Tác giả: Lucas Tcheyan, trợ lý nghiên cứu của Galaxy Digital; nguồn: Galaxy; biên dịch: 金色财经
Tuần trước, lĩnh vực thanh toán của các đại lý trí tuệ nhân tạo (AI Agent) đã chứng kiến nhiều động thái sôi nổi. Các doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ tài chính, hạ tầng đám mây và tiền mã hóa lần lượt tham gia vào cuộc đua, và đường đua này đang nhanh chóng trở thành một trong những điểm cạnh tranh quyết định nhất trong lĩnh vực thanh toán.
Stripe hợp tác cùng Paradigm để xây dựng, và chính thức ra mắt mainnet của Layer1 blockchain chuyên về thanh toán là Tempo, đồng thời ra mắt giao thức thanh toán máy (MPP). Đây là một tiêu chuẩn mở hoàn toàn mới cho thanh toán máy với máy, cạnh tranh trực tiếp với x402 do Coinbase giới thiệu. Amazon Web Services (AWS) đã phát hành một whitepaper kỹ thuật chi tiết giải thích cách tích hợp x402 vào hạ tầng đám mây dịch vụ tài chính của họ. Visa Crypto Labs đã ra mắt sản phẩm thử nghiệm đầu tiên — một công cụ dòng lệnh (CLI) cho phép AI Agent thực hiện thanh toán bằng thẻ tín dụng trực tiếp từ terminal theo cách lập trình. Ngoài ra, có tin đồn Coinbase đang đàm phán hợp tác với Cloudflare để cùng phát triển stablecoin dành riêng cho giao dịch của AI Agent; nếu thành công, các phương thức thanh toán mã hóa sẽ được tích hợp vào hạ tầng nền tảng phủ sóng khoảng 20% lưu lượng mạng toàn cầu.
Hiện tại, cấu trúc thanh toán thông minh trên chuỗi đang dần hình thành dựa trên hai tiêu chuẩn mới nổi, cả hai đều dựa trên mã trạng thái HTTP 402 “Yêu cầu thanh toán”: một là x402 mà chúng tôi đã giới thiệu vào tháng 1 năm nay; còn lại là MPP do Stripe và Tempo phát triển. Cả hai đều là các giao thức mã nguồn mở, và vấn đề cốt lõi chúng giải quyết là: làm thế nào để đại lý thông minh hoàn tất thanh toán, và thương nhân xác nhận thanh toán đã đến tài khoản của họ ra sao. Một điểm khác biệt rõ ràng là, MPP tích hợp hỗ trợ thanh toán theo luồng qua kênh trạng thái, cho phép đại lý ủy quyền trước hạn mức tiêu dùng và duy trì thanh toán trong suốt phiên giao dịch. Cả hai giao thức đều tương thích chuỗi chéo (dù đều ra mắt trên blockchain của nhà phát triển ban đầu); và với tư cách là các giao thức mã nguồn mở, chúng cũng có thể triển khai trên các blockchain khác (ví dụ, x402 đã tạo ra khối lượng giao dịch đáng kể trên Solana, chỉ vài giờ sau khi MPP ra mắt, phiên bản phù hợp với Solana đã được phát hành).
Ngoài ra, Mastercard đã công bố mua lại BVNK, một công ty hạ tầng stablecoin với giá trị 1,8 tỷ USD, đây là thương vụ mua bán lớn nhất từ trước đến nay trong lĩnh vực stablecoin, nhằm kết nối các kênh thanh toán trên chuỗi với mạng lưới thanh toán toàn cầu của họ, phủ sóng hơn 130 quốc gia. Mặc dù thương vụ này không chỉ tập trung vào thanh toán đại lý thông minh, nhưng rõ ràng các tổ chức truyền thống đang tích cực tích hợp hạ tầng stablecoin vào nền tảng cốt lõi của họ.
Quan điểm của chúng tôi
Tuần trước, điều đáng chú ý nhất không phải là một thông báo riêng lẻ nào, mà là Stripe, Visa, Mastercard, Amazon, Coinbase đều đang đẩy nhanh các bước chuẩn bị, cùng nhau thúc đẩy một thế giới tương lai lấy đại lý thông minh làm trung tâm giao dịch, trong đó công nghệ mã hóa trở thành tiêu chuẩn.
Chúng tôi đã liên tục theo dõi logic gốc của thị trường vốn mã hóa này trong các báo cáo về x402 và các khoản đầu tư vào đại lý thông minh: Các đại lý thông minh không thể mở tài khoản ngân hàng hoặc hoàn tất xác thực danh tính (KYC), chúng cần hạ tầng thanh toán phù hợp với tốc độ vận hành của chính chúng, và stablecoin chính là giải pháp cho hai vấn đề lớn này — với phí giao dịch cực thấp, khả năng thanh toán nhỏ lẻ khả thi, giao dịch được thanh toán tức thì, và sau khi xác thực, không thể bị hủy bỏ hoặc từ chối thanh toán. Amazon xây dựng kiến trúc tham khảo doanh nghiệp dựa trên x402, Coinbase có thể tích hợp thanh toán bằng stablecoin vào hạ tầng Cloudflare, tất cả đều là minh chứng rõ ràng cho việc hạ tầng trên chuỗi sẽ trở thành nền tảng quan trọng của nền kinh tế đại lý thông minh.
Thanh toán bằng thẻ tín dụng sẽ không biến mất — trong các kịch bản thương mại điện tử hướng tới người tiêu dùng, nơi ưu tiên bảo vệ chống hoàn tiền, thẻ tín dụng vẫn có lợi thế; và các mạng thanh toán truyền thống sở hữu hàng tỷ thẻ và hàng triệu thương nhân trong mạng lưới phân phối của họ. Tuy nhiên, tín hiệu mang tính chỉ dẫn hơn nằm ở hướng đi mà các ông lớn ngành đang đặt cược. Danh sách các đối tác thiết kế của Tempo có thể xem như đội hình toàn sao của ngành tài chính toàn cầu: Visa, Mastercard, Deutsche Bank, UBS, Standard Chartered, Nubank, Revolut, Klarna, Shopify, cùng với Anthropic và OpenAI. Những tổ chức này định hình dòng chảy thanh toán toàn cầu, và đang tích cực xây dựng một blockchain stablecoin gốc. Các tập đoàn truyền thống không chỉ cố thủ, mà còn thúc đẩy khách hàng chuyển dịch lên chuỗi.
Vẫn còn nhiều vấn đề then chốt chưa được giải đáp trong ngành. Xác thực danh tính là một trong số đó: nếu đại lý thông minh tự thực hiện giao dịch quy mô lớn, nền tảng cần xác minh rằng hành vi đó thực sự do con người thực hỗ trợ. Tuần này, dự án xác thực danh tính của Sam Altman, tên là World, đã ra mắt bộ công cụ AgentKit, mở ra bước tiến mới trong hướng này — công cụ cho phép đại lý mang theo chứng minh mã hóa để xác nhận có người hỗ trợ đã được xác thực phía sau, và có thể tích hợp trực tiếp với x402. Trong thế giới do đại lý tự chủ chi phối, các cơ chế phòng chống gian lận, kiểm soát hạn mức tiêu dùng và giải quyết tranh chấp vẫn còn khá sơ khai.
Trong hai năm qua, ngành mã hóa chủ yếu tập trung vào việc hòa nhập với hệ thống tài chính truyền thống: niêm yết ETF, phổ biến stablecoin, phát triển nhanh các tài sản token hóa. Nhưng các động thái tuần này cho thấy, xu hướng hòa nhập này đang mở rộng sang lĩnh vực hạ tầng thanh toán, khi stablecoin và các kênh blockchain trở thành trung tâm của hệ thống thanh toán thế hệ mới. Nền kinh tế đại lý thông minh có thể trở thành sân chơi có ảnh hưởng sâu sắc nhất trong quá trình này.
