Buổi thăm đầu tiên sau khi Buffett từ chức: Hiện không phải là thời điểm mua đáy, vũ khí hạt nhân sẽ sớm được sử dụng

Tác giả gốc: Kurie, Deepwave TechFlow

Hôm qua, Warren Buffett đã có cuộc phỏng vấn độc quyền với kênh CNBC của Mỹ.

Đây là lần đầu tiên sau khi ông từ nhiệm CEO của Berkshire Hathaway vào ngày 1/1 năm nay trò chuyện lâu như vậy. 95 tuổi, cầm lái suốt sáu mươi năm, bàn giao cho Greg Abel—lẽ ra có thể không cần nói thêm nữa.

Nhưng ông đã nói về Apple, nói về Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), nói về Bill Gates và Epstein, nói về vũ khí hạt nhân của Iran, đồng thời còn nhân tiện tuyên bố rằng bữa trưa từ thiện của ông, sau khi ngừng bốn năm, sẽ được tổ chức lại.

Lượng thông tin rất lớn, chúng ta nói từng việc một.

1. Ngày đầu nghỉ hưu đã đi làm

Buffett nói rằng mỗi ngày ông vẫn sẽ đến văn phòng.

Trước mỗi phiên mở cửa, ông sẽ gọi điện cho Giám đốc quản lý tài sản tài chính của Berkshire là Mark Millard để trao đổi về tình hình thị trường, bàn kế hoạch giao dịch. Văn phòng của Millard cách ông khoảng sáu mét. Xong cuộc gọi là đi làm luôn. Khi được hỏi gần đây có động thái gì mới không, Buffett nói là có—làm một lệnh tiny (mua nhỏ một lô), nhưng không tiết lộ là mua cái gì.

Ông đồng thời cũng kẻ một đường ranh giới: ông sẽ không thực hiện bất kỳ khoản đầu tư nào mà Abel không đồng ý. Abel mỗi ngày sẽ nhận được một bản tổng hợp diễn biến đầu tư.

Cách bố trí này nghe như đang nói rằng “quyền quyết định cuối cùng nằm trong tay CEO mới”. Nhưng nếu hiểu theo một cách khác, thì nó cũng có nghĩa là ông tiền nhiệm 95 tuổi vẫn có mặt mỗi ngày, tham gia mỗi ngày, giao dịch mỗi ngày—trong khi người kế nhiệm làm việc cách ông sáu mét.

Trong cuộc phỏng vấn, Buffett liên tục khen Abel. Ông nói khối lượng công việc Abel làm một ngày còn nhiều hơn cả một tuần ở thời kỳ đỉnh cao của mình, và ông thà để Abel quản lý tiền của mình còn hơn giao nó cho bất kỳ một cố vấn đầu tư hàng đầu nào ở Mỹ.

Về danh nghĩa là đã nghỉ rồi. Nhưng chữ “nghỉ” này lại giống như việc từ CEO chuyển thành người ngồi bên cạnh.

2. Bán Apple sớm, nhưng giờ cũng chưa mua

Trong cuộc phỏng vấn này, Buffett thừa nhận một điều: thời điểm Berkshire giảm tỷ trọng ở Apple là quá sớm.

Nguyên văn là: “I sold it too soon. But, I bought it even sooner, so。”

Dịch ra là: bán thì sớm rồi. Nhưng mua còn sớm hơn, nên vẫn có lãi. Theo ông tiết lộ, ở khoản đầu tư vào Apple này, lợi nhuận trước thuế của Berkshire vượt hơn 100 tỷ USD.

Dòng thời gian như sau: Berkshire bắt đầu mua Apple từ khoảng năm 2016. Giá trị nắm giữ tăng lên đến thời kỳ đỉnh cao, vượt 170 tỷ USD—là khoản nắm giữ đơn lẻ lớn nhất trong lịch sử Berkshire.

Giai đoạn 2023 đến 2024, Berkshire cắt giảm khoảng hai phần ba vị thế vào Apple. Tính đến cuối năm ngoái, theo hồ sơ SEC, Berkshire nắm khoảng 22,79 triệu cổ phiếu Apple, giá trị thị trường khoảng 62 tỷ USD, vẫn chiếm 22,6% tổng danh mục—và vẫn là khoản nắm giữ lớn nhất.

Buffett nói rằng Apple còn tốt hơn bất kỳ công ty nào mà Berkshire sở hữu toàn bộ.

Công ty đường sắt BNSF thuộc Berkshire có vốn hóa còn cao hơn phần nắm giữ Apple, nhưng Apple vẫn đứng đầu trong bảng xếp hạng các khoản nắm giữ. Ông cũng khen CEO của Apple là Cook là “fantastic manager”, nói rằng Cook không biết phải làm sao để có thể hòa hợp với tất cả mọi người trên thế giới.

Nhưng khi được hỏi liệu có tăng thêm vị thế hay không, Buffett đưa ra câu trả lời kèm điều kiện: không phải là không thể. Nếu giá Apple giảm xuống một mức nào đó, Berkshire sẽ mua với quy mô lớn. Nhưng không phải bây giờ, “not in this market”.

Trong năm nay, Apple đã giảm hơn 14% so với đỉnh. Nhưng theo Buffett, vẫn chưa đến mức giá mà ông sẵn sàng ra tay.

3. Giảm 50% ba lần rồi, thì mức này có là gì

Chứng khoán Mỹ năm nay nhìn không được suôn sẻ. Tính đến ngày phỏng vấn, Dow Jones đã giảm khoảng 5% trong năm, S&P 500 giảm khoảng 6%, Nasdaq giảm khoảng 9%. Riêng Apple cũng đã điều chỉnh giảm hơn 14% so với đỉnh trong năm.

Phản ứng của Buffett là: không có gì để phấn khích.

Ông nói rằng kể từ khi tiếp quản Berkshire, giá cổ phiếu của công ty ít nhất đã có ba lần giảm trên 50%. So với những lần đó, mức giảm hiện tại chẳng là gì.

Ông cũng không bộc lộ ý định sẽ ra tay mạnh tay. Với ông, thị trường hiện tại vẫn xa mới đạt đến những thời điểm trong lịch sử mà “tạo ra cơ hội lớn”.

Chỉ vài câu ngắn ngủi, vừa là nói “đừng hoảng”, vừa là nói “đừng trông tôi đi bắt đáy ngay lúc này”.

4. Mục tiêu lạm phát phải là bằng không

Khi được hỏi Fed hiện lo ngại hơn về lạm phát hay về việc làm, Buffett không chọn phe một cách trực tiếp. Ông nói một câu còn lớn hơn: ông mong Fed đặt mục tiêu lạm phát là bằng không.

Lý lẽ của ông là: nếu bạn nói rằng lạm phát 2% có thể chấp nhận được, thì con số đó khi cộng dồn trong dài hạn sẽ đáng kinh ngạc. Hơn nữa, với người bình thường, bạn gửi tiền kiếm được lãi 2%, nhưng lại phải nộp thuế cho 2% đó—điều đó có nghĩa là sức mua của bạn thực tế đang đi lùi.

Buffett đồng thời nói rằng so với số liệu việc làm, ông quan tâm hơn đến vị thế của đồng USD như một đồng tiền dự trữ toàn cầu, và sự ổn định của hệ thống ngân hàng.

Ông khen Chủ tịch Fed Powell về hành động quyết đoán vào tháng 3/2020 khi dịch bùng phát. Ông nói rằng nếu trễ thêm vài tuần thì sẽ là thảm họa. “Khi domino bắt đầu đổ, tốc độ đổ còn nhanh hơn cả điều mà bất kỳ ai cũng nghĩ.” Trong suy nghĩ của Buffett, Powell và Paul Volcker—người từng trấn áp lạm phát bằng những đợt tăng lãi suất mạnh mẽ vào thập niên 80 của thế kỷ trước—là hai người đáng kính nhất trong lịch sử Fed.

Tuy vậy, ông cũng không hoàn toàn không có phê bình đối với Fed. Mục tiêu lạm phát 2% theo ông là một sai lầm. Nó tương đương với việc nói với mọi người rằng tiết kiệm tiền không bằng chi tiêu.

5. Bữa trưa từ thiện đã quay trở lại

Việc khiến Buffett đổi ý đến từ cái chết của một người.

Người sáng lập quỹ Glide là Cecil Williams đã qua đời vào năm 2024. Glide là một tổ chức từ thiện ở San Francisco giúp người vô gia cư. Vợ cũ của Buffett, Susan, trước đây đã làm tình nguyện viên dài hạn ở đó. Từ năm 2000, Buffett mỗi năm tổ chức đấu giá một cơ hội được ăn cùng mình; toàn bộ số tiền thu được đều được quyên góp cho Glide. Bữa ăn này đã được tổ chức trong 22 năm. Sau kỳ cuối cùng vào năm 2022, Buffett nói sẽ không tổ chức nữa.

Hình: Người ở giữa chính là Cecil Williams

Nhưng việc Cecil qua đời khiến ông đổi ý. Buffett nói rằng khi Cecil ra đi, người này tin rằng Glide không nên biến mất.

Lần này, hình thức của bữa trưa mới đã có thay đổi.

Buffett không còn xuất hiện một mình nữa. Bạn đồng hành là Curry, nhà vô địch NBA bốn lần, và vợ anh là Ayesha Curry. Cuộc đấu giá sẽ bắt đầu vào ngày 7/5 trên eBay, với giá khởi điểm là 50.000 USD. Người trúng thầu có thể mang tối đa bảy khách. Ngày 24/6 sẽ đến Omaha để ăn trưa cùng ba người. Số tiền thu được từ đấu giá sẽ được quyên góp một nửa cho Glide và một nửa cho quỹ Eat. Learn. Play do vợ chồng Curry sáng lập—một tổ chức phi lợi nhuận giúp đỡ thanh thiếu niên ở Oakland.

Cuộc đấu giá liên quan đến giới crypto trước đó diễn ra vào năm 2019, khi người sáng lập Tron là Justin Sun đã chi 4,57 triệu USD. Sau đó, Buffett đã quyên góp số Bitcoin mà Sun tặng.

6. Không còn liên hệ với Gates

Đây là lần đầu tiên kể từ khi Buffett từ nhiệm ông công khai đề cập đến Bill Gates.

Ông nói rằng kể từ sau khi các tài liệu liên quan đến Epstein được công khai, ông đã không còn nói chuyện với Gates nữa. Nguyên văn là: “I don’t want to be in a position where I know things … to be called as a witness.” Ông không muốn biết quá nhiều, cũng không muốn bị triệu tập để làm nhân chứng.

Mối quan hệ giữa Buffett và Gates kéo dài nhiều thập kỷ. Hai người cùng khởi xướng “The Giving Pledge” (Cam kết cho đi) vào năm 2010, kêu gọi những người giàu có nhất trên toàn cầu cam kết quyên góp phần lớn tài sản cho hoạt động từ thiện. Từ năm 2006 đến nay, Buffett đã quyên góp tích lũy hơn 43 tỷ USD cho Quỹ Gates.

Còn việc Gates qua lại với Epstein bắt đầu từ năm 2011—muộn hơn ba năm so với việc Epstein nhận tội ở Florida năm 2008 liên quan đến tội phạm tình dục. Từ cuối năm ngoái đến nay, Bộ Tư pháp và Quốc hội Mỹ lần lượt công bố nhiều tài liệu liên quan, và email, ảnh giữa Gates và Epstein cũng đã bị lộ.

Theo tờ The Wall Street Journal từng đưa tin, Gates đã xin lỗi nhân viên của Quỹ Gates vào tháng 2 năm nay, thừa nhận mình đã có quan hệ với Epstein, và thừa nhận ngoại tình. Gates đã chấp nhận lời mời của Ủy ban giám sát của Hạ viện Mỹ để làm chứng về việc này, nhưng ngày cụ thể vẫn chưa được xác định.

Khi được hỏi liệu ông còn là bạn tốt với Gates hay không, giọng điệu của Buffett rất kiềm chế. Ông nhắc đến quá khứ hai người cùng sáng lập The Giving Pledge, nhưng ngay sau đó nói:

“Tôi nghĩ là không cần nói thêm nhiều cho đến khi mọi thứ được làm rõ.”

7. Vũ khí hạt nhân sớm muộn cũng sẽ được dùng

Ở phần cuối cuộc phỏng vấn, chủ đề chuyển sang Iran.

Buffett nói rằng hiện tại trên thế giới có chín quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân. Thời Chiến tranh Lạnh chỉ có hai là Mỹ và Liên Xô, và khi đó mọi người đã căng thẳng đến mức không chịu nổi. Nhưng lúc ấy, các bên ít nhất vẫn là người ra quyết định có lý trí. Còn bây giờ, tình hình hoàn toàn khác.

Ông đặc biệt nhắc đến Iran và Triều Tiên. Ông nói rằng tình huống nguy hiểm nhất là người nắm nút bấm hạt nhân đang sắp chết, hoặc đang phải đối mặt với một nỗi nhục nhã cực lớn. Trong hoàn cảnh như vậy, không ai có thể dự đoán một người sẽ đưa ra quyết định gì.

Khi được hỏi nếu ông là cố vấn của Tổng thống Mỹ thì ông sẽ khuyến nghị xử lý vấn đề uranium làm giàu cho Iran như thế nào, Buffett không đưa ra lời khuyên cụ thể, mà chỉ nói một câu nghe như thuyết định mệnh: trong tương lai 100 năm, có lẽ là trong vòng 200 năm, vũ khí hạt nhân sẽ được sử dụng. Ông không biết cụ thể chuyện đó sẽ xảy ra như thế nào, nhưng ông cho rằng đó là vấn đề xác suất: quốc gia nắm vũ khí hạt nhân càng nhiều thì xác suất càng cao.

Về việc liệu Iran có nên có vũ khí hạt nhân hay không, ông chỉ nói một câu: nếu Iran có bom hạt nhân, thì tình hình sẽ khó xử hơn so với khi họ không có.

Một người 95 tuổi—đã chứng kiến sự kết thúc của Thế chiến II, chứng kiến toàn bộ thời kỳ Chiến tranh Lạnh, chứng kiến khủng hoảng tên lửa Cuba, chứng kiến Liên Xô tan rã…—những đánh giá còn lại ở cuối cuộc phỏng vấn thật khiến người ta phải suy ngẫm sâu sắc.

Cuộc phỏng vấn kéo dài chừng hơn một giờ, thứ gì có thể nói thì ông đều nói.

Nhưng chi tiết khiến người viết để ý nhất suốt cả quá trình lại là: Buffett đã 95 tuổi, đã từ nhiệm được ba tháng, nhưng khi đối diện ống kính thì không có câu nào là về “hồi tưởng” hay “tổng kết cả cuộc đời”.

Tất cả lời nói đều hướng về phía trước.

Apple còn nên mua nữa hay không, mục tiêu của Fed nên đặt thế nào, tình hình Iran sẽ phát triển ra sao, bữa trưa từ thiện mới nên làm như thế nào… Người dẫn chương trình Becky Quick ngồi đối diện đã cho ông rất nhiều cơ hội để hồi tưởng, nhưng ông chưa từng nhận bất kỳ cơ hội nào.

Bạn rất hiếm khi thấy một người đã trao quyền rồi mà hứng thú với tương lai vẫn lớn hơn hứng thú với quá khứ.

Thần bài có thể vẫn là Thần bài. Chỉ là trước đây là dùng tiền để bỏ phiếu, còn bây giờ là dùng phán đoán để bỏ phiếu.