Bác sĩ Tận thế: AI không phải là bong bóng, đến năm 2050 thúc đẩy tăng trưởng GDP của Mỹ đạt 10%

Nhà kinh tế học Nouriel Roubini, người lâu nay nổi tiếng với những dự đoán bi quan và được mệnh danh là “Bác sĩ tận thế”, lại công khai chuyển sang quan điểm lạc quan về chủ đề trí tuệ nhân tạo (AI). Tại Diễn đàn Kinh tế Greenwich ở Hồng Kông, Roubini cho rằng AI không phải là bong bóng, mà là một công nghệ mang tính cấu trúc sẽ tiếp tục phát triển, và dự đoán đến năm 2050, cuộc cách mạng công nghệ do AI thúc đẩy có thể giúp tốc độ tăng trưởng GDP bình quân năm của Mỹ đạt 10%.

Luận điểm cốt lõi về sự chuyển hướng của “Bác sĩ tận thế”: AI là động cơ tăng trưởng chứ không phải bong bóng

Quan điểm của Roubini chuyển hướng dựa trên những lập luận rõ ràng. Ông cho rằng sự phổ cập của công nghệ AI và bán dẫn sẽ tạo thành động cơ tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong 10 đến 20 năm tới, và các yếu tố nền tảng này không bị gián đoạn căn bản bởi các cú sốc địa chính trị, biến đổi khí hậu hoặcn làn sóng chủ nghĩa dân túy.

Trong bài phát biểu tại diễn đàn, ông phát biểu thẳng: “Bất kể địa chính trị, biến đổi khí hậu hay chủ nghĩa dân túy diễn ra như thế nào, thì chính yếu tố nền tảng này—sẽ là động cơ tăng trưởng cho 10 đến 20 năm tới, và xét trên tổng thể là một yếu tố tích cực đối với toàn cầu.”

Ông đồng thời vẫn giữ thái độ thận trọng đối với các yếu tố mang tính nhân tạo trong ngắn hạn: “Từ góc nhìn trung và dài hạn, công nghệ cuối cùng sẽ chiếm vị trí chủ đạo, nhưng trong ngắn hạn, chúng ta có thể gây ra tổn hại rất lớn chỉ vì thực hiện quá nhiều việc ngu ngốc.” Cách diễn đạt này phản ánh chính xác lập trường của ông theo từng lớp: lạc quan về AI trong dài hạn, nhưng thận trọng trước sự thiển cận trong chính sách ở ngắn hạn.

Lộ trình ba giai đoạn cho tăng trưởng GDP do AI thúc đẩy

Roubini đưa ra các mục tiêu cụ thể theo từng giai đoạn cho quỹ đạo tăng trưởng kinh tế trong tương lai do AI dẫn dắt, với thời gian kéo dài đến năm 2050:

Mục tiêu năm 2030: AI thúc đẩy tốc độ tăng trưởng GDP bình quân năm của Mỹ đạt 4%, dù phải đối mặt với các cú sốc địa chính trị hiện tại, thì xu hướng này cũng sẽ không đảo ngược

Mục tiêu năm 2040: Tốc độ tăng trưởng tiếp tục tăng lên 6%, phản ánh việc các “lợi ích về năng suất” nhờ triển khai rộng rãi công nghệ AI sẽ được giải phóng dần dần

Mục tiêu năm 2050: Đổi mới do AI tạo ra trở thành động cơ cốt lõi của tăng trưởng toàn cầu, và cuối cùng tốc độ tăng trưởng GDP bình quân năm của Mỹ đạt 10%

Roubini gọi tên Mỹ và Trung Quốc là hai bên được hưởng lợi chính trong kỷ nguyên tăng trưởng mới này, cho rằng nền tảng tích lũy công nghệ của hai nước trong lĩnh vực AI và bán dẫn giúp họ có lợi thế cấu trúc mạnh nhất trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.

Sự “biên tế” của năng lực lãnh đạo chính trị: động lực công nghệ lớn hơn các biến số chính trị

Tại diễn đàn, Roubini đưa ra một quan điểm khá gây tranh cãi—rằng trong kỷ nguyên mới do AI dẫn dắt, vai trò của các nhà lãnh đạo chính trị bị hạ thấp một cách căn bản. Ông nói rằng, ngay cả khi “Chuột Mickey” được bầu làm Tổng thống Mỹ, thì kinh tế Mỹ vẫn sẽ tiếp tục tăng trưởng, vì ngành công nghệ của Mỹ có động lực nội tại để đảm bảo mức tăng trưởng này, điều đó không liên quan đến lập trường chính sách của Nhà Trắng.

Cốt lõi của logic này nằm ở chỗ: động lực tăng trưởng của AI và hạ tầng công nghệ đến từ chính sự tiến hóa lặp đi lặp lại của công nghệ và nhu cầu thị trường, chứ không phải từ việc chính sách ra lệnh thúc đẩy. Bất ổn chính trị có thể gây biến động trong ngắn hạn, nhưng không thể đảo ngược về căn bản xu hướng mang tính cấu trúc của việc AI trở thành động cơ tăng trưởng dài hạn.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao Roubini được gọi là “Bác sĩ tận thế”, và vì sao lần này AI lạc quan lại thu hút sự chú ý?

Roubini được gọi là “Bác sĩ tận thế” vì đã dự báo chính xác rủi ro hệ thống của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 trong giai đoạn 2005 đến 2007, và lâu nay nổi tiếng với việc đưa ra các quan điểm bi quan. Lần này, ông công khai chuyển sang lạc quan về vấn đề AI và đưa ra lộ trình tăng trưởng cụ thể kéo dài từ 2030 đến 2050, điều này được thị trường xem như một tín hiệu về sự thay đổi tâm lý thị trường hạng nặng.

Vì sao Roubini cho rằng AI không phải là bong bóng?

Roubini cho rằng AI là một công nghệ nền tảng tiếp tục phát triển, tác động của nó đến năng suất mang tính dài hạn và có tính cấu trúc, khác về bản chất so với các bong bóng chỉ thuần túy là công cụ tài chính trong quá khứ. Ông dự đoán “lợi ích công nghệ” từ AI sẽ được giải phóng dần trong 20 năm tới, chứ không biến mất sau khi bong bóng trong ngắn hạn vỡ, và ông cũng xác định rõ nó là động cơ tăng trưởng toàn cầu trong 10 đến 20 năm tới.

Hai nước Mỹ và Trung Quốc có những lợi thế cốt lõi nào trong kỷ nguyên AI?

Roubini cho rằng, Mỹ và Trung Quốc đều đứng ở vị trí dẫn đầu toàn cầu về mức độ đầu tư cho nghiên cứu và phát triển cũng như tích lũy ngành trong các công nghệ trí tuệ nhân tạo và bán dẫn, và năng lực đổi mới công nghệ khiến hai nước có lợi thế cấu trúc mạnh nhất trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, đồng thời sẽ nắm quyền định giá công nghệ trong kỷ nguyên tăng trưởng mới do AI dẫn dắt.