## Korekta rynkowa czy początek kryzysu? Jak polityka proaktywna wobec kryptowalut roztacza nowe zagrożenia

Tego roku dynamika wokół sektora cyfrowych aktywów osiągnęła punkt krytyczny. Zmiana orientacji władz wobec regulacji kryptowalutowych otworzyła drzwi dla fali nowych przedsiębiorstw, które zaczęły agresywnie gromadzić zasoby cyfrowe. Jednak entuzjazm inwestorów zderza się teraz z twardą rzeczywistością – rosnące straty i sygnały ostrzegające przed niestabilnością systemu.

### Od gorączki do szaleństwa: spółki gromadzą cyfrowe aktywa na bezprecedensową skalę

Fala nowych spółek inwestujących w zasoby cyfrowe zaczęła nabierać tempa wiosną bieżącego roku. Model tym razem jest prosty: spółka notowana na giełdzie zmienia strategię, ogłasza akumulację bitcoina lub ethereum, a następnie przyciąga setki milionów dolarów od zamożnych inwestorów szukających ekspozycji na rynek kryptowalut.

Oznaczenia "spółki skarbcowe" znalazły się wszędzie – prawie połowa nowo powstałych podmiotów skupia się na majętności bitcoina, inne ogłaszają plany zakupów mniej znanych coinów. Według szacunków branżowych, nowe podmioty deklarują już plany zaciągnięcia ponad 20 miliardów dolarów długu na sfinansowanie tych przejęć.

Historia Allana Teha z Miami ilustruje hazard tkwiący w tej strategii. W tym roku zainwestował on 2,5 miliona dolarów w notowaną na giełdzie firmę, która przesunęła swój profil biznesowy na akumulację cyfrowych aktywów. Akcje wzrosły do prawie 40 dolarów za sztukę. Niemniej gdy rynek kryptowalut doświadczył załamania, ten sam papier wartościowy spadł do 7 dolarów. W ciągu zaledwie kilku tygodni Allan Teh stracił około połowę swojej inwestycji.

"Wszyscy wówczas sądzili, że strategia jest niezawodna" – wspomina Teh. "Teraz panikuję, czy w ogóle uda mi się wyjść bez strat."

Instytucje regulacyjne obserwują tę ekspansję z rosnącym niepokojem. Przewodniczący komisji nadzoru papierów wartościowych przyznał niedawno: "Oczywiście jesteśmy tym bardzo zaniepokojeni. Uważnie monitorujemy sytuację."

### Dźwignia finansowa: samochód bez hamulców

Najpoważniejsze zagrożenie pochodzi jednak z niewidocznego wymiaru tego rynku – handlu z wykorzystaniem dźwigni finansowej. Inwestorzy mogą wykorzystywać posiadane aktywa jako zabezpieczenie, aby pożyczać i zwiększać swoje ekspozycje. W trzecim kwartale roku globalna wartość pożyczek na rynku cyfrowych aktywów osiągnęła rekordowy poziom 74 miliardów dolarów – wzrost o 20 miliardów w samym trzecim kwartale.

Do niedawna handel z dźwignią 10x odbywał się głównie na rynkach zagraicznych. W lipcu tego roku największa amerykańska platforma handlowa ogłosiła wprowadzenie narzędzia umożliwiającego inwestorom obstawianie kontraktów na bitcoin i ethereum z tyką 10-krotną. Poprzednie wytyczne regulacyjne ograniczające takie transakcje zostały wycofane.

Październikowe załamanie rynku (tzw. flash crash) zademonstrało skalę tego ryzyka w dramatyczny sposób. Tego wieczoru, gdy ceny elektronicznych monet spadły drastycznie, wymuszono likwidację pozycji o wartości co najmniej 19 miliardów dolarów – dotykając 1,6 miliona handlowców. Derek Bartron z Tennessee opisuje swoją sytuację: "Chciałem zamknąć pozycje i wyjść, ale nie miałem takiej możliwości. De facto najważniejsze platformy zablokowały dostęp do funduszy użytkowników."

Bartron stracił około 50 tysięcy dolarów, ponieważ nie zdołał na czas zamknąć transakcji.

"Dźwignia finansowa jest główną przyczyną kryzysów finansowych" – ostrzega były doradca komisji nadzoru. "A obecny rynek generuje ogromną ilość takiej dźwigni."

### Tokenizacja aktywów: rozszerzenie ryzyka na gospodarkę realną

W międzyczasie najbardziej ambitne projekty branży kryptowalutowej kierują się ku nowej granicy – tokenizacji rzeczywistych aktywów. Chodzi tutaj o tworzenie cyfrowych odpowiedników akcji, obligacji 3-miesięcznych, nieruchomości czy nawet pól naftowych.

Prekursorzy tego ruchu, jak założyciele start-upu Plume, pracują nad legalizacją handlu tokenizowanymi papierami w Stanach Zjednoczonych. Spotkali się już z komisją nadzoru, przygotowali raporty dla Białego Domu i otworzyli biuro na wysokim piętrze słynnego nowego jorskiego budynku. Ich argument jest pociągający: elektroniczne papiery wartościowe mogą funkcjonować 24/7, są bardziej przejrzyste i wydajne niż system tradycyjny.

Niemniej ostrzeżenia płyną z nieoczekiwanego kierunku. Ekonomiści banku centralnego przestrzegają, że rozpowszechnienie się tokenizacji może przenieść ryzyko z rynku cyfrowych aktywów na cały system finansowy, „osłabiając zdolność decydentów do utrzymania stabilności infrastruktury płatniczej."

Dostęp do obligacji 3-miesięcznych, które tradycyjnie postrzega się jako instrument bezpieczny, poprzez platformy kryptowalutowe tworzy precedens jakże ryzykowny – mieszanie konserwatywnych instrumentów finansowych z notoryczną zmiennością elektronicznych aktywów.

### Powiązania biznesu i władzy: szara strefa zaciera się

Osobliwym aspektem tej ekspansji jest głębokie splecenie nowych podmiotów z rodziną zarządzającą krajem. Start-up World Liberty Financial, którego założycielami są członkowie rodziny przywódcy kraju, zawarł ponad rok temu partnerstwo z notowaną na giełdzie spółką ALT5 Sigma – firmą zaangażowaną w gromadzenie tokenów emitowanych przez World Liberty Financial.

Umowa stanowi, że za każdą transakcję – podmioty biznesowe powiązane z rodziną przywódcy otrzymują prowizję. Takiemu rozdzieleniu interesów biznesowych i rządowych sprzyja obecna atmosfera deregulacyjna.

ALT5 Sigma zaczęła się szybko osypywać. W sierpniu ujawniła, że jeden z dyrektorów jej zależnej spółki czki pranie pieniędzy, a zarząd prowadzi dochodzenie w sprawie innych poważnych nieprawidłowości. Od sierpnia akcje spadły o 85 procent.

### Paradoks regulacji: łagodność zamiast nadzoru

Komisja nadzoru papierów wartościowych – instytucja, która przez lata prowadziła spory sądowe z sektorem kryptowalutowym – zmienia teraz kurs diametralnie. W tym roku powołała specjalną grupę roboczą, która odbyła już dziesiątki spotkań z firmami szukającymi wsparcia regulacyjnego dla nowych produktów.

Nowy przewodniczący komisji otwarcie wspiera tokenizowane papiery wartościowe, określając je mianem „przełomu technologicznego" i deklarując determinację w wsparciu branży.

Ta zmiana orientacji jest całkowita. Podczas gdy tradycyjni regulatorzy i liderzy starych instytucji finansowych wyrażają obawy dotyczące rozprzestrzeniania się ryzyka systemowego, władze federalne przyspieszają proces legalizacji. Granice między spekulacją, hazardem a inwestowaniem – jak mówi jeden z byłych ekspertów – stają się coraz bardziej rozmyte.

### Bilans zagrożeń: od prywatnych strat do kryzysu systemowego

Straty poszczególnych inwestorów to dopiero początek. Rzeczywisty problem leży w skali powiązań między rynkami. Когда spółki giełdowe mają bezpośrednią ekspozycję na cyfrowe aktywa, a inwestorzy instytucjonalni handlują tokenami tradycyjnych papierów wartościowych, nawet niewielkie zaburzenie na rynku elektronicznych monet może rozprzestrzenić się na cały ekosystem finansowy.

Znaczenie ma również to, że wiele nowych podejmów powstało w pośpiechu, z zarządami nieposiadającymi doświadczenia w prowadzeniu dużych korporacji. Firmyते zaciągają ogromne długi, aby finansować akumulacje. Jeśli kolejny flash crash przyspieszy likwidacje zabezpieczeń, efekt domina może być katastrofalny.

Przewodnicząca Białego Domu podkreśla, że polityka wspiera innowacyjność i tworzy gospodarcze możliwości dla Amerykanów. Liderzy branży kryptowalutowej argumentują, że zmienność to szansa, a ryzyko zawsze towarzyszy wysokim zwrotom.

Niemniej przed rynkiem wciąż stoi fundamentalne pytanie: czy entuzjazm dla cyfrowych innowacji nie ukrywa bardziej błędów systemowych niż rozwiązań?