Một cú tăng 1.900% có thể đang gửi đi một cảnh báo lớn hơn so với giá dầu

Chi phí ẩn của việc vận chuyển dầu của thế giới đã bùng nổ gần 1.900%, theo phân tích của Devere Group, báo hiệu một mức độ rủi ro mà một số nhà phân tích cho rằng có thể quan trọng hơn rất nhiều so với đợt tăng giá dầu gần đây khi căng thẳng quanh eo biển Hormuz gia tăng.

Các ý chính

• Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh đối với tàu chở dầu khi qua eo biển Hormuz đã tăng gần 1.900%.
• Một lần quá cảnh đối với tàu chở hàng trị giá 100 triệu USD có thể phải chi khoảng 5 triệu USD tiền bảo hiểm.
• Chi phí vận chuyển tăng có thể lan sang giá nhiên liệu, lạm phát và biến động thị trường rộng hơn.

Mức tăng 1.900% lấn át đà phục hồi của dầu

Giá dầu tăng vào ngày 22/7 sau khi Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ thực hiện đêm thứ 11 liên tiếp các cuộc không kích nhằm vào Iran, đẩy dầu Brent vượt 94 USD/thùng. Tuy nhiên, trong khi dầu thô tăng khoảng 4%, phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho tàu chở dầu khi qua eo biển Hormuz đã tăng gần 1.900%, theo một phân tích của Devere Group, công ty tư vấn tài chính và quản lý tài sản toàn cầu.

Sự leo thang diễn ra trong bối cảnh hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn khi lực lượng Mỹ tiếp tục triển khai các hoạt động quân sự và căng thẳng quanh tuyến đường chiến lược vẫn ở mức cao.

Theo các số liệu của Lloyd’s Market Association được Devere Group trích dẫn, chi phí bảo hiểm một tàu chở hàng dầu thô lớn đã tăng từ khoảng 0,25% giá trị thân tàu trước xung đột lên khoảng 5%. Với một tàu chở hàng trị giá 100 triệu USD, mức tăng này nâng hóa đơn bảo hiểm từ khoảng 250.000 USD lên khoảng 5 triệu USD cho một chuyến đi duy nhất qua tuyến đường này.

CEO Devere Group Nigel Green cho biết:

“Khi khoản phí tăng gần 1.900%, đó là dấu hiệu cho thấy những người ở gần rủi ro thực tế nhất tin rằng mối nguy là có thật và đang hiện hữu, chứ không phải đã được định giá dựa trên hy vọng.”

Tính đến ngày 22/7, dầu Brent đã tăng gần 4%, trong khi dầu WTI (West Texas Intermediate) tăng khoảng 3,8%. Thị trường vẫn biến động mạnh khi các nhà giao dịch đánh giá rủi ro về các gián đoạn kéo dài đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.

“Trục” năng lượng của thế giới đối mặt với áp lực ngày càng tăng

Phân tích của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) về các “nút thắt” trung chuyển dầu thô chủ chốt trên thế giới ước tính khoảng 20,9 triệu thùng dầu/ngày được vận chuyển qua eo biển Hormuz trong nửa đầu năm 2025—khoảng 20% mức tiêu thụ dầu mỏ toàn cầu và 1/4 tổng lượng thương mại dầu bằng đường biển. Trong khi Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Iran có các phương án thay thế qua đường ống dẫn ở mức hạn chế, các tuyến này chỉ có thể né tránh được một phần nhỏ khối lượng thường đi qua eo biển.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết khoảng 80% các lô hàng dầu Hormuz được chuyển đến châu Á, khiến các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc đặc biệt dễ tổn thương trước bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào. Cơ quan này cũng lưu ý rằng các lựa chọn đường ống dẫn có sẵn chỉ có thể chuyển hướng được một phần nhỏ trong số các nguồn xuất khẩu đó.

Giá dầu đã nhiều lần biến động theo các diễn biến liên quan đến tuyến đường thủy này. Dầu Brent trước đó đã giảm trở lại khi các nhà giao dịch phản ứng với một thỏa thuận Mỹ-Iran gắn với việc mở lại eo biển Hormuz, qua đó cho thấy kỳ vọng thị trường có thể thay đổi nhanh đến mức nào.

Chi phí cao hơn có thể lan rộng ngoài thị trường năng lượng

Giá dầu phản ánh kỳ vọng về nguồn cung trong tương lai, trong khi các khoản phí rủi ro chiến tranh phản ánh chi phí tức thời để vận hành trong một khu vực có xung đột. Chênh lệch ngày càng lớn giữa giá dầu thô và chi phí bảo hiểm cho thấy các bên nhận bảo hiểm đang định giá mối đe dọa đối với tàu thuyền một cách mạnh đến thế nào.

Green cũng chỉ ra sự phân kỳ giữa giá dầu thô và chi phí bảo hiểm, nhấn mạnh:

“Dầu tăng 4%. Bảo hiểm qua Hormuz tăng gần 1.900%.”

Về lâu dài, phí bảo hiểm cao hơn sẽ trở thành một phần của chi phí vận chuyển dầu, làm tăng chi phí cước có thể chảy qua các khâu như nhà máy lọc dầu, đơn vị phân phối nhiên liệu, hãng hàng không, nhà sản xuất và cuối cùng là người tiêu dùng. Các doanh nghiệp vận hành tàu chở hàng cũng đã phải đối mặt với các khoản phí quá cảnh lên tới hàng triệu USD, tạo thêm một lớp chi phí nữa cho các chuyến đi qua khu vực này.

Nếu các mức tăng tiếp diễn, số lượng tàu chở dầu sẵn sàng sử dụng tuyến đường có thể giảm, làm thắt chặt năng lực vận tải ngay cả khi không có một lệnh đóng cửa chính thức. Khi đó, chi phí vận chuyển cao hơn có thể tạo thêm áp lực lên giá nhiên liệu, lạm phát, lợi suất trái phiếu chính phủ và thị trường cổ phiếu.