Top 7 loại tiền điện tử Play-to-Earn nổi bật

Play to Earn là gì? Tổng quan về mô hình kinh tế game mới

Play to Earn (P2E) là mô hình kinh doanh đột phá dựa trên công nghệ blockchain, cho phép người chơi kiếm tiền điện tử và tài sản kỹ thuật số bằng cách chơi game. Trước đây, vật phẩm và nhân vật trong game chỉ có giá trị bên trong game, không thể chuyển nhượng hoặc giao dịch bên ngoài. Với P2E, những tài sản này được mã hóa thành NFT (token không thể thay thế), trở thành tài sản kỹ thuật số độc nhất và có thể giao dịch trên blockchain.

Điểm khác biệt của mô hình kinh tế game mới này là người chơi vừa có thể kiếm tài sản tiền điện tử hoặc NFT qua việc hoàn thành nhiệm vụ và thử thách, vừa có thể bán chúng trên các sàn giao dịch ngoài để tạo thu nhập thực. Game trở thành một hình thức tham gia kinh tế, không chỉ là giải trí.

Game P2E tận dụng blockchain để phân quyền quyền sở hữu vật phẩm và nhân vật, trao quyền kiểm soát trực tiếp cho người chơi. Blockchain đóng vai trò như sổ cái phi tập trung, minh bạch và bảo mật, giúp người chơi thực sự sở hữu NFT và tài sản tiền điện tử. Nếu như game truyền thống kiểm soát toàn bộ dữ liệu, P2E cho phép người chơi tự quản lý và giao dịch tài sản mà không phụ thuộc vào quyết định của nhà phát hành.

Bên cạnh đó, NFT và tài sản tiền điện tử kiếm được trong game có thể giao dịch với người chơi khác trên các nền tảng bên ngoài, tạo nên hệ sinh thái kinh tế vượt ra ngoài phạm vi một game. Tính tương tác này giúp người chơi chuyển đổi tài sản giữa nhiều game và giao dịch trên nhiều nền tảng. Game P2E còn cho phép sử dụng tài sản cho các dự án game khác hoặc áp dụng cơ chế DeFi (tài chính phi tập trung) như staking và lending để tạo thêm thu nhập.

Tóm lại, P2E đang xây dựng một hệ sinh thái mới mang lại lợi ích kinh tế thực tế cho người chơi thông qua gameplay. Những năm gần đây, vốn hóa thị trường của các tài sản tiền điện tử liên quan đến P2E đã vượt mốc 8,6 tỷ USD và dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng khi ngành game blockchain mở rộng.

Top 7 tài sản tiền điện tử Play to Earn theo vốn hóa thị trường

1. Immutable

Immutable là nền tảng được các nhà phát triển game blockchain đánh giá cao để xây dựng game Web3 trên Ethereum. Sản phẩm chủ lực Immutable X ứng dụng công nghệ zk-rollup của StarkWare, cung cấp giao dịch tốc độ cao và bảo mật, giảm đáng kể phí gas mà vẫn giữ tiêu chuẩn bảo mật của Ethereum. Công nghệ này cho phép xử lý đến 9.000 giao dịch mỗi giây—vượt xa giới hạn của mạng chính Ethereum.

Immutable còn hợp tác chiến lược với Polygon, tích hợp zkEVM nhằm nâng cao khả năng tương thích hợp đồng thông minh và hiệu quả phát triển game. Việc tích hợp này giúp nhà phát triển sử dụng các công cụ của Ethereum, đồng thời mang lại trải nghiệm game nhanh hơn và tiết kiệm hơn.

Token IMX đóng nhiều vai trò trong hệ sinh thái Immutable: dùng để thanh toán phí giao dịch, nhận phần thưởng staking và biểu quyết quản trị giao thức, thúc đẩy thanh khoản cho toàn hệ sinh thái. Immutable đã trở thành hạ tầng thiết yếu thúc đẩy phát triển và triển khai game Web3.

Danh mục game hỗ trợ đa dạng về thể loại và mức độ phổ biến, gồm game thẻ NFT "Gods Unchained", game nhập vai di động "Guild of Guardians" và game nhập vai thế giới mở "Illuvium"—mỗi game đều sở hữu lối chơi và tính năng P2E riêng biệt.

2. Notcoin

Notcoin là tài sản tiền điện tử dùng trong game trên Telegram, tập trung vào cơ chế "Tap-to-Earn" đơn giản. Điểm nổi bật của game là gameplay trực quan và dễ tiếp cận: người chơi chỉ cần chạm vào màn hình để kiếm Notcoin. Sự đơn giản này đặc biệt phù hợp với người mới bước vào lĩnh vực tiền điện tử và game blockchain—là lựa chọn lý tưởng cho người bắt đầu.

Game tích hợp yếu tố chiến thuật như boost và power-up, người chơi có thể mua bằng Notcoin kiếm được để tăng thu nhập. Hệ thống bảng xếp hạng tạo ra cạnh tranh giữa người chơi, khiến gameplay đơn giản trở nên hấp dẫn và thúc đẩy chơi lặp lại.

Notcoin còn có yếu tố xã hội mạnh mẽ, gồm hệ thống nhiệm vụ và trận chiến tổ đội, giúp người chơi hợp tác cùng bạn bè để nhận phần thưởng cao hơn và xây dựng trải nghiệm cộng đồng.

Notcoin được tích hợp với blockchain TON, hỗ trợ giao dịch nhanh và bảo mật. Nhờ khả năng xử lý cao của TON, số lượng lớn người chơi có thể tham gia cùng lúc mà không bị trễ hoặc nghẽn mạng.

3. Axie Infinity

Axie Infinity, do Sky Mavis của Việt Nam phát triển từ năm 2018, là game blockchain nổi tiếng toàn cầu lấy cảm hứng từ Pokémon và Tamagotchi. Người chơi thu thập, nuôi dưỡng và chiến đấu với thú kỹ thuật số "Axie", được đại diện dưới dạng NFT trên Ethereum.

Mỗi Axie có gen, ngoại hình, khả năng và kỹ năng riêng biệt, nên việc lai tạo và phát triển chiến lược là yếu tố quan trọng. Người chơi có thể lai tạo Axie để tạo ra thế hệ mạnh hơn, dùng chúng chiến đấu hoặc bán trên thị trường.

Chiến thắng trận đấu giúp người chơi nhận "Smooth Love Potion (SLP)" và token quản trị "Axie Infinity Shards (AXS)". SLP là tài nguyên thiết yếu để lai tạo và có thể giao dịch trên các sàn bên ngoài. AXS đem lại quyền biểu quyết trong quản trị game và có thể nhận phần thưởng qua staking.

Năm 2022, "Axie Infinity Origins" ra mắt để cân bằng gameplay và cải thiện trải nghiệm người dùng. Hiện tại, cả "Axie Infinity Classic" và Origins đều khả dụng. Origins có hệ thống chơi miễn phí cho người mới, giúp mở rộng tiếp cận game P2E.

4. GALA

Gala Games, sử dụng token GALA, nổi bật giữa các nền tảng Play to Earn nhờ đa dạng thể loại game và môi trường giao dịch tiết kiệm. Nền tảng này cung cấp game chiến thuật thời gian thực (RTS), đấu trường trực tuyến nhiều người chơi (MOBA), nhập vai (RPG), mô phỏng và nhiều thể loại khác—giúp người chơi chọn game phù hợp với sở thích.

Trong mỗi game, người chơi có thể kiếm token GALA hoặc NFT riêng của game bằng cách hoàn thành mục tiêu. Các tài sản này được giao dịch trên thị trường Gala Games và dùng cho nhiều game khác nhau trên nền tảng.

Gala Games xây dựng trên Ethereum và tích hợp chiến lược với Polygon và BNB Chain để giảm mạnh phí gas. Khả năng đa blockchain này cho phép người chơi lựa chọn mạng giao dịch tiết kiệm nhất, tạo lợi thế so với các nền tảng khác.

Nền tảng còn phát triển hệ sinh thái node riêng; người vận hành node nhận token GALA và NFT cho đóng góp, tăng cường ổn định và bảo mật qua hạ tầng phi tập trung.

5. The Sandbox

The Sandbox là nền tảng metaverse nổi bật trong các game Play to Earn, trao quyền cho người chơi làm nhà sáng tạo. Điểm hấp dẫn nhất là khả năng mua bất động sản kỹ thuật số "LAND" (NFT) và tự do xây dựng, cá nhân hóa môi trường ảo.

Mỗi LAND được lưu dưới dạng NFT trên Ethereum, chủ sở hữu có toàn quyền phát triển và kiếm tiền từ tài sản. Sử dụng VoxEdit—công cụ dựng mô hình voxel 3D—người chơi có thể tạo vật phẩm, nhân vật, công trình và thậm chí cả game mới. Những sáng tạo này có thể bán trên thị trường The Sandbox, trực tiếp kiếm tiền từ sự sáng tạo của người chơi.

The Sandbox hỗ trợ kinh tế ảo phi tập trung, cho phép người chơi phát triển nội dung, giao dịch với người khác và tổ chức sự kiện trên LAND để tạo doanh thu. Kinh tế đa tầng này tạo ra nhiều cơ hội kiếm tiền.

The Sandbox đã hợp tác với nhiều thương hiệu và công ty giải trí lớn, mang lại trải nghiệm độc đáo cho metaverse và mở rộng sức hút tới cả người chơi ngoài lĩnh vực game truyền thống.

6. Ronin

Ronin là blockchain tương thích EVM được xây dựng để hỗ trợ hiệu quả cho game Play to Earn và ứng dụng phi tập trung. Đây là nền tảng kỹ thuật đứng sau sự phát triển mạnh mẽ của Axie Infinity, xử lý hàng triệu giao dịch trong game nhanh và chi phí thấp.

Ronin giải quyết vấn đề phí gas cao và xác nhận chậm của Ethereum, sử dụng cơ chế đồng thuận riêng để xử lý hàng nghìn giao dịch mỗi giây và giảm tối đa lag khi chơi.

Ronin giới thiệu "Giao dịch được tài trợ", cho phép nhà phát triển game chi trả phí gas cho người chơi. Tính năng này giúp người mới bắt đầu chơi mà không cần sở hữu tiền điện tử, giảm đáng kể rào cản tiếp cận—đặc biệt phù hợp với người mới trong lĩnh vực game blockchain.

Hệ sinh thái Ronin còn gồm Ronin Wallet và thị trường NFT chính thức Mavis Market, tạo trải nghiệm tích hợp liền mạch cho game thủ. Giao diện Ronin Wallet thân thiện giúp quản lý tài sản dễ dàng ngay cả với người mới vào lĩnh vực tiền điện tử.

7. Decentraland

Decentraland là nền tảng metaverse tiên phong xây dựng trên Ethereum, nơi người dùng có thể mua đất kỹ thuật số (LAND), tự do phát triển, kiếm tiền từ môi trường ảo và ứng dụng. Thế giới ảo của Decentraland gồm hơn 90.000 lô LAND, mỗi lô là NFT có thể sở hữu và giao dịch.

Kinh tế Decentraland vận hành trên ba token chính: MANA, LAND và Estate. MANA là tiền tệ cốt lõi, dùng để mua LAND, giao dịch vật phẩm và thanh toán dịch vụ. LAND là NFT bất động sản ảo, Estate là tập hợp nhiều lô LAND thành tài sản lớn hơn.

Khác với game Play to Earn khác, Decentraland được quản trị bởi tổ chức tự trị phi tập trung (DAO). Người nắm giữ token MANA có thể đề xuất và bỏ phiếu định hướng phát triển, thay đổi chính sách và kiểm duyệt nội dung, trao quyền kiểm soát thực sự cho cộng đồng mà không cần quản trị tập trung.

Bên trong Decentraland, người dùng có thể kiếm tiền bằng nhiều cách: xây dựng và kiếm tiền từ game hoặc ứng dụng trên LAND, tổ chức sự kiện ảo và bán vé, cung cấp không gian quảng cáo hoặc tạo và bán vật phẩm thời trang, nghệ thuật trên thị trường.

Tương lai của tài sản tiền điện tử Play to Earn: Xu hướng và triển vọng thị trường

Thị trường game tăng trưởng mạnh những năm gần đây, vượt các lĩnh vực giải trí khác. Đến năm 2018, doanh thu game đã vượt tổng doanh thu phim, truyền hình và âm nhạc—và ngành vẫn tiếp tục tăng tốc. Điều này khẳng định game đã chuyển từ hình thức giải trí đơn thuần thành trụ cột của ngành giải trí và hoạt động kinh tế.

Tại Mỹ, Hiệp hội Phần mềm Giải trí (ESA) báo cáo có khoảng 227 triệu người—chiếm 66% dân số—chơi game. Số lượng người dùng lớn này cho thấy tiềm năng khổng lồ cho game P2E; nếu game blockchain chiếm được một phần nhỏ thị trường truyền thống, một vùng kinh tế lớn sẽ hình thành.

Tại Nhật Bản, khảo sát tháng 7 năm 2023 của ForN (dịch vụ guild game dựa trên DAO) cho thấy khoảng 80% người tham gia quan tâm đến game blockchain gồm P2E, nhưng chưa đến 10% thực sự chơi. Trong 1.018 người đam mê game được khảo sát, khoảng 25% cho biết đã biết đến game blockchain.

Kết quả này cho thấy tiềm năng tăng trưởng của P2E đồng thời chỉ ra những rào cản lớn. Các thách thức kỹ thuật như thiết lập ví tiền điện tử, hiểu phí gas, mua NFT có thể khiến nhiều người chơi tiềm năng không tham gia. Nếu các rào cản này được xóa bỏ, P2E sẽ được tiếp cận nhanh tại Nhật.

Năm 2023, hơn 30% game blockchain công bố đã bị hủy hoặc dừng phát triển—nhiều nhất trên BNB Chain (11%), Polygon (10%) và Ethereum (6%). Tỷ lệ hủy cao cho thấy khó khăn trong phát triển game blockchain và phức tạp của thiết kế tokenomics bền vững. Nhiều dự án buộc phải ngừng vì vấn đề kỹ thuật, thiếu vốn hoặc thiết kế kinh tế kém.

Dữ liệu quý I năm 2024 cho thấy sự phục hồi. Game blockchain chiếm 30% thị phần Web3 và đạt trung bình 2,1 triệu ví hoạt động duy nhất mỗi ngày, thể hiện xu hướng tăng số lượng người dùng thực của game blockchain.

Cùng thời điểm, Polygon trở thành blockchain game dẫn đầu với mức tăng trưởng 429% theo quý và hơn 1,1 triệu ví mới mỗi ngày. Đà tăng này cho thấy phí gas thấp và giao dịch nhanh của Polygon hấp dẫn cả nhà phát triển lẫn người chơi.

Trong khi đó, "Alien Worlds" trên Wax dẫn đầu về số lượng ví hoạt động duy nhất với 9,6 triệu ví trong quý. "Axie Infinity" dẫn đầu về khối lượng giao dịch NFT trong các dapp game, đạt 181 triệu USD cùng kỳ.

Đầu tư đã trở nên thận trọng hơn. Quý I năm 2024, đầu tư vốn mạo hiểm vào game blockchain giảm 57% so với quý trước, còn 288 triệu USD. Điều này cho thấy nhà đầu tư tập trung vốn vào các dự án đã chứng minh được mô hình kinh tế bền vững.

Dù ngành gặp nhiều khó khăn năm 2023, dữ liệu năm 2024 cho thấy dấu hiệu phục hồi rõ rệt: số lượng ví, khối lượng giao dịch và các nền tảng lớn đều tăng trưởng. Những xu hướng tích cực này dự báo sự quan tâm bền vững với tài sản tiền điện tử P2E trong tương lai.

Khi công nghệ trưởng thành, trải nghiệm người dùng được nâng cao và khung pháp lý rõ ràng hơn, nhiều game thủ chính thống sẽ bước vào lĩnh vực game blockchain. Các công ty game truyền thống cũng thúc đẩy ứng dụng blockchain, báo hiệu mở rộng hơn nữa thị trường P2E.

Kết luận

Mô hình Play to Earn đang tạo ra sự chuyển đổi cho ngành game với hệ sinh thái sáng tạo, nơi người chơi có thể kiếm tài sản tiền điện tử và NFT qua gameplay. Bài viết đã tổng hợp 7 tài sản tiền điện tử liên quan đến P2E theo vốn hóa thị trường, làm rõ thế mạnh và đặc điểm riêng của từng dự án.

Immutable là hạ tầng thiết yếu cho nhà phát triển, Notcoin là điểm khởi đầu cho người mới, Axie Infinity là game P2E tiên phong. GALA đa dạng thể loại game, The Sandbox thúc đẩy nền kinh tế sáng tạo, Ronin cung cấp giao dịch nhanh và chi phí thấp, Decentraland mang đến metaverse phi tập trung thực sự.

Phân tích xu hướng thị trường năm 2024 cho thấy game blockchain vẫn tăng trưởng mạnh, với Polygon và Axie Infinity dẫn đầu. Số lượng ví hoạt động duy nhất, khối lượng giao dịch NFT và người dùng mới đều tăng, chứng tỏ thị trường phát triển tích cực.

Đồng thời, giảm đầu tư và tỷ lệ hủy dự án cao cho thấy ngành vẫn đang trong quá trình trưởng thành, với bài toán mô hình kinh doanh bền vững còn nhiều thách thức. Tuy nhiên, khi công nghệ phát triển, trải nghiệm người dùng được nâng cao và khung pháp lý minh bạch hơn, các thách thức này sẽ được giải quyết theo thời gian.

Nhìn về phía trước, thị trường P2E đang chờ đón sự tăng trưởng mạnh mẽ. Tích hợp với game truyền thống, sự tham gia của các công ty game lớn và cơ chế gameplay mới sẽ thúc đẩy tiếp cận rộng rãi. Tài sản tiền điện tử Play to Earn sẽ tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong thị trường này, thu hút sự quan tâm từ cả nhà đầu tư lẫn người chơi.

Câu hỏi thường gặp

Play to Earn là gì và hoạt động ra sao?

Play to Earn là mô hình cho phép người chơi kiếm tiền điện tử hoặc NFT bằng cách chơi game và chuyển đổi chúng thành thu nhập thực. Người chơi kiếm được bằng cách farm tiền tệ trong game, giao dịch vật phẩm NFT và staking. Công nghệ blockchain đảm bảo quyền sở hữu tài sản đã thu nhận.

Những dự án nào nằm trong top 7 tài sản tiền điện tử Play to Earn?

Bảy dự án hàng đầu gồm các dự án game blockchain như Axie Infinity, Decentraland, The Sandbox, Gala, Enjin, Flow và Immutable X—tất cả đều sử dụng mô hình P2E, cho phép người chơi kiếm tài sản tiền điện tử qua gameplay.

Cần đầu tư ban đầu bao nhiêu để kiếm tiền với game Play to Earn?

Vốn đầu tư ban đầu tùy thuộc vào từng game, thường từ vài nghìn đến hàng chục nghìn yên. Người chơi có thể cần mua nhân vật NFT hoặc tiền tệ trong game, và việc đầu tư cả vốn lẫn thời gian rất quan trọng. Hiệu quả sinh lời phụ thuộc vào kỹ năng và mức đầu tư của bạn.

Điểm khác biệt và đặc điểm của các game Play to Earn lớn như Axie Infinity và Splinterlands là gì?

Axie Infinity là game dựa trên NFT, yêu cầu đầu tư ban đầu. Splinterlands là game thẻ bài với chi phí gia nhập thấp. Gods Unchained là game thẻ bài có thể bắt đầu miễn phí. Mỗi game có tiềm năng sinh lời và yêu cầu gia nhập khác nhau.

Những rủi ro và lưu ý nào cần cân nhắc khi đầu tư vào tài sản tiền điện tử Play to Earn?

Không có quyền sở hữu pháp lý, vật phẩm có thể mất toàn bộ giá trị nếu game ngừng hoạt động. Cần cảnh giác với lừa đảo và NFT giả, bảo vệ kỹ khóa riêng tư của bạn. Giá token biến động mạnh và có rủi ro lạm phát, nên chỉ dùng nguồn vốn có thể chịu được mất.

Thuế được xử lý thế nào đối với tài sản tiền điện tử kiếm được từ Play to Earn?

Tài sản tiền điện tử kiếm được từ Play to Earn chịu thuế. Hãy báo cáo toàn bộ tài sản đã nhận như thu nhập trên tờ khai thuế và tính toán, nộp thuế theo luật địa phương.

Play to Earn có phải mô hình kinh doanh bền vững cho thu nhập tương lai không?

Có, Play to Earn được kỳ vọng sẽ tiếp tục bền vững. Khi công nghệ phát triển và nhu cầu người dùng tăng, mô hình này sẽ tiếp tục mở rộng. Sự quan tâm của nhà đầu tư tăng và thị trường dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng.