tiền điện tử khi chơi. Thường phải mua NFT ban đầu để chơi, nhưng phần thưởng có thể quy đổi thành tiền mặt hoặc dùng trong game khác. Nhờ đó, người chơi có kỹ năng và kiên trì có thể xây dựng thu nhập bền vững.
Trò chơi NFT là hình thức giải trí mới kết hợp chơi và kiếm tiền, thu hút cả người chơi và nhà đầu tư. Ngành công nghiệp liên tục đổi mới với nhiều cơ chế, cơ hội tạo thu nhập từ kỹ năng và thời gian chơi game.
Axie Infinity là game Play-to-Earn (P2E) đột phá lấy cảm hứng từ Pokémon và Tamagotchi. Nền tảng metaverse này chạy trên blockchain Ethereum, dùng NFT đại diện cho nhân vật, đất đai và tài sản trong game.
Ra mắt tháng 3 năm 2018, Axie Infinity là tiên phong cho ngành game NFT. Đội ngũ tại Việt Nam do Trung Nguyễn và Sky Mavis dẫn dắt đã tạo nên một game NFT hấp dẫn, hiện được nhiều người xem như nguồn thu nhập hợp pháp. Game này chứng minh tiềm năng blockchain gaming trong tạo cơ hội kinh tế, đặc biệt ở nơi thiếu việc làm truyền thống.
Trong Axie Infinity, lối chơi chiến thuật là trọng tâm. Người chơi điều khiển đội ba Axie—sinh vật dễ thương, khả năng riêng biệt. Axie là NFT giao dịch được, người thắng trận nhận Smooth Love Potion (SLP) làm phần thưởng. SLP vừa là tài nguyên vừa là token giao dịch dùng để lai tạo Axie (thú cưng NFT), tương tự tiến hóa Pokémon.
Ba tài sản số vận hành hệ sinh thái hàng tỷ USD của Axie Infinity:
AXS và SLP đều kiếm được qua chơi game. Người chơi cũng có thể stake AXS để tham gia bỏ phiếu phát triển game và biểu quyết phí. Stake AXS giống gửi tiền ngân hàng, nghĩa là khóa token vào pool thanh khoản, nhận thêm AXS làm phần thưởng, tạo động lực duy trì hệ sinh thái.
Tổng cung AXS là 270 triệu token, trong đó 21% do Sky Mavis nắm giữ để huy động vốn. Với Play-to-Earn, 20% AXS được phân bổ trong 4,5 năm, đảm bảo sự bền vững cho nền kinh tế token lâu dài.
The Sandbox là nền tảng game metaverse do người dùng làm chủ, xây dựng trên blockchain. Người chơi có thể mua đất ảo (LAND), tạo game, thiết kế avatar, bán vật phẩm, tham gia nhiều hoạt động để chơi, sáng tạo và kiếm thu nhập. Không gian metaverse rộng lớn với 166.464 LAND, nơi người chơi tương tác, phiêu lưu và xây dựng thương hiệu ảo.
Sở hữu đất mở ra nhiều ứng dụng: sáng tạo game, triển khai avatar, đặt vật phẩm. Dù không biết lập trình, người dùng vẫn dễ tạo game 3D với Game Maker, giúp việc phát triển game trong metaverse phổ biến hơn.
Đất metaverse (LAND) mua bằng "SAND" hoặc "ETH", giao dịch trên các sàn NFT như OpenSea. LAND là bất động sản ảo trên blockchain Ethereum. Do số lượng hạn chế, LAND rất khan hiếm và giá có thể tăng theo nhu cầu metaverse.
"SAND" là token gốc của The Sandbox, trung tâm hệ sinh thái metaverse này. Mọi giao dịch giữa người dùng đều dùng token này.
SAND vừa là token quản trị, vừa đa ứng dụng:
Mọi giao dịch—chơi game, đổi avatar, mua đất, giao dịch tài sản—đều cần SAND, tạo nhu cầu liên tục và giúp token này trở thành xương sống kinh tế The Sandbox.
Gas Hero là game xã hội và chiến thuật do Find Satoshi Labs phát triển, chạy trên Polygon chain. Người chơi đi qua thế giới hậu tận thế, chiến đấu lực lượng AI muốn tiêu diệt nhân loại, điều khiển các nhân vật đặc biệt gọi là Gas Hero. Game có yếu tố cộng đồng, yêu cầu tư duy chiến lược, nuôi dưỡng nhiều hero, đấu với người chơi khác.
Người mới nhận 4 Gas Hero miễn phí để xây căn cứ, tham chiến. Sau đó, người chơi thu thập thêm hero để đấu AI, đấu người. Hoàn thành nhiệm vụ nhận vật phẩm có thể giao dịch trên marketplace. Mỗi hero có cấp hiếm, vòng đời khác nhau, có hệ thống "tử vong" đặc biệt sau thời gian nhất định, tạo gameplay và kinh tế biến động.
Tiện ích token GMT
Người chơi dùng NFT Gas Hero chiến đấu PvP, PvE, nâng cấp hero, phát triển trong game. Hệ thống bầu lãnh đạo và thưởng thúc đẩy gắn kết cộng đồng, tăng động lực tham gia.
Decentraland là nền tảng thế giới ảo 3D trên web, chạy trên blockchain Ethereum. Đây là nền tảng đầu tiên, thành lập năm 2015 bởi Ariel Meilich và Esteban Ordano. ICO năm 2017, ra mắt công khai tháng 2 năm 2020.
Nền tảng này đã tổ chức nhiều sự kiện lớn như tiệc MetaMask mừng 10 triệu người dùng, sự kiện Super Bowl tại quán bar "Metaverse" của Miller Lite. Các nghệ sĩ nổi tiếng như Ariana Grande, Travis Scott, Marshmello, Justin Bieber đã tổ chức sự kiện ảo thành công trên nền tảng, cho thấy sức hấp dẫn của Decentraland trong giải trí số.
Token quản trị MANA là trung tâm mọi hoạt động kinh tế Decentraland. MANA vừa là token quản trị, vừa có nhiều ứng dụng:
MANA được dùng khi mua bán đất (LAND), vật phẩm trong Decentraland. Token này đã niêm yết trên nhiều sàn, hỗ trợ hệ sinh thái kinh tế và tạo thanh khoản cho người dùng.
Với nền tảng do người dùng làm chủ, giá trị MANA có thể tăng khi kinh tế phát triển trong tương lai. Thành công của Decentraland phụ thuộc vào lượng người dùng và phát triển trải nghiệm ảo hấp dẫn.
STEPN là game blockchain "Move-to-Earn (M2E)" ra mắt cuối năm 2021. Người dùng mua NFT giày trên app STEPN, hoạt động đi bộ, chạy bộ hằng ngày được ghi lại. Khi đạt số bước nhất định, người dùng nhận token GMT hoặc GST. Hệ thống này kết hợp vận động và kiếm tiền, tạo làn sóng lớn trên thị trường. Dù trào lưu STEPN đã ổn định, đây vẫn là mô hình sáng tạo giữa game và vận động thể chất. Khi ý thức sức khỏe tăng và metaverse phát triển, tiềm năng tăng trưởng vẫn lớn.
Kinh tế STEPN dựa trên hai token: GST và GMT.
Người chơi mua "NFT Sneakers", nhận GMT khi tích lũy hoạt động vận động mỗi ngày. Tốc độ kiếm token phụ thuộc thuộc tính giày, năng lượng, hiệu quả vận động.
Người chơi cũng có thể kiếm GST bằng cho thuê NFT giày, tạo thu nhập thụ động. Giao dịch NFT giày trên marketplace giúp kiếm cả GST và GMT, giá tùy thuộc thuộc tính giày và nhu cầu thị trường.
Illuvium là game NFT phát triển nhanh, thu hút sự quan tâm lớn. Dự án này kết hợp game nhập vai (RPG) với DeFi (tài chính phi tập trung) trên blockchain. Người chơi khám phá thế giới giả tưởng, gặp sinh vật Illuvial, có thể thu phục, nuôi dưỡng, chiến đấu.
Trong Illuvium, người chơi khám phá để thu thập quái vật, đấu với người chơi khác và NPC, quản lý quái vật thu phục dưới dạng NFT trên blockchain. Người chơi được toàn quyền quản lý bộ sưu tập, tự do mua bán, trao đổi tài sản.
Kinh tế Illuvium dựa trên hai token: ILV và sILV.
Token Illuvium (ILV) vận hành các hoạt động kinh tế của game NFT, cung cấp đủ lợi ích DeFi như quản trị, farming, staking.
sILV không cần khóa staking, chỉ dùng trong game, trong khi ILV stake bị khóa một năm. Sự kết hợp động giữa hai token này đảm bảo ổn định kinh tế, thanh khoản cao, cân bằng quyền lợi mọi thành viên.
Shrapnel là game bắn súng góc nhìn thứ nhất AAA do Neon Machine (Seattle) phát triển. Theo nhà phát triển, truy cập sớm từ 2024, phát hành chính thức dự kiến 2025. Bối cảnh: tiểu hành tinh va vào mặt trăng, mảnh vỡ rơi xuống tạo vùng thảm họa 500km trên Trái Đất. Vùng này—"the Zone"—là chiến trường cho Mercenary Extraction Force thu thập tài nguyên, chiến đấu với đối thủ.
Người chơi đấu súng, thu thập tài nguyên, có thể lấy thiết bị đối thủ bị loại dưới dạng NFT. Vật phẩm, tài nguyên thu được dùng làm trang bị hoặc giao dịch trên marketplace Shrapnel. Người chơi nâng cấp trang bị, chuẩn bị cho trận sau. Ngoài chiến đấu, có thể tạo vật phẩm thời trang thành NFT bán cho người chơi khác.
Về token SHRAP
Shrapnel kết hợp chất lượng AAA và Web3, cho phép giao dịch vật phẩm thu được dưới dạng NFT, nối truyền thống game với đổi mới blockchain.
Star Atlas là MMORPG thế hệ mới, đồ họa điện ảnh nhờ Unreal Engine 5. Người chơi khám phá không gian, cạnh tranh các chủng tộc, phe phái, mở rộng lãnh thổ theo phong cách sử thi không gian.
Game có nhiều chế độ: bắn súng góc nhìn thứ ba, chiến đấu phi thuyền, chiến đấu phi đội. Yêu cầu hợp tác, cạnh tranh, tư duy chiến lược, nổi bật nhờ chiều sâu, độ phức tạp.
Star Atlas ứng dụng NFT, người chơi sở hữu, giao dịch tài sản số như phi thuyền, địa hình. Tài sản lưu dưới dạng NFT, đảm bảo quyền sở hữu tuyệt đối, tạo giá trị thực cho vật phẩm game.
Kinh tế Star Atlas gồm hai token:
Kinh tế game dựa trên ATLAS. ATLAS là tiền tệ chính cho mọi giao dịch, hoạt động kinh tế trong thế giới ảo Star Atlas, giao dịch tài sản số như phi thuyền, tài nguyên.
Nhiều cách kiếm token—người chơi nhận ATLAS qua khám phá không gian, khai thác tài nguyên, chế tạo phi thuyền, giao dịch với người chơi khác. Cơ hội kiếm tiền đa dạng giúp nền kinh tế do cộng đồng vận hành sôi động hơn.
SYMBIOGENESIS là game NFT đầu tiên của Square Enix, định dạng giải trí mới, người chơi vừa chiến thuật vừa khám phá cốt truyện trên lục địa bay với nhiều nhân vật (Nghệ thuật NFT sưu tầm).
Dự án tích hợp 10.000 NFT độc nhất với chức năng game, tạo định dạng giải trí mới. NFT nhân vật dùng làm avatar (PFP), phát hành, bán qua sáu chương truyện.
SYMBIOGENESIS nhấn mạnh tương tác, xây dựng cốt truyện hợp tác. Người chơi giao tiếp, hợp tác đối đầu kẻ thù mạnh, giải đố cốt truyện, tạo trải nghiệm kể chuyện chung.
SYMBIOGENESIS là giải trí NFT, hiện chưa phát hành token. Người chơi mở khóa cốt truyện chính, cá nhân khi khám phá bí ẩn qua tiến trình game.
Game chia hai lối chơi chính:
Người chơi nhận vật phẩm bằng cách nhấn vị trí khác nhau trên bản đồ lục địa bay. Tìm vật phẩm hoàn thành nhiệm vụ tương ứng, nhận thưởng, mở rộng cốt truyện.
Ba cách nhận vật phẩm: nhấn trên bản đồ, tìm theo gợi ý hoặc mua trên marketplace NFT, tăng tính linh hoạt trải nghiệm game.
Heroes of Mavia là game nhiều người chơi do Skrice Studios phát triển, xây dựng trên Base chain. Người chơi xây thành phố, huấn luyện quân đội, mở rộng lãnh thổ, xây dựng đế chế mạnh nhất. Game chiến thuật xây thành phố, đặt ra thách thức khi xây căn cứ, củng cố phòng thủ, cạnh tranh giành chiến thắng.
NFT trong game gồm đất, vật trang trí, tượng, skin, vũ khí, công cụ xây dựng và nhiều tài sản khác. Người chơi xây thành phố, phòng thủ bằng tường, tháp pháo, bẫy. Đất chứa tài nguyên như vàng, dầu, ruby để phát triển thành phố. Dự kiến có marketplace NFT trong game, giúp giao dịch tài sản. Heroes of Mavia có trên di động, tải từ Apple Store, Google Play Store.
Heroes of Mavia có ba token: MAVIA token, Ruby, Sapphire.
Heroes of Mavia nổi bật khi ngoài xây thành phố, chỉ huy quân đội còn tham gia giao dịch tài sản NFT, quản trị, tạo hệ sinh thái game toàn diện.
Dưới đây là triển vọng cho trò chơi NFT:
Ngoài ra, game NFT còn mở nguồn thu mới không chỉ cho người chơi mà cả "nhà phát triển, sáng tạo game". Bán, giao dịch NFT giúp nhà phát triển có doanh thu từ vật phẩm, phí giao dịch, đảm bảo nguồn thu phát triển lâu dài. Nhờ vậy, hệ sinh thái đôi bên cùng có lợi cho cả người chơi và nhà phát triển/sáng tạo game được tạo ra.
Trò chơi NFT là xu hướng mới của ngành game. Công nghệ phát triển, chơi game sẽ tiện lợi, dễ tiếp cận hơn. Dù pháp lý chưa hoàn toàn phù hợp, triển vọng trò chơi NFT vẫn rất sáng sủa, hứa hẹn.
Lĩnh vực NFT game là mảng năng động, phát triển nhanh nhất trong hệ sinh thái blockchain. Khi công nghệ hoàn thiện, người dùng tăng, nhiều xu hướng lớn đang định hình ngành:
Tăng trưởng thị trường, tác động kinh tế: Dự báo thị trường NFT game tăng bùng nổ, có thể đạt hàng trăm tỷ USD trong vài năm tới, nhờ sự chấp nhận đại trà blockchain, trải nghiệm người dùng tốt, mô hình kinh tế Play-to-Earn đã chứng minh hiệu quả.
Tiến bộ công nghệ: Thế hệ NFT game mới ứng dụng đồ họa tiên tiến, tích hợp thực tế ảo, hạ tầng blockchain hiện đại. Nhờ đó, khoảng cách giữa game AAA truyền thống và game blockchain thu hẹp, NFT game hấp dẫn cả người chơi phổ thông.
Tiến hóa pháp lý: Khi chính phủ, cơ quan quản lý xây dựng khung pháp lý rõ ràng cho tài sản số, game blockchain, ngành sẽ hợp pháp, minh bạch, thu hút đầu tư tổ chức, công ty game lớn.
Tích hợp đa nền tảng: Tương lai NFT game nằm ở khả năng tương tác liên nền tảng—dùng tài sản trên nhiều game, hệ sinh thái khác nhau. Nhờ đó, giá trị đầu tư số của người chơi được duy trì, xây dựng danh tính, kinh tế game di động thực sự.
Sự hội tụ giữa giải trí, công nghệ và tài chính trong NFT game là bước ngoặt về cách chúng ta hình dung quyền sở hữu, tạo giá trị trong môi trường số.
Game NFT Play-to-Earn cho phép người chơi kiếm tiền điện tử khi chơi. Người chơi nhận thưởng qua staking, nhận token trong game, giao dịch NFT. Các game blockchain này tạo giá trị kinh tế thực từ hoạt động chơi game.
Các game NFT P2E phổ biến năm 2024 gồm Axie Infinity, The Sandbox, Sorare, DeFi Kingdoms, Gala Games, Alien Worlds, Splitterlands. Các game này giúp người chơi kiếm tiền điện tử, tài sản NFT qua chơi, giao dịch.
Có, người chơi kiếm tiền trong game P2E, nhưng thu nhập dao động lớn. Người chơi giỏi có thể kiếm lợi nhuận tốt, người phổ thông chỉ nhận thu nhập nhỏ mỗi ngày, từ vài USD đến mức trung bình mỗi tháng. Lợi nhuận phụ thuộc kỹ năng, thời gian, biến động giá token.
Chi phí tham gia game P2E rất khác nhau, từ rất thấp tới vài trăm USD tùy từng game. Đầu tư ban đầu thường để mua NFT, tài sản game. Biến động thị trường, giá token là rủi ro lớn với người chơi.
Decentraland, The Sandbox tập trung bất động sản ảo, xây dựng thế giới với nội dung người dùng tạo. Axie Infinity là game chiến đấu, sưu tập thú cưng. Cả ba dùng blockchain, NFT, nhưng khác biệt: Decentraland ưu tiên tương tác xã hội, The Sandbox dùng công cụ sáng tạo game, Axie Infinity tập trung chiến đấu thú cưng.
Người mới nên chọn game rào cản thấp, cộng đồng sôi động. Nên bắt đầu với game P2E hàng đầu, cơ chế đơn giản, kinh tế token ổn định, tiềm năng kiếm tiền đã chứng minh. Chọn game theo sở thích và khả năng đầu tư cá nhân.











