
Trong lĩnh vực tài sản số, có hai hình thức lưu trữ phổ biến: lưu trữ lạnh và lưu trữ nóng. Lưu trữ lạnh nghĩa là tiền điện tử được giữ trong kho mà không kết nối liên tục với mạng internet. Đây là phương án bảo mật tối ưu để bảo vệ tài sản số trước nguy cơ truy cập trái phép và tấn công mạng.
Ngược lại, lưu trữ nóng lưu tiền điện tử trong các ví luôn trực tuyến. Tuy mang lại sự tiện lợi và tốc độ giao dịch nhanh, nhưng độ an toàn thấp hơn. Hacker có thể lợi dụng lỗ hổng phần mềm và điểm yếu hệ thống lưu trữ để truy cập từ xa vào tài sản của người dùng.
Lưu trữ lạnh tiền điện tử có hai cách chính: dùng thiết bị phần cứng, còn gọi là ví phần cứng hoặc ví lạnh vật lý—là thiết bị chuyên dụng dạng USB tích hợp bảo mật; hoặc sử dụng ví giấy, một giải pháp miễn phí hoàn toàn và không cần thiết bị bổ sung.
Bản chất của ví giấy tiền điện tử là: đồng tiền vẫn nằm trên blockchain, còn thông tin truy cập được lưu trữ dưới dạng vật lý. Khi tạo ví giấy qua website chuyên dụng, hệ thống sẽ sinh địa chỉ duy nhất cho việc lưu trữ dài hạn tài sản số.
Để duy trì quyền truy cập, bạn in tài liệu chứa mã QR đại diện cho khóa riêng. Mã QR này lưu mọi thông tin cần thiết để truy cập tài sản. Quét mã QR bằng ứng dụng chuyên dụng giúp bạn kiểm soát toàn bộ tài sản của mình.
Điều quan trọng cần lưu ý là ví giấy là phương thức lưu trữ ngoại tuyến. Đồng tiền không thực sự nằm trên giấy—chúng vẫn ở trên blockchain. Giấy chỉ chứa khóa mật mã phục vụ truy cập.
Để gửi hoặc rút tiền từ ví giấy, bạn cần dùng ví phần mềm. Các lựa chọn phổ biến gồm Trust Wallet, Exodus, Jaxx. Những ứng dụng này quét mã QR từ ví giấy và nhập khóa riêng để thực hiện giao dịch.
Việc tạo ví giấy khá đơn giản và bạn có thể tự thực hiện. Các trình tạo ví giấy uy tín được khuyến nghị gồm:
Hướng dẫn tạo ví giấy bằng Bitaddress.org:
Truy cập website chính thức của trình tạo ví giấy. Đảm bảo bạn vào đúng trang gốc, không phải bản giả mạo.
Di chuyển chuột liên tục trên màn hình đến khi thanh tiến trình đạt 100%. Hệ thống chuyển động chuột ngẫu nhiên thành giá trị mật mã, sinh địa chỉ ví độc nhất, đảm bảo độ ngẫu nhiên cao cho khóa. Hoặc bạn có thể nhập chuỗi ký tự ngẫu nhiên vào ô nhập. Khi địa chỉ đã tạo, chuyển sang tab “Paper Wallet”.
Tại tab “Paper Wallet”, tùy chỉnh thông số ví theo nhu cầu. Có thể chỉnh giao diện ví, như tắt họa tiết bằng tùy chọn “Hide Art” để tối giản. Đồng thời, chọn số lượng địa chỉ cần tạo.
In ví bằng máy in chất lượng cao trên giấy bền, đảm bảo tuổi thọ tài liệu và mã QR rõ nét.
Bảo quản ví giấy in tại nơi an toàn, tránh ẩm, cháy và truy cập trái phép. Có thể cán màng tài liệu để tăng độ bền.
Tạo ví giấy đòi hỏi các biện pháp bảo mật nghiêm ngặt để ngăn ngừa rủi ro:
Đảm bảo thiết bị sử dụng đã được bảo vệ khỏi phần mềm độc hại. Cài đặt phần mềm diệt virus mới nhất và quét virus trước khi bắt đầu. Rò rỉ dữ liệu ở bước này có thể khiến mất tài sản vĩnh viễn.
Nên tạo ví trên thiết bị hoàn toàn ngoại tuyến. Người dùng nâng cao thường chạy trình tạo ví từ USB trên máy tính cách ly mạng để bảo mật tối đa.
Tận dụng các tính năng bảo mật bổ sung mà trình tạo ví cung cấp. Một số dịch vụ cho phép mã hóa khóa riêng bằng mật khẩu phụ. Ví dụ, tại Bitaddress.org, chọn BIP38 để kích hoạt, rồi đặt mật khẩu mạnh. Mỗi lần dùng khóa riêng đều cần mật khẩu này, tăng lớp bảo vệ.
In nhiều bản ví giấy và giữ ở các vị trí vật lý khác nhau, đảm bảo không ai khác tiếp cận. Điều này giúp tránh mất quyền truy cập nếu một bản bị hỏng hoặc thất lạc.
Tuyệt đối không chụp ảnh ví giấy hoặc lưu ảnh dưới dạng số hóa, tránh tạo lỗ hổng bị tấn công mạng.
Ví giấy là giải pháp lưu trữ lạnh miễn phí, dễ tiếp cận cho tiền số. Cách sử dụng đơn giản, không cần kỹ năng kỹ thuật. Ví giấy phù hợp để lưu trữ dài hạn tiền điện tử mà bạn chưa có nhu cầu sử dụng ngay.
Lợi ích lớn nhất: hoàn toàn độc lập với dịch vụ bên thứ ba, không phải gửi tài sản cho người khác. Ví giấy miễn nhiễm với các cuộc tấn công hacker vào dịch vụ trực tuyến, vì khóa riêng chỉ tồn tại dưới dạng vật lý.
Tuy nhiên, có những hạn chế đáng kể. Giấy dễ hỏng, dễ bị ảnh hưởng bởi nước, lửa và tổn thất vật lý. Nếu tài liệu in chứa mã QR bị mất, đánh cắp hoặc hư hỏng, bạn sẽ vĩnh viễn mất quyền truy cập vào tiền điện tử.
Ví giấy cũng bất tiện cho giao dịch thường xuyên. Mỗi lần chuyển tiền phải nhập khóa riêng vào ví phần mềm, rất bất tiện cho sử dụng hàng ngày.
Khi lựa chọn phương thức lưu trữ tiền điện tử, cần phân tích cả ưu và nhược điểm từng loại. Ví lạnh phần cứng là lựa chọn bảo mật tối ưu để lưu trữ tài sản số, với chip bảo mật và xác thực đa tầng.
Ưu thế lớn của ví phần cứng là khả năng khôi phục tài sản. Khi tạo ví phần cứng, bạn nhận được cụm từ khôi phục giúp truy xuất tài sản kể cả khi thiết bị bị mất hoặc hư hỏng. So với ví giấy, ví phần cứng vượt trội về độ tin cậy và tiện lợi.
Dù vậy, mọi hình thức lưu trữ lạnh đều an toàn hơn lưu trữ nóng. Ví giấy an toàn hơn hẳn việc để tiền trên sàn giao dịch hoặc ví luôn trực tuyến. Sàn giao dịch là mục tiêu tấn công thường xuyên, lịch sử ghi nhận nhiều vụ xâm nhập gây thiệt hại lớn cho người dùng.
Lưu trữ lạnh, bao gồm ví giấy, phù hợp nhất để nắm giữ dài hạn. Ví giấy cực kỳ bất tiện, không thích hợp cho giao dịch thường xuyên hoặc thanh toán hàng ngày. Nếu giao dịch nhiều, nên dùng giải pháp kết hợp: phần lớn tài sản giữ trong ví lạnh, chỉ chuyển lượng nhỏ sang ví nóng để sử dụng hàng ngày.
Ví giấy là bản in khóa riêng lên giấy. Không giống ví phần cứng, nó không phải thiết bị điện tử. Ví giấy bảo mật hơn ví nóng vì lưu trữ ngoại tuyến, còn ví nóng luôn trực tuyến để giao dịch.
Tải ứng dụng ví uy tín, tạo ví mới và ghi lại cụm khôi phục lên giấy. Bảo quản cụm khôi phục ở nhiều nơi an toàn, tuyệt đối không chia sẻ với bất kỳ ai.
Lợi ích: Khóa riêng lưu ngoại tuyến, chống hacker. Rủi ro: Dễ mất hoặc hư hỏng vật lý. Phù hợp cho nhà đầu tư dài hạn biết cách bảo quản an toàn.
Nhập địa chỉ công khai ví giấy làm địa chỉ nhận trên sàn, nhập số lượng và xác nhận giao dịch. Dùng khóa riêng để ký nếu cần.
Giữ khóa riêng tại nơi an toàn, chống cháy, nước, trộm cắp. In nhiều bản và lưu ở các vị trí khác nhau. Ngăn người khác tiếp cận. Dùng mực chống phai. Thường xuyên kiểm tra tình trạng tài liệu.











