
Hợp đồng tương lai là thỏa thuận tiêu chuẩn giữa hai bên về việc mua hoặc bán một loại tài sản cụ thể với mức giá đã xác định trước vào một ngày và thời gian xác định trong tương lai. Thông thường, hợp đồng tương lai được giao dịch trên các sàn chuyên biệt. Các hợp đồng này quy định rõ về chất lượng, số lượng và giá của tài sản cơ sở, tạo ra khuôn khổ minh bạch cho cả hai bên tham gia giao dịch.
Có nhiều lý do để tham gia hợp đồng tương lai. Đầu tiên, vì các bên đồng ý giao dịch ở một mức giá cố định tại một thời điểm xác định trong tương lai, bên mua tài sản cơ sở có thể tự bảo vệ mình khỏi biến động giá trên thị trường. Cơ chế phòng ngừa này đặc biệt hữu ích trong những thị trường biến động mạnh, nơi giá biến động bất ngờ và đáng kể.
Khác với đa số hợp đồng tài chính chỉ trao quyền thực hiện, hợp đồng tương lai ràng buộc cả quyền và nghĩa vụ thực hiện điều khoản cho cả hai bên. Thông thường, hợp đồng tương lai yêu cầu giao nhận vật chất tài sản cơ sở, còn một số hợp đồng tương lai khác lại thanh toán bằng tiền mặt, tùy thuộc vào điều khoản hợp đồng và loại tài sản giao dịch.
Hợp đồng tương lai gồm hai bên: bên mua và bên bán, cho phép các bên cố định chi phí và thực hiện giao dịch trước khi nhận tài sản thực tế. Cơ chế này tạo ra sự chắc chắn về giá và giúp quản lý rủi ro cho các bên tham gia.
Trên các sàn hợp đồng tương lai, nhiều loại tài sản có thể làm tài sản cơ sở, bao gồm hàng hóa và công cụ tài chính. Để dễ hình dung, hãy lấy ví dụ về một người nông dân muốn bán một lượng lớn ngô trong vụ mùa sắp tới. Dù ngô chưa được sản xuất, người nông dân muốn đảm bảo giá bán hợp lý trong tương lai. Người nông dân sẽ tìm người mua sẵn sàng trả mức giá thị trường hiện tại hoặc tương đương. Trong trường hợp này, bên bán và bên mua có thể ký hợp đồng tương lai ở mức giá đã thỏa thuận.
Hợp đồng tương lai thường có hai nhóm nhà giao dịch chính: phòng ngừa rủi ro (hedger) và đầu cơ (speculator). Nhóm phòng ngừa rủi ro quan tâm đến tài sản cơ sở và muốn bảo vệ mình trước biến động giá, còn nhóm đầu cơ không sử dụng tài sản cố định trong hợp đồng. Nhóm đầu cơ mua hợp đồng tương lai với ý định bán lại cho những người có nhu cầu để hưởng chênh lệch giá, mà không cần quan tâm đến tài sản thực tế.
Trong hợp đồng tương lai, người tham gia có thể mở vị thế mua hoặc vị thế bán. Vị thế mua là cam kết mua tài sản vào thời điểm xác định, còn vị thế bán là cam kết bán tài sản vào ngày và giá xác định. Các vị thế này giúp nhà giao dịch kiếm lợi nhuận cả khi thị trường tăng hoặc giảm giá.
Giống như hợp đồng tương lai truyền thống, Bitcoin cũng có thể được giao dịch qua hợp đồng tương lai, cung cấp cho nhà đầu tư cơ hội tiếp cận thị trường tiền điện tử mà không cần nắm giữ trực tiếp tài sản số.
Nói cách khác, hợp đồng tương lai Bitcoin là thỏa thuận giữa hai bên về việc mua hoặc bán Bitcoin ở mức giá và thời điểm xác định trong tương lai. Vào cuối năm 2017, các tổ chức tài chính lớn đã giới thiệu hợp đồng tương lai Bitcoin. Các hợp đồng giao dịch trên nền tảng điện tử được thanh toán bằng tiền mặt. Hợp đồng tương lai Bitcoin dựa trên chỉ số giá tham chiếu tổng hợp từ nhiều sàn giao dịch khác nhau.
Giao dịch hợp đồng tương lai Bitcoin không tác động đến Bitcoin thực tế. Do đây là hợp đồng thanh toán bằng tiền mặt, Bitcoin không trực tiếp tham gia vào giao dịch. Giống như các hợp đồng tương lai khác, nhà đầu tư chỉ dự đoán giá Bitcoin mà không cần mua bán tài sản tiền điện tử. Tuy nhiên, nếu dự đoán giá Bitcoin tăng, nhà đầu tư có thể mở vị thế mua; nếu đã nắm giữ Bitcoin, có thể mở vị thế bán để giảm thua lỗ tiềm ẩn.
Lưu ý rằng giá hợp đồng tương lai Bitcoin tỷ lệ thuận với giá Bitcoin thực tế. Do đó, giao dịch hợp đồng tương lai Bitcoin là một lựa chọn thay thế cho giao dịch giao ngay, tức là mua bán Bitcoin thực tế.
Giao dịch giao ngay chỉ có các lệnh mua thấp bán cao cơ bản và chủ yếu sinh lời khi thị trường tăng giá. Trong khi đó, giao dịch hợp đồng tương lai Bitcoin cho phép kiếm lời cả khi thị trường lên hoặc xuống và tận dụng đòn bẩy để gia tăng lợi nhuận tiềm năng.
Hiện tại trên thị trường hợp đồng tương lai Bitcoin có nhiều loại, các nền tảng cung cấp nhiều lựa chọn giao dịch phái sinh. Sản phẩm phổ biến nhất là hợp đồng tương lai tiêu chuẩn và hợp đồng hoán đổi vĩnh viễn. Đây là hai sản phẩm phái sinh phổ biến trên thị trường đầu tư hiện nay. Tuy nhiên, mỗi sản phẩm có những đặc điểm khác biệt, nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ trước khi quyết định đầu tư.
Điểm khác biệt cơ bản giữa hợp đồng hoán đổi vĩnh viễn Bitcoin và hợp đồng tương lai Bitcoin gồm:
Hợp đồng hoán đổi vĩnh viễn Bitcoin không quy định ngày đáo hạn trong hợp đồng. Bản chất của sản phẩm này là không có điểm kết thúc. Ngược lại, hợp đồng tương lai Bitcoin có ngày đáo hạn cụ thể đã thỏa thuận. Như vậy, hợp đồng tương lai có thời hạn hiệu lực, thường ít nhất một tháng hoặc lâu hơn.
Do hợp đồng hoán đổi vĩnh viễn không có ngày đáo hạn, các sàn giao dịch sử dụng cơ chế funding rate (tỷ lệ cấp vốn) để đồng bộ giá. Cơ chế này nhằm cân bằng vị thế mua và bán trong hợp đồng vĩnh viễn thông qua việc cộng hoặc trừ giao dịch. Điều này đòi hỏi người tham gia trả phí duy trì vị thế, đảm bảo cân bằng giữa các nhà giao dịch trên thị trường.
Một đặc điểm khác của hợp đồng hoán đổi vĩnh viễn là thường bám sát xu hướng giá thị trường giao ngay, thu hút nhà giao dịch tiền điện tử. Tuy nhiên, biến động giá là rủi ro lớn. Do vậy, giá hợp đồng hoán đổi vĩnh viễn có thể lệch khỏi giá giao ngay khi thị trường biến động mạnh.
Tương tự hợp đồng tương lai Bitcoin, hợp đồng hoán đổi vĩnh viễn cho phép giữ vị thế mà không cần thiết lập lại liên tục. Cơ chế này đảm bảo giá hợp đồng vĩnh viễn sát với giá giao ngay nhờ việc trao đổi coin giữa các nhà giao dịch. Không như hợp đồng tương lai Bitcoin, hợp đồng vĩnh viễn không có ngày đáo hạn nên không phải tự động điều chỉnh điều khoản với giá tài sản. Nhờ vậy, nhà giao dịch linh hoạt hơn mà không cần gia hạn hợp đồng liên tục.
Nguyên tắc vận hành của hợp đồng tương lai Bitcoin giống như hợp đồng tương lai nói chung. Thêm vào đó, giao dịch qua các sàn tập trung giúp hạn chế rủi ro lớn, nhờ các quy trình và biện pháp bảo vệ đã được thiết lập, mang lại môi trường giao dịch an toàn hơn.
Để dễ hình dung, giả định bạn mua hợp đồng tương lai Bitcoin với giá 40.000 USD, thanh toán sau hai tháng. Nếu lúc đó giá giao dịch là 50.000 USD, bạn lãi 10.000 USD/hợp đồng. Nếu giá giảm về 30.000 USD, bạn sẽ lỗ 10.000 USD/vị thế.
Nếu bạn dự đoán giá giảm, có thể bán hợp đồng tương lai giá 40.000 USD với điều kiện tương tự. Lúc đó, nếu giá Bitcoin xuống 30.000 USD vào ngày đáo hạn, bạn vẫn bán được 40.000 USD, lãi 10.000 USD. Ngược lại, giá Bitcoin phải vượt 40.000 USD để tránh lỗ.
Để thực hiện nghĩa vụ này, chúng ta nộp tiền ký quỹ, gọi là 'margin'. Ký quỹ là khoản đảm bảo tối thiểu cần có trong tài khoản để thực hiện giao dịch. Số tiền giao dịch càng lớn, mức ký quỹ yêu cầu càng cao theo quy định sàn.
Thông thường, ký quỹ dao động trong khoảng 5% - 15% giá trị tài sản cơ sở.
Đòn bẩy càng cao thì lợi nhuận hoặc thua lỗ càng lớn. Ngoài ra, số tiền có thể giao dịch dựa vào số dư ký quỹ. Ví dụ, các sàn lớn cung cấp đòn bẩy tới 125 lần giá trị giao dịch. Đòn bẩy xác định mức độ biến động của giao dịch, khuếch đại lợi nhuận cũng như thua lỗ rất lớn.
Giao dịch hợp đồng tương lai Bitcoin có nhiều điểm mạnh và hạn chế. Đối với nhà giao dịch kinh nghiệm, đây là nguồn lợi nhuận tiềm năng lớn từ tiền điện tử nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro đáng cân nhắc.
| Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|
| Đòn bẩy giúp theo đuổi lợi nhuận lớn với vốn nhỏ. | Đòn bẩy cũng làm tăng thua lỗ, rủi ro cao. |
| Có thể giao dịch bất kể giá tăng hay giảm, kiếm lời trong nhiều bối cảnh thị trường. | Áp lực tâm lý từ biến động giá ngắn hạn rất lớn. |
| Tham gia thị trường Bitcoin mà không cần nắm giữ Bitcoin thực tế. | Ngày đáo hạn cố định khiến kết quả phụ thuộc thời điểm giao dịch. |
| Tối đa hóa lợi nhuận nhờ dự đoán giá dài hạn. | Rủi ro thao túng thị trường hoặc biến động giá bất thường. |
| Phù hợp với giao dịch chiến lược và phân tích kỹ thuật. | Phương pháp giao dịch phức tạp, khó tiếp cận với người mới. |
Hợp đồng tương lai Bitcoin là thỏa thuận mua hoặc bán Bitcoin ở mức giá xác định vào ngày tương lai. Giá các hợp đồng này thường biến động đồng thuận với giá thị trường thực tế của Bitcoin, nhưng trong thời gian hiệu lực hợp đồng có thể khác biệt do nhiều yếu tố, khiến giá Bitcoin hiện tại bị ảnh hưởng theo.
Điều này thường dẫn đến biến động mạnh. Ví dụ, khi các tập đoàn lớn đầu tư thêm vào Bitcoin, hoặc khi các quốc gia lớn cấm giao dịch tiền điện tử. Vấn đề cung cầu về giá Bitcoin có thể khiến mức chênh lệch giữa các hợp đồng tương lai mở rộng hoặc thu hẹp, tạo ra cả cơ hội và rủi ro giao dịch.
Một biến động giá khác là hiện tượng “gap” (khoảng trống giá). Đây là các thời điểm không có giao dịch, không ghi nhận dữ liệu giá. Khác với thị trường tiền điện tử giao dịch 24/7, các nền tảng truyền thống có khung giờ cụ thể, chỉ giao dịch trong khung giờ này nên dễ xuất hiện khoảng trống giá.
Bạn có thể giao dịch hợp đồng tương lai Bitcoin trên nhiều nền tảng, từ các sàn giao dịch được quản lý đến các sàn tiền điện tử tập trung, mỗi nền tảng có ưu điểm riêng.
Có nhiều cách để đầu tư vào Bitcoin, hiện chưa có phương pháp nào hoàn hảo tuyệt đối. Hợp đồng tương lai Bitcoin có thể là cách kiếm lời hiệu quả, nhưng cũng có thể khiến bạn chịu thua lỗ lớn. Vì vậy, cần hiểu rõ ưu nhược điểm, xác định mức chịu rủi ro và mục tiêu đầu tư của mình để lựa chọn chiến lược phù hợp nhất.
Giao dịch hợp đồng tương lai Bitcoin dựa trên hợp đồng tiêu chuẩn với khung giờ cố định, trong khi giao ngay là mua bán Bitcoin thực tế với khả năng giao dịch 24/7. Hợp đồng tương lai sử dụng đòn bẩy và có ngày đáo hạn, còn giao ngay thanh toán lập tức và yêu cầu đủ tiền.
Đòn bẩy giúp khuếch đại vị thế bằng vốn vay, cho phép kiểm soát giá trị lớn với số vốn nhỏ. Tuy nhiên, đòn bẩy cũng khuếch đại thua lỗ, tăng nguy cơ thanh lý và có thể khiến tài khoản âm khi thị trường biến động mạnh.
Hợp đồng tương lai Bitcoin cho phép sử dụng đòn bẩy, kiểm soát vị thế lớn với vốn nhỏ. Nhà đầu tư có thể phòng ngừa rủi ro, bán khống và đầu cơ giá mà không cần sở hữu Bitcoin. Hợp đồng tương lai cũng được tiêu chuẩn hóa và giao dịch 24/7.
Đặt lệnh cắt lỗ ở mức giá xác định trước để tự động đóng vị thế thua lỗ, giảm thiểu rủi ro. Đặt lệnh chốt lời ở giá mục tiêu để khóa lợi nhuận. Sử dụng quy mô vị thế hợp lý và duy trì tỷ lệ lợi nhuận/rủi ro phù hợp để kiểm soát rủi ro hiệu quả.
Nhà đầu tư mới cần hiểu rõ về hợp đồng tương lai, đòn bẩy, yêu cầu ký quỹ và rủi ro bị thanh lý. Hợp đồng tương lai cho phép giao dịch ở giá xác định mà không cần sở hữu Bitcoin, sử dụng ký quỹ để kiểm soát vị thế lớn. Biến động mạnh có thể khuếch đại cả lợi nhuận lẫn thua lỗ.
Hợp đồng tương lai Bitcoin tiềm ẩn rủi ro đòn bẩy cao, có thể gây thua lỗ lớn khi thị trường biến động. Giao dịch ký quỹ có thể khiến bị gọi bổ sung ký quỹ và bị thanh lý. Sự biến động mạnh của Bitcoin làm tăng thua lỗ. Ngoài ra, còn có nguy cơ pháp lý chưa rõ ràng và gian lận trên thị trường tiền điện tử.
Hợp đồng tương lai Bitcoin có hai kiểu giao nhận: hợp đồng giao nhận có ngày đáo hạn cố định, yêu cầu thanh toán bằng Bitcoin thực tế và hợp đồng vĩnh viễn không có ngày đáo hạn, giao dịch liên tục mà không cần giao nhận vật chất. Hợp đồng giao nhận thanh toán vào thời điểm xác định; hợp đồng vĩnh viễn dùng funding rate thay thế.
Hãy chú ý đến yếu tố ổn định, thanh khoản và bảo mật nền tảng. Kiểm tra đánh giá người dùng và tuân thủ quy định pháp luật. So sánh phí giao dịch và chất lượng chăm sóc khách hàng để đảm bảo trải nghiệm đáng tin cậy.











