
Phần lớn nhà đầu tư tiền điện tử sở hữu tài sản qua sàn giao dịch, nhưng còn một cách khác để nhận đồng mới—đó là khai thác. Việc đào tiền điện tử cũng giống như khai thác vàng: bạn dùng thiết bị chuyên dụng để giải các bài toán phức tạp nhằm nhận về đồng tiền mới. Dù quá trình này đòi hỏi nỗ lực lớn hơn so với mua trực tiếp trên sàn, nhưng lại có ưu điểm là giúp bạn tiếp cận tiền điện tử với chi phí ban đầu thấp hơn.
Rất khó để khẳng định chắc chắn khai thác tiền điện tử còn sinh lợi không. Thành quả đào phụ thuộc vào việc nghiên cứu kỹ đồng tiền, chi phí điện, giá thiết bị và độ khó khai thác. Ngoài ra, giá tiền điện tử biến động mạnh nên luôn cần theo dõi sát sao. Nếu giá đồng tiền giảm xuống dưới một ngưỡng nhất định, việc đào sẽ không còn sinh lời và nhiều thợ đào sẽ rời mạng lưới khi thị trường đi xuống.
Thiết bị đào chuyên dụng có giá rất cao, tạo rào cản lớn cho nhà đầu tư cá nhân. Tham gia nhóm đào giúp tăng hiệu suất nhưng phải chịu phí thành viên và lợi nhuận bị chia nhỏ. Nhiều người chọn khai thác các đồng ít tên tuổi thay vì Bitcoin. Các đồng này tuy giá trị thấp hơn nhưng dễ dàng quy đổi sang các loại tiền điện tử khác, kể cả Bitcoin.
Trước khi bắt đầu đào, bạn nên dùng các công cụ tính lợi nhuận trực tuyến để ước lượng thu nhập. Các công cụ này cho phép bạn nhập thông số phần cứng, chi phí điện, phí nhóm đào... nhằm mô phỏng lợi nhuận dự kiến.
Máy đào và ASIC vận hành liên tục, tiêu tốn điện năng rất lớn. Vì vậy, đào Bitcoin ở nơi có giá điện cao sẽ cực kỳ tốn kém. Thậm chí ở vùng có điện giá rẻ, việc đào một Bitcoin vẫn phải chịu chi phí điện khá lớn.
Chi phí điện là yếu tố then chốt tác động đến lợi nhuận đào. Ví dụ, các máy ASIC cao cấp hoạt động cả ngày đêm, hóa đơn tiền điện mỗi tháng có thể từ hàng chục nghìn đến hàng trăm nghìn yên. Ngay cả với cùng một loại thiết bị, chênh lệch giá điện từ 10 yên/kWh đến 30 yên/kWh cũng tạo ra mức lợi nhuận khác biệt rất lớn.
Để giảm chi phí, một số thợ đào dùng dàn máy cấu hình thấp để đào các đồng khác ngoài Bitcoin. Tuy nhiên, cần nhiều tuần hoặc nhiều tháng mới có thể hoàn vốn hoặc sinh lời. Hệ thống làm mát hiệu quả cùng nguồn điện ổn định cũng rất quan trọng. Một số người còn khai thác bằng năng lượng tái tạo để tiết kiệm điện và giảm tác động môi trường, tối ưu hóa lợi nhuận.
Hash rate là chỉ số cốt lõi để đo độ khó đào tiền điện tử. Khi có nhiều sức mạnh tính toán tham gia, hash rate sẽ tăng lên. Nếu hash rate toàn mạng quá cao, thiết bị của bạn có thể không còn hiệu quả sinh lời.
Hash rate còn phản ánh sức mạnh và mức độ an toàn của blockchain. Hash rate càng cao thì nguy cơ bị tấn công càng thấp, đồng thời giúp thợ đào đánh giá cơ hội sinh lợi nhuận.
Thực tế, hash rate đo tổng năng lực tính toán được huy động để xác thực, phê duyệt giao dịch trên blockchain—chỉ số này thể hiện tốc độ giải khối. Khi ngày càng nhiều thợ đào tham gia, các bài toán sẽ khó dần lên.
Trước đây, hash rate được tính bằng số hàm băm mỗi giây. Khi ngành phát triển, tiền tố SI được chuẩn hóa:
Hash rate thực tế của Bitcoin không được công khai mà được ước lượng từ độ khó khối và số khối khai thác. Những năm gần đây, hash rate của Bitcoin đạt khoảng 200 EH/s (1 EH = 1 triệu TH), doanh thu đào hàng ngày toàn cầu khoảng 35 triệu USD.
Muốn bắt đầu đào, bạn phải đầu tư phần cứng và thiết lập hệ thống. Cũng như mọi khoản đầu tư, cần xác định rõ lợi nhuận có thể chưa đến ngay.
Với các đồng ngoài Bitcoin, một card đồ họa thường trên 70.000 yên, nhưng để đào các đồng nhỏ, bạn có thể xây dàn cơ bản khoảng 30.000 yên.
Giá thiết bị tùy nhà sản xuất. Thiết bị càng mạnh, tiêu thụ điện càng lớn thì giá càng cao. Máy công suất lớn đào Bitcoin nhiều hơn, còn mức tiêu thụ điện thấp lại giúp giảm chi phí hàng tháng.
Khi chọn thiết bị, phải tính đến tuổi thọ, hiệu quả sinh lời. Yếu tố cần quan tâm là giá trên mỗi 1 TH (terahash), công suất điện trên mỗi TH và chi phí lưu trữ thiết bị.
Nếu chi phí lưu trữ thấp, ưu tiên "giá/TH" thay vì hiệu suất là hợp lý vì chi phí vận hành thấp có thể bù hiệu suất phần cứng. Hệ thống làm mát và độ bền thiết bị rất quan trọng—nếu vận hành ở môi trường nóng, tuổi thọ máy sẽ giảm, nên cần đảm bảo làm mát tốt.
Tham gia nhóm đào giúp tăng tốc độ đào và giảm độ khó, từ đó nhận phần thưởng hiệu quả hơn. Khi độ khó đào tăng, càng nhiều thợ đào tham gia nhóm.
Nhóm đào cho phép nhiều người hợp lực sức mạnh tính toán để chia thưởng khối. Đào đơn lẻ xác suất tìm được khối cực thấp, còn nhóm đào giúp thu nhập ổn định hơn. Cơ chế trả thưởng phổ biến là:
Đào tỉ lệ (Proportional Mining): Phần thưởng chia theo mức đóng góp từng thợ đào, phụ thuộc vào việc nhóm có tìm được khối. Phương pháp này có lợi khi giá Bitcoin tăng, vì giá cao bù cho độ khó lớn.
Trả theo cổ phần (Pay-Per-Share Mining): Phần thưởng chia theo tổng sức mạnh nhóm và chia đều cho các thành viên, nghĩa là vẫn có thu nhập kể cả khi nhóm không tìm khối. Cơ chế này đảm bảo thu nhập cố định, hợp lý khi giá Bitcoin thấp.
Do giá tiền điện tử biến động liên tục, thợ đào cần chủ động điều chỉnh chiến lược để duy trì lợi nhuận. Họ có thể thay đổi nhóm dựa trên cách chia thưởng và biến động giá. Phí nhóm đào, ngưỡng thanh toán tối thiểu và độ ổn định máy chủ cũng là yếu tố phải cân nhắc khi chọn nhóm đào.
Nhiều công cụ tính trực tuyến giúp bạn đánh giá hiệu quả đào Bitcoin. Các công cụ này cần bạn nhập hash power, tiêu thụ điện, giá điện, phí nhóm đào...
Muốn đánh giá cả giá Bitcoin và chi phí điện, hãy thử nhiều mô phỏng ở các mức giá khác nhau. Bạn cũng có thể điều chỉnh mức độ khó để xem ảnh hưởng đến lợi nhuận.
Khi dùng công cụ tính lợi nhuận, hãy nhập chính xác: hash rate phần cứng, công suất điện (W), giá điện (theo kWh), phí nhóm đào, giá thiết bị và giá đồng hiện tại. Việc thay đổi các thông số này giúp bạn mô phỏng kết quả trong nhiều tình huống khác nhau.
Đào tiền điện tử là quá trình xác thực các khối giao dịch mới và tạo đồng mới trên blockchain sử dụng bằng chứng công việc (PoW). Bitcoin là ví dụ điển hình, nhưng còn nhiều đồng PoW khác.
Các đồng có thể khai thác lớn khác gồm Monero, Ravencoin, Litecoin, Grin, Zcash, Ethereum, Ethereum Classic.
Đào đòi hỏi máy tính chuyên dụng gắn CPU hoặc GPU phù hợp với loại thuật toán. Mỗi blockchain có thuật toán khác nhau, do đó thợ đào phải cài đặt hệ thống đáp ứng từng yêu cầu phần mềm cụ thể.
Về cơ bản, blockchain là mạng máy tính phân tán trên toàn cầu xác thực và bảo mật giao dịch. Thợ đào chi trả chi phí phần cứng, điện, bảo trì khi phần thưởng tiền điện tử vượt chi phí và mang lại lợi nhuận.
Về bản chất, nguyên lý đào rất đơn giản: thợ đào dùng sức mạnh tính toán xác thực blockchain và nhận đồng mới qua phần thưởng khối. Quá trình này quyết định tính an toàn mạng lưới và độ tin cậy của hệ thống phi tập trung.
Đào Bitcoin là xác thực giao dịch trên blockchain Bitcoin và nhận Bitcoin mới qua phần thưởng khối.
Nếu giá Bitcoin cao hơn chi phí đào, thợ đào sẽ có lãi. Những năm gần đây, sự phát triển công nghệ và phần cứng khiến khai thác tiền điện tử, đặc biệt là Bitcoin, trở thành ngành kinh doanh hợp pháp. Các trung tâm đào quy mô lớn với sức mạnh tính toán khổng lồ đang thu về lợi nhuận lớn.
Nhưng liệu đào Bitcoin thật sự sinh lời? Nhiều người khẳng định "có", nhưng thực tế mỗi thợ đào phải tự đánh giá hiệu quả dựa trên điều kiện riêng.
Phần thưởng khối là số lượng tiền điện tử mới cố định được tạo ra. Mỗi blockchain có chu kỳ tạo khối riêng. Với Bitcoin, cứ 10 phút có một khối mới, thợ đào xác thực đầu tiên sẽ nhận phần thưởng.
Khi thành lập, Satoshi Nakamoto đặt phần thưởng khối là 50 BTC và lập trình giảm dần theo thời gian. Cứ khoảng bốn năm lại giảm một nửa—gọi là "Bitcoin halving". Năm 2012 giảm còn 25 BTC, rồi 12,5 BTC, gần nhất là 6,25 BTC.
Cơ chế halving giới hạn nguồn cung Bitcoin và kiểm soát lạm phát. Khi phần thưởng giảm, lợi nhuận đào phụ thuộc nhiều vào việc giá tăng.
Đào tiền điện tử cần phần cứng chuyên dụng. Trước khi bắt đầu, hãy nghiên cứu các thuật toán đào và chọn loại phù hợp. Chi phí ban đầu cao là rào cản lớn cho nhiều thợ đào.
Đào Bitcoin yêu cầu dùng ASIC—"Application Specific Integrated Circuits"—chip chuyên dụng cho từng tác vụ. Các máy ASIC có hiệu suất sử dụng điện khác nhau.
Mẫu ASIC mới đào Bitcoin hiệu quả hơn nhưng tiêu thụ điện lớn, cần đầu tư ban đầu cao. Máy ASIC hiện đại có hash rate cao, giá từ hàng trăm nghìn đến hàng triệu yên, tốc độ phát triển công nghệ nhanh khiến thiết bị nhanh lỗi thời. Khi đầu tư, phải cân nhắc kỹ tính lợi nhuận dài hạn.
Khi chọn ASIC, cần cân bằng hash rate, tiêu thụ điện và giá. Hỗ trợ kỹ thuật, bảo hành, nguồn linh kiện thay thế rất quan trọng để vận hành lâu dài.
Khai thác tiền điện tử có thể sinh lời, tùy vào cấu hình hệ thống. GPU hoặc ASIC hiệu suất cao sẽ mang lại lợi nhuận tốt hơn.
Đào đặc biệt hiệu quả ở nơi có giá điện rẻ, nhưng cũng cần tính đến lạm phát và cạnh tranh phần thưởng Bitcoin ngày càng lớn.
Hiện có nhiều Altcoin có thể đào. Công cụ như WhatToMine giúp dự báo lợi nhuận. Một số đồng trên đó có thể mang lại khoảng 2–3 USD/ngày. Dù lợi nhuận không lớn, bạn vẫn có thể tích lũy token "miễn phí" có khả năng tăng giá về lâu dài.
Khi chọn Altcoin để đào, cần cân nhắc đến việc được niêm yết trên sàn, độ uy tín, tuổi thọ thiết bị và khả năng quy đổi ra tiền pháp định.
Khai thác Altcoin có rào cản thấp hơn Bitcoin. Nhiều đồng có thể đào bằng GPU phổ thông, tiết kiệm chi phí khởi tạo. Các Altcoin mới có thể tăng giá nhanh, nên đào sớm đem lại lợi nhuận lớn.
Thời kỳ đầu Bitcoin, đào cực kỳ sinh lời. Hiện nay, độ khó tăng cao và các tổ chức lớn tham gia đã thay đổi ngành. Thợ đào cá nhân phải phân tích kỹ giá điện, hiệu quả thiết bị, giá Bitcoin... trước khi gia nhập thị trường.
Có thể cân nhắc đào các đồng PoW với độ khó thấp, thiết bị giá rẻ như một lựa chọn thay thế.
Các trang trại đào quy mô lớn ra đời khiến lợi nhuận thợ đào cá nhân giảm mạnh. Họ tận dụng điện giá rẻ, triển khai hàng loạt máy ASIC đời mới để tối ưu chi phí.
Nhận thức môi trường tăng cao thúc đẩy chuyển dịch sang năng lượng tái tạo, áp dụng thuật toán tiết kiệm như proof-of-stake. Thợ đào cá nhân phải tối ưu nhiều mặt—giá điện, thiết bị hiệu quả, chọn đồng phù hợp—để duy trì lợi nhuận.
Đào tài sản tiền điện tử là xác thực dữ liệu giao dịch và ghi nhận lên blockchain. Lợi nhuận đến từ tạo ra đồng tiền mới và thu phí giao dịch. Sức mạnh tính toán càng lớn, phần thưởng càng cao.
Lợi nhuận đào phụ thuộc chủ yếu vào giá đồng tiền và độ khó. Nếu dùng thiết bị mới, mỗi tháng bạn có thể kiếm khoảng 30.000 yên, nhưng tiền điện, phần cứng là các khoản chi lớn và thị trường biến động có thể ảnh hưởng mạnh đến lợi nhuận.
Bắt đầu đào thường cần đầu tư vài triệu đến vài chục triệu yên. Khoản chi lớn nhất là máy đào, ngoài ra còn tiền điện, bảo trì.
Đào tiêu tốn điện rất lớn, lợi nhuận có thể giảm mạnh khi giá xuống hoặc độ khó tăng. Nếu tiền điện vượt phần thưởng, đào không còn hiệu quả. Ngoài ra, thay đổi quy định cũng là rủi ro lớn.
Đào vẫn còn sinh lời, nhưng cạnh tranh khốc liệt và cần thiết bị hiệu suất cao, điện giá rẻ. Nếu dùng máy mới, lợi nhuận mỗi tháng có thể đạt vài chục nghìn yên, và nhu cầu dự báo tăng đến năm 2026. Nếu bạn đang cân nhắc, đây là thời điểm đầu tư phù hợp.











