

Hầu hết các trò chơi truyền thống dựa vào việc người chơi bỏ tiền mua vật phẩm trong game qua các giao dịch nhỏ lẻ, nhưng các vật phẩm này không có giá trị thực tế ngoài môi trường ảo. Ngay cả những tựa game cao cấp cũng tích hợp mua vật phẩm để tùy chỉnh nhân vật và vũ khí. Các mô hình kiếm tiền này từng mang về tổng doanh thu khoảng 65 tỷ USD ở giai đoạn đỉnh cao của ngành game truyền thống.
Với các game miễn phí (Free-to-Play), nhà phát triển thường phát hành tiền tệ trong game nhằm mục đích thương mại hóa. Chẳng hạn, Roblox – nền tảng có 43 triệu người dùng hoạt động mỗi ngày – chỉ sử dụng Robux làm tiền tệ duy nhất cho mọi giao dịch.
Sự xuất hiện của game NFT đã thay đổi căn bản cách vận hành kinh tế trò chơi. Trong game NFT, vật phẩm được phát hành dưới dạng NFT, cho phép người chơi sở hữu, giao dịch và trao đổi tài sản. Hệ thống kinh tế của game NFT chủ yếu gồm hai thành phần:
NFT:
Token trong game:
Khác biệt với game truyền thống, game NFT trao quyền cho người chơi trở thành một phần của nền kinh tế trò chơi, mở ra khả năng sinh lợi kinh tế nhờ sự tham gia và đóng góp vào hệ sinh thái game.
"Play-to-Earn (P2E)" và "Tap-to-Earn" là những cơ chế kiếm tiền mới dựa trên công nghệ blockchain và NFT. Hai mô hình này được ứng dụng trong các trò chơi NFT và blockchain, tạo dựng nền kinh tế mới trong lĩnh vực game.
Play-to-Earn là mô hình cho phép người dùng nhận tiền điện tử hoặc NFT thông qua việc chơi game. Trong mô hình này, vật phẩm và nhân vật thu thập được đều có thể giao dịch dưới dạng NFT và quy đổi thành tiền thật.
Tap-to-Earn là mô hình đơn giản hơn, người dùng chỉ cần nhấn vào ứng dụng hoặc thực hiện thao tác nhẹ nhàng để nhận thưởng. Ví dụ, Notcoin là game click trong ứng dụng Telegram, nơi người dùng nhấn vào đồng xu hoạt họa để nhận tiền điện tử. Game này sở hữu hơn 40 triệu người dùng ở thời điểm giữa năm gần đây.
Những mô hình kinh doanh mới này vượt qua khuôn khổ truyền thống của game và ứng dụng, xây dựng hệ sinh thái "kiếm tiền" mới. Việc vừa được giải trí vừa nhận phần thưởng giúp chúng thu hút lượng lớn người dùng từ các nhóm khác nhau.
Game NFT khác biệt so với game truyền thống ở chỗ cho phép người chơi thu lợi kinh tế qua trải nghiệm chơi game. Có ba cách kiếm tiền chính trong game NFT:
Giao dịch NFT: Người chơi có thể bán NFT nhận được trong game trên các marketplace để thu tiền. NFT hiếm và giá trị có thể đạt mức giá cao, giá của NFT biến động dựa trên độ phổ biến và nhu cầu. Điều này mở ra cơ hội giao dịch chiến lược và đầu tư trong hệ sinh thái game.
Phần thưởng chơi game: Người chơi nhận token hoặc NFT thông qua các hoạt động trong game. Việc hoàn thành nhiệm vụ hàng ngày, tham gia sự kiện, chiến thắng PvP là những hình thức thưởng phổ biến. Phần thưởng có thể bán trên marketplace hoặc tiếp tục sử dụng để phát triển nhân vật trong game.
Play-to-Earn (P2E): Nhiều game NFT sử dụng mô hình "Play to Earn", người chơi nhận phần thưởng là tiền điện tử khi chơi game. Phần lớn các game yêu cầu mua NFT ban đầu, số tiền kiếm được có thể quy đổi thành tiền mặt hoặc sử dụng trong các trò chơi khác, hình thành hệ sinh thái game liên kết.
Game NFT là một ngành mới nổi kết hợp giải trí và cơ hội kiếm tiền thực tế, giúp người chơi vừa trải nghiệm vừa gia tăng giá trị tài sản số.
Axie Infinity là game Play-to-Earn (P2E) lấy cảm hứng từ các trò chơi Nhật Bản như Pokemon và thú ảo Tamagotchi. Nền tảng metaverse này hoạt động trên blockchain Ethereum, dùng NFT để đại diện cho nhân vật, đất và các tài sản trong game.
Ra mắt tháng 3 năm 2018, Axie Infinity là dự án tiên phong lĩnh vực game NFT. Đội ngũ Việt Nam do Trung Nguyễn và Sky Mavis dẫn dắt phát triển trò chơi gây nghiện này, trở thành nguồn thu nhập đối với nhiều người chơi toàn cầu.
Trong Axie Infinity, yếu tố chiến thuật dựa trên năng lực là then chốt. Người chơi điều khiển ba Axie – sinh vật tròn kỳ ảo, được phát hành dưới dạng NFT và có thể giao dịch. Người chơi nhận Smooth Love Potion (SLP) khi thắng trận. SLP vừa là tài nguyên game, vừa là token giao dịch để tiến hóa Axie (thú cưng NFT), tương tự cơ chế tiến hóa trong Pokemon.
Ba tài sản số cốt lõi tạo nên nền kinh tế hàng tỷ USD của Axie Infinity:
Token AXS và SLP có thể kiếm qua chơi game. Người chơi cũng có thể stake AXS để biểu quyết các đề xuất phát triển game, phí giao dịch. Tương tự gửi tiền ngân hàng, staking AXS là khóa token vào pool thanh khoản và nhận thêm token AXS như phần thưởng hỗ trợ hệ sinh thái.
Tổng nguồn cung gồm 270 triệu token AXS, 21% do Sky Mavis nắm giữ để phát triển dự án. Đối với phân phối Play-to-Earn, 20% token AXS được phân bổ trong 4,5 năm, đảm bảo kinh tế token bền vững và phát triển dài hạn cho hệ sinh thái.
The Sandbox là nền tảng metaverse game do người dùng sáng tạo, xây dựng trên blockchain. Người chơi có thể mua đất ảo gọi là "LAND", tạo game, thiết kế avatar, bán vật phẩm và kiếm lợi nhuận qua nhiều hoạt động. Không gian metaverse có 166.464 mảnh LAND để người chơi tương tác, khám phá, dùng quyền sở hữu đất để tạo game, đặt avatar và cài đặt vật phẩm.
Nền tảng cung cấp công cụ Game Maker, hỗ trợ tạo game 3D dễ dàng mà không cần biết lập trình.
LAND là bất động sản metaverse, có thể mua bằng "SAND" hoặc "ETH" và giao dịch trên NFT marketplace, như OpenSea. Do nguồn cung giới hạn, LAND có tính khan hiếm cao, giá trị kỳ vọng tăng khi nhu cầu thị trường metaverse phát triển.
"SAND" là token gốc của The Sandbox, là trung tâm cho mọi giao dịch trong hệ sinh thái metaverse này.
SAND là token quản trị với các ứng dụng:
Mọi giao dịch đều cần SAND. Để chơi game, thay đổi avatar, mua đất hoặc giao dịch tài sản, người dùng phải sở hữu SAND trước. SAND là đồng tiền cốt lõi của hệ sinh thái The Sandbox.
Gas Hero là game xã hội, chiến thuật do Find Satoshi Labs phát triển, hoạt động trên Polygon chain. Người chơi điều khiển nhân vật đặc biệt gọi là Gas Hero giữa thế giới hậu tận thế, chiến đấu với AI có ý định tiêu diệt nhân loại. Trò chơi tích hợp yếu tố cộng đồng, đòi hỏi người chơi vận dụng chiến thuật khi nuôi dưỡng nhiều anh hùng và cạnh tranh với người khác.
Người mới nhận bốn Gas Hero miễn phí để xây căn cứ, tham chiến. Sau đó, người chơi thu thập thêm Gas Hero để đấu với AI và người chơi khác. Nhiệm vụ thành công sẽ nhận vật phẩm có thể giao dịch trên marketplace. Mỗi anh hùng có độ hiếm, tuổi thọ khác nhau, có hệ thống nhân vật "tử vong" sau thời gian nhất định.
Ứng dụng token GMT
Người chơi sử dụng Gas Hero NFT tham gia PvP, PvE, tăng chiến lược cho anh hùng khi tiến triển qua game. Hệ thống bầu chọn lãnh đạo, phần thưởng đi kèm thúc đẩy động lực, sự gắn kết cộng đồng.
Decentraland là nền tảng thế giới ảo 3D trên web dựa trên blockchain Ethereum. Đây là dự án đầu tiên dạng này, thành lập năm 2015 bởi Ariel Meilich và Esteban Ordano. ICO triển khai năm 2017 và ra mắt công khai tháng 2 năm 2020.
Nền tảng này từng tổ chức nhiều sự kiện nổi bật như tiệc Metamask kỷ niệm 10 triệu người dùng, sự kiện Super Bowl tại bar "Metaverse" của Miller Lite. Nhiều nghệ sĩ lớn như Ariana Grande, Travis Scott, Marshmello, Justin Bieber cũng biểu diễn thành công ở đây.
MANA là token quản trị trung tâm cho các hoạt động kinh tế tại Decentraland. MANA có các ứng dụng:
MANA dùng để mua bán LAND, vật phẩm, đã niêm yết trên nhiều sàn, tạo hệ sinh thái kinh tế Decentraland.
Giá trị MANA có thể tăng khi nền kinh tế người dùng hình thành đầy đủ, biến Decentraland thành lựa chọn đầu tư hấp dẫn trong metaverse.
STEPN là game blockchain "Move-to-Earn (M2E)" phát hành cuối năm 2021. Người chơi mua giày NFT trên ứng dụng STEPN, các hoạt động đi bộ, chạy bộ được ghi nhận hàng ngày. Khi đạt số bước nhất định, người chơi nhận token GMT hoặc GST. Mô hình game kết hợp luyện tập và kiếm token này từng tạo hiệu ứng mạnh trên thị trường. Dù STEPN đã ổn định, trò chơi vẫn là sự đột phá giữa game và vận động, có tiềm năng tăng trưởng nhờ xu hướng sức khỏe và sự phát triển của metaverse.
STEPN tập trung vào hai token: GST và GMT.
Người chơi mua "giày NFT", nhận GMT nhờ tích lũy hoạt động đi bộ, chạy bộ hàng ngày.
Người chơi còn có thể nhận GST khi cho thuê giày NFT hoặc mua bán giày NFT trên marketplace để có cả GST lẫn GMT.
Illuvium là game NFT nổi bật, tăng trưởng nhanh, kết hợp RPG với DeFi dựa trên blockchain. Người chơi khám phá thế giới kỳ ảo, gặp gỡ, thu phục, nuôi dưỡng và chiến đấu với các sinh vật Illuvial.
Trong Illuvium, người chơi khám phá, thu thập quái vật, chiến đấu với người chơi khác và NPC, quản lý quái vật dưới dạng NFT trên blockchain và giao dịch bộ sưu tập.
Hệ thống kinh tế Illuvium xoay quanh hai token: ILV và sILV.
Token Illuvium (ILV) vận hành kinh tế game NFT, cung cấp các tính năng DeFi: quản trị, yield farming, staking.
sILV không bị khóa khi staking, chỉ sử dụng trong game. Trong khi ILV stake bị khóa một năm. Sự phối hợp giữa hai token đảm bảo kinh tế ổn định, thanh khoản cao.
Shrapnel là game AAA bắn súng góc nhìn thứ nhất do Neon Machine (Seattle) phát triển. Theo nhà phát triển, bản truy cập sớm đã ra mắt, bản chính thức dự kiến phát hành năm sau. Game lấy bối cảnh tương lai khi thiên thạch va vào mặt trăng, tạo vùng thảm họa 500 km gọi là "The Zone" – chiến trường để người chơi vào Mercenary Extraction Force, thu thập tài nguyên và chiến đấu với đối thủ.
Người chơi đấu súng, thu thập tài nguyên, có thể thu hồi trang bị của đối thủ dưới dạng NFT. Tài nguyên, vật phẩm dùng làm trang bị cho trận sau, giao dịch trên marketplace của Shrapnel. Người chơi có thể sáng tạo vật phẩm trang trí thành NFT, giao dịch với người khác.
Về token SHRAP
Shrapnel hướng tới kết hợp chất lượng game AAA với công nghệ Web3, mang lại trải nghiệm mới cho phép người chơi tự giao dịch vật phẩm NFT.
Star Atlas là game MMORPG thế hệ mới với đồ họa điện ảnh nhờ Unreal Engine 5. Người chơi cạnh tranh cùng nhiều chủng tộc, phe phái trong vũ trụ rộng lớn, mở rộng lãnh thổ qua chiến thuật.
Game có nhiều chế độ như bắn súng góc nhìn thứ ba, chiến đấu tàu vũ trụ, chiến hạm đội – đòi hỏi hợp tác, cạnh tranh, tư duy chiến lược, thu hút sự quan tâm lớn.
Star Atlas ứng dụng NFT, cho phép người chơi sở hữu, giao dịch tàu vũ trụ, địa hình dưới dạng NFT, nắm quyền sở hữu tuyệt đối.
Nền kinh tế Star Atlas gồm hai token:
Kinh tế Star Atlas xoay quanh token ATLAS. Đây là tiền tệ chính cho mọi giao dịch, hoạt động kinh tế trong thế giới ảo, cho phép giao dịch tàu vũ trụ, tài nguyên số.
Nhiều phương thức kiếm token: thám hiểm vũ trụ, khai thác tài nguyên, chế tạo tàu, giao dịch với người chơi khác.
SYMBIOGENESIS là game NFT đầu tiên của Square Enix – định dạng giải trí mới kết hợp hành động chiến thuật, khám phá cốt truyện trên lục địa bay, nơi nhiều nhân vật (NFT sưu tầm) cùng tồn tại.
Dự án tích hợp 10.000 NFT nhân vật độc đáo kèm chức năng game, phát hành cho mục đích PFP qua sáu chương.
Điểm nổi bật của SYMBIOGENESIS vượt khỏi khuôn khổ game truyền thống, nhấn mạnh sự tương tác, xây dựng cốt truyện hợp tác. Người chơi có thể phối hợp đối đầu kẻ địch mạnh, cùng giải mã bí ẩn cốt truyện.
SYMBIOGENESIS là game NFT giải trí, hiện chưa phát hành token. Người chơi khám phá bí ẩn thế giới qua cốt truyện chính, cốt truyện nhân vật.
Tiện ích game gồm hai hướng chơi:
Người chơi nhận vật phẩm bằng cách chạm vị trí khác nhau trên bản đồ, hoàn thành nhiệm vụ.
Cách nhận vật phẩm: chạm khu vực bản đồ, tìm kiếm theo gợi ý, mua trên NFT marketplace.
Heroes of Mavia là game nhiều người chơi do Skrice Studios phát triển trên Base chain. Người chơi xây thành phố, huấn luyện quân đội, tham chiến với quốc gia láng giềng, mở rộng lãnh thổ, xây dựng đế chế mạnh nhất. Game chiến thuật xây dựng thành phố đặt ra nhiều thử thách: lập căn cứ, củng cố phòng thủ, tranh tài chiến thắng.
NFT trong game gồm đất, vật trang trí, tượng, skin, vũ khí, công cụ xây dựng. Người chơi xây thành phố, phòng thủ bằng tường, tháp canh, bẫy. Đất chứa tài nguyên như vàng, dầu, ruby, hỗ trợ phát triển thành phố. NFT marketplace tích hợp trong game, cho phép giao dịch tài sản độc đáo. Heroes of Mavia hỗ trợ trên thiết bị di động, tải về từ Apple Store, Google Play Store.
Heroes of Mavia có ba token: MAVIA token, Ruby, Sapphire.
Heroes of Mavia nổi bật với khả năng không chỉ xây thành phố, chỉ huy quân mà còn giao dịch tài sản, quản trị bằng NFT.
Triển vọng game NFT thể hiện qua các dự báo:
Bên cạnh người chơi, game NFT còn đem lại nguồn thu cho "nhà phát triển và sáng tạo game". Qua giao dịch NFT, nhà phát triển kiếm doanh thu từ bán vật phẩm, phí giao dịch, đảm bảo nguồn lực phát triển lâu dài. Điều này tạo lợi ích song phương cho cả người chơi lẫn nhà sáng tạo/phát triển.
Game NFT đang là xu hướng nổi bật của ngành game. Công nghệ phát triển giúp game thuận tiện, dễ tiếp cận hơn. Dù khung pháp lý chưa hoàn thiện, triển vọng game NFT rất hứa hẹn khi ngành trưởng thành, hành lang pháp lý rõ ràng hơn.
Game NFT Play-to-Earn cho phép người chơi kiếm tiền điện tử khi chơi. Người chơi tạo thu nhập bằng hoàn thành nhiệm vụ, staking tài sản, nhận token trong game, giao dịch NFT. Hai nguồn thu chính là phần thưởng token, giao dịch trên marketplace NFT.
Axie Infinity, The Sandbox, Decentraland là các game NFT P2E nổi bật năm 2024. Những game này dẫn đầu về giao dịch, cộng đồng người chơi, đem lại trải nghiệm đa dạng, cơ hội kiếm tiền qua NFT, token quản trị.
Game NFT P2E thường yêu cầu đầu tư ban đầu hàng trăm USD để mua NFT. Chi phí tùy game, có game cần thêm chi phí nâng cấp trang bị, mua token. Rào cản gia nhập phụ thuộc cơ chế game, giá NFT từng thời điểm.
Game P2E có nhiều nguồn thu: hoàn thành nhiệm vụ, giao dịch NFT, staking token, phần thưởng thi đấu. Có thể kiếm tiền điện tử nhưng lợi nhuận phụ thuộc kinh tế game, kỹ năng, thời điểm tham gia. Người tham gia sớm thường lời hơn người đến sau.
Rủi ro gồm biến động thị trường, giá token thay đổi, lỗ hổng hợp đồng thông minh. Nên chọn game đã kiểm toán, đa dạng hóa đầu tư, hiểu rõ tokenomics và chỉ đầu tư số tiền có thể mất.
Game P2E ứng dụng blockchain, tiền điện tử, cho phép người chơi kiếm giá trị thực qua phần thưởng, sở hữu tài sản số. Game truyền thống dùng tiền pháp định, không tích hợp blockchain. P2E đem lại quyền sở hữu thực, kinh tế minh bạch, tiềm năng thu nhập cao hơn.
Nên xem xét uy tín đội phát triển, cơ chế game, cộng đồng, tiềm năng kiếm tiền, tokenomics, yêu cầu chơi và tính bền vững. Hãy bắt đầu với game hợp phong cách, khả năng đầu tư của bạn.
Tài sản NFT có thể giao dịch trực tiếp trên các marketplace, bán lấy tiền điện tử. Các tài sản như nhân vật, skin, vũ khí chuyển đổi thành token, rút ra, giúp hiện thực hóa thu nhập qua giao dịch ngang hàng.











