Kể từ ngày 21 tháng 7 năm 2026, mức độ căng thẳng trong xung đột Mỹ-Iran vẫn tiếp tục leo thang. Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) đã hoàn tất vào lúc 21:00 (giờ miền Đông nước Mỹ) ngày 20 đợt tấn công mới nhất vào Iran. Đợt tấn công này kéo dài khoảng 5 giờ. Đây là lần thứ 10 liên tiếp quân đội Mỹ tiến hành không kích vào Iran trong các đêm liên tiếp. Phía Mỹ cho biết lần này nhắm vào trung tâm chỉ huy quân sự của Iran, năng lực tác chiến trên biển, các bãi phóng tên lửa và máy bay không người lái cùng hệ thống phòng không, nhằm “làm suy yếu khả năng Iran tiếp tục tấn công các tàu thuyền thương mại qua eo biển Hormuz”.
Phía Iran thì triển khai các đòn trả đũa theo nhiều hướng. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 21 ra nhiều tuyên bố, cho biết đã sử dụng tên lửa để tấn công lực lượng quân đội Mỹ và cơ sở của các công ty Mỹ tại Jordan và Bahrain. Các tuyên bố nêu rằng IRGC đã dùng tên lửa đánh một căn cứ của quân đội Mỹ ở Jordan, phá hủy một hệ thống radar phòng thủ tên lửa và bắn hạ một máy bay chiến đấu F-15 trong khu vực nơi trú ẩn. Ngoài ra, IRGC còn dùng tên lửa hành trình để tấn công trung tâm dữ liệu của công ty Amazon (Mỹ) tại Bahrain. Quân đội Iran trong ngày cũng ra tuyên bố cho biết đã dùng máy bay không người lái tấn công ba căn cứ quân sự của Mỹ tại Kuwait. Tổng thống Trump ngày 19 cho biết việc Mỹ một lần nữa “tấn công dữ dội” Iran nhằm trả thù cho ba quân nhân Mỹ thiệt mạng, đồng thời khẳng định Mỹ đã kiểm soát eo biển Hormuz.
Hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz đã gần như tê liệt hoàn toàn. Theo số liệu theo dõi, số tàu đi qua eo biển mỗi ngày đã giảm mạnh từ hơn 100 tàu trước xung đột xuống chỉ còn hơn một chục tàu. Rạng sáng ngày 21, Iran một lần nữa tấn công một tàu chở dầu ở eo biển Hormuz, buộc thủy thủ đoàn phải bỏ tàu để thoát thân. IRGC tuyên bố chịu trách nhiệm cho vụ tấn công này, đồng thời cũng thừa nhận đã tấn công hai tàu khác tại khu vực này vào ngày 20. “Cơ quan Điều hành hoạt động thương mại hàng hải của Vương quốc Anh” thuộc quân đội Anh xác nhận một tàu chở dầu đã bị tập kích từ sớm vào ngày 21 tại vùng biển gần Oman.
Trong khi đó, các kênh ngoại giao vẫn vận hành trong khó khăn. Theo nhiều hãng truyền thông đưa tin, các bên trung gian như Qatar, Ai Cập, Pakistan đã đề xuất với cả Mỹ và Iran một phương án lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran ngày 20 cho biết Iran đã nhận được đề xuất nhằm hạ nhiệt căng thẳng. Chính quyền Trump đang cân nhắc khả năng thực hiện lệnh ngừng bắn này, nhưng đồng thời cũng chuẩn bị cho một cuộc chiến toàn diện. Bài viết cho hay nếu đạt được lệnh ngừng bắn 10 ngày, hai bên sẽ đàm phán trong thời gian đó về sắp xếp dài hạn tại eo biển Hormuz. Một quan chức cấp cao của Iran cho Reuters biết Tehran đã nhận được đề xuất lệnh ngừng bắn 10 ngày từ các bên trung gian, với mục tiêu mở đường cho một thỏa thuận bền vững.
Giá dầu dao động ở mức cao: “cuộc giằng co” từ 90 USD trượt về 82 USD
Giá dầu thô phản ứng cực kỳ nhạy với các tin tức địa chính trị. Trong bối cảnh các bên trung gian đưa ra đề xuất lệnh ngừng bắn 10 ngày, giá dầu quốc tế ngày 20 đã xóa đi đà tăng trong phiên sáng. Hợp đồng tương lai dầu Brent ngày 20 có lúc vượt ngưỡng 91 USD/thùng, đạt mức cao mới kể từ giữa tháng 6, trước khi giảm về khoảng 88,88 USD trong phiên giao dịch sáng ngày 21.
Theo dữ liệu từ Gate, giá WTI dầu thô mới nhất là 82,13 USD, tăng 0,88% trong 24 giờ; biên độ giá trong ngày dao động từ 79,59 đến 83,10 USD; tổng giá trị giao dịch 24 giờ đạt 9,2602 triệu USD. Giá dầu Brent thô mới nhất là 86,87 USD, tăng 1,04%; biên độ trong ngày từ 84,36 đến 87,62 USD; tổng giá trị giao dịch 5,3174 triệu USD. Khí tự nhiên (NG) có giá mới nhất 2,865 USD, tăng 1,20%. Trong phiên giao dịch ngày 21, WTI có lúc giảm về 81,88 USD.
Đặc trưng cốt lõi của diễn biến giá dầu hiện nay là “tâm lý địa chính trị dẫn dắt xu hướng ngắn hạn, các yếu tố cung-cầu cơ bản kìm hãm đà tăng dài hạn”. So với bối cảnh nửa đầu năm khi nguồn cung dầu toàn cầu tương đối dư thừa và giá dao động thiên về yếu, logic giao dịch trên thị trường dầu tháng 7 đã chuyển hẳn: phần bù rủi ro địa chính trị tăng nhanh. Phân tích của Nhật báo Hợp đồng tương lai cho rằng, việc leo thang đối đầu quân sự trong khu vực hiện đang tái định hình hệ thống thương mại và định giá dầu mỏ toàn cầu.
Nhiều tổ chức đã đưa ra quan điểm về triển vọng. Goldman Sachs ra báo cáo rằng nếu tình trạng gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz kéo dài, dự báo giá dầu Brent kỳ hạn trong quý tới có thể tăng lên trên 120 USD/thùng. Tuy nhiên, Goldman Sachs cũng nhấn mạnh kịch bản này không phải là dự báo cơ bản của ngân hàng. Công ty Chứng khoán Huatai cho rằng sau khi eo biển trải qua gần một tháng thông hành ngắn hạn, tình trạng thiếu hụt nguồn cung dầu thô tạm thời đã được giảm bớt; nhưng sự bất định do tình hình địa chính trị biến động vẫn còn. Tổ chức này giữ dự báo giá bình quân của hợp đồng tương lai Brent giai đoạn 2026 đến 2027 lần lượt là 82 USD/thùng và 70 USD/thùng.
Dự báo thị trường định giá diễn biến WTI ra sao?
Khác với thị trường kỳ hạn truyền thống, thị trường dự báo tạo ra cơ chế định giá rủi ro dựa trên “trí tuệ đám đông” thông qua việc người giao dịch mua/bán dựa trên xác suất xảy ra của một sự kiện hoặc một khoảng giá cụ thể. Trong bối cảnh xung đột Mỹ-Iran tiếp tục leo thang, thị trường dự báo mang lại một góc nhìn vi mô độc đáo để quan sát các kỳ vọng về xu hướng giá dầu.
Theo dữ liệu của Gate về thị trường dự báo, phân bố xác suất hiện tại của thị trường đối với khả năng giá WTI tăng thể hiện rõ xu hướng giảm dần theo bậc thang. Xác suất tăng lên 85 USD là cao nhất, đạt 71%; xác suất tiếp tục tăng lên 90 USD giảm xuống còn 30%; xác suất đạt 95 USD là 17%; vượt 100 USD là 9%; chạm 105 USD là 5%; xác suất tăng lên 110 USD và 115 USD đều là 2%; lên 120 USD và 130 USD lần lượt vào khoảng 1%.
What will WTI Crude Oil (WTI) hit in July 2026?
↓ $80
↑ $90
$655.87K KL+21 nữa
Phân bố xác suất ở chiều đi xuống cũng thể hiện cấu trúc giảm dần rõ ràng. Xác suất để WTI giảm về 80 USD là cao nhất, 76%; giảm xuống 75 USD là 34%; tiếp tục đi xuống mức 70 USD là 9%; xuống 65 USD là 2%; chạm 60 USD là 1%; giảm xuống 55 USD là 1%.
Nhìn tổng thể, thị trường dự báo hiện định giá WTI theo đặc điểm “dao động ở vùng cao, khoảng tăng và giảm đều có giới hạn”. Ở phía tăng, thị trường chủ yếu tập trung vào hai vùng mục tiêu 85 USD và 90 USD, trong khi phía giảm tập trung vào vùng hỗ trợ 75 đến 80 USD. Cấu trúc xác suất này phản ánh cách nhìn chung của các bên tham gia thị trường đối với mức giá hiện tại: rủi ro địa chính trị tạo chất xúc tác đi lên, nhưng các yếu tố cung-cầu cơ bản và kỳ vọng OPEC+ tăng sản hạn chế dư địa tăng.
Cần lưu ý rằng định giá theo xác suất của thị trường dự báo rất nhạy với thay đổi tin tức. Sau khi các bên trung gian đưa ra đề xuất lệnh ngừng bắn 10 ngày, giá dầu từ trên 91 USD rơi về vùng 82-83 USD, cho thấy thị trường đang định giá khả năng ngừng bắn. Tuy nhiên, các nhà phân tích cũng chỉ ra rằng nhà đầu tư trước đó từng trải qua trải nghiệm tương tự—vài tháng trước, thỏa thuận ngừng bắn cũng từng được kỳ vọng mạnh mẽ nhưng cuối cùng đã đổ vỡ; lo ngại tình hình ngoài tầm kiểm soát vẫn đang tích tụ.
Các yếu tố phe mua và phe bán đan xen: biến số động lực chính của giá dầu
Logic định giá của thị trường dầu thô hiện nay được tạo nên từ nhiều yếu tố đan xen, với rủi ro đi lên và rủi ro đi xuống cùng tồn tại.
Rủi ro đi lên chủ yếu đến từ ba khía cạnh. Thứ nhất, việc thông thương qua eo biển Hormuz bị cản trở trực tiếp đe dọa nguồn cung năng lượng toàn cầu. Trong thời bình, khoảng một phần năm giao dịch dầu thô và khí đốt toàn cầu được vận chuyển qua eo biển này. Khi eo biển ở trạng thái bán phong tỏa, lượng xuất khẩu dầu thô của Iraq, Kuwait và Iran đã giảm hơn 60%. Saudi Arabia dù có thể chuyển một phần dầu thô qua các tuyến đường ống từ đông sang tây để đưa tới Biển Đỏ, nhưng năng lực đường ống có giới hạn nên không thể bù đắp hoàn toàn cho sự co lại nguồn cung do vận tải đường biển bị gián đoạn. Thứ hai, “đệm” tồn kho dầu mỏ toàn cầu bị thu hẹp đáng kể. Dự trữ dầu chiến lược của các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã xuống mức thấp nhất kể từ năm 2003; tại Mỹ, cả tồn kho dầu thô thương mại và tồn kho chiến lược đều đạt mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ gần đây. Khi lớp đệm thị trường mỏng đi, chỉ một xung đột địa chính trị quy mô nhỏ cũng có thể gây biến động mạnh giá dầu. Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) gần đây cảnh báo rằng nếu vận tải dầu qua eo biển Hormuz không thể khôi phục trong vài tuần, an ninh năng lượng toàn cầu sẽ “bật đèn đỏ”. Thứ ba, quý ba là giai đoạn nhu cầu tiêu thụ dầu mỏ toàn cầu cao điểm; nhu cầu đi lại vào mùa hè ở bán cầu Bắc hỗ trợ giá dầu sản phẩm.
Áp lực đi xuống cũng không thể xem nhẹ. OPEC+ đã tăng sản liên tiếp trong nhiều tháng kể từ tháng 4, và năng lực sản xuất hiệu dụng còn lại danh nghĩa chỉ khoảng 2,5 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, xung đột địa chính trị đã triệt tiêu mạnh hiệu ứng của việc tăng sản: xuất khẩu dầu thô của Iraq, Kuwait và các nước khác bị hạn chế, lượng hàng thực xuất thấp hơn rất nhiều so với sản lượng theo hạn mức; việc “tăng sản trên giấy” không thể chuyển thành hàng giao ngay có thể lưu thông. Đồng thời, IEA dự báo nhu cầu dầu mỏ toàn cầu năm 2026 sẽ giảm so với năm trước; sự yếu kém ở phía cầu và cú sốc địa chính trị ở phía cung tạo ra sự “đối xung” lẫn nhau. Lực lượng vũ trang Houthi tại Yemen tuyên bố cấm vận đường biển đối với Saudi Arabia, làm gia tăng thêm rủi ro đối với tuyến vận tải qua Biển Đỏ. Chuyên gia phân tích thị trường của KCM Trade cho biết ý nghĩa của mối đe dọa này rất lớn, vì điều đó đồng nghĩa một quốc gia xuất khẩu dầu mỏ chủ chốt khác—Saudi Arabia—cũng đối mặt rủi ro bị gián đoạn xuất khẩu.
Bất định lớn nhất mà thị trường đang gặp phải nằm ở lộ trình phát triển của xung đột Mỹ-Iran. Lập trường của hai bên đối với vấn đề quyền kiểm soát eo biển Hormuz khó có thể dung hòa: Iran cho rằng họ có quyền quản lý eo biển, còn Mỹ lại kiên trì rằng eo biển cần được khôi phục thông thương tự do. Trong bối cảnh hai bên xoáy sâu vào đối đầu làm leo thang căng thẳng, không thể loại trừ khả năng tình hình trượt dần sang mất kiểm soát.
Các bài viết cho biết giới chức Mỹ và phía Mỹ/Israel đã hình dung hai kịch bản: một là đàm phán ngừng bắn để mở lại eo biển Hormuz, hai là Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự phối hợp quy mô lớn. Quân đội Mỹ gần đây đã triển khai hàng chục máy bay chiến đấu và máy bay tiếp dầu tới khu vực Trung Đông, tập hợp lực lượng để ứng phó với khả năng leo thang. Tướng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel ngày 19 cho biết quân đội Israel đã sẵn sàng cho kịch bản Iran khôi phục giao tranh.
Đối với thị trường dầu thô, điều này đồng nghĩa biến động giá có thể tiếp tục duy trì ở mức cao. Giám đốc phân tích địa chính trị của Rystad Energy cho biết nếu lệnh ngừng bắn 10 ngày không đạt được, và eo biển Hormuz tiếp tục ở trạng thái bị hạn chế nghiêm trọng, trong khi lực lượng Houthi gia tăng các mối đe dọa đối với vận tải qua Biển Đỏ, giá dầu toàn cầu có thể lại xuất hiện mức tăng mạnh. Dữ liệu từ thị trường dự báo cho thấy các nhà tham gia đang định giá xác suất cho các kịch bản khác nhau: xác suất để tăng lên trên 100 USD cộng lại vào khoảng 17%, còn xác suất để xuống dưới 70 USD cộng lại vào khoảng 11%.
FAQ
Hỏi: Cơ chế tác động của xung đột Mỹ-Iran tới giá dầu là gì?
Xung đột Mỹ-Iran chủ yếu ảnh hưởng tới giá dầu thông qua an ninh thông thương của eo biển Hormuz. Eo biển này đảm nhiệm vận chuyển khoảng một phần năm giao dịch dầu mỏ của thế giới. Xung đột làm thông thương bị cản trở, qua đó trực tiếp giảm xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông, đồng thời đẩy chi phí bảo hiểm vận tải và phần bù rủi ro lên cao, khiến giá dầu tăng. Hiện số tàu qua eo biển mỗi ngày đã giảm mạnh từ hơn 100 tàu xuống chỉ còn hơn một chục tàu.
Hỏi: Dữ liệu xác suất giá dầu của thị trường dự báo có đáng tin không?
Thị trường dự báo định giá dựa trên hành vi mua/bán của người giao dịch, qua đó tổng hợp “trí tuệ đám đông” để hình thành định giá theo xác suất xảy ra của các sự kiện cụ thể. Dù quy mô thị trường và thanh khoản không bằng thị trường kỳ hạn, nhưng trong các sự kiện chính trị và địa chính trị, nó thường có thể cung cấp tín hiệu rủi ro trực tiếp hơn so với các chỉ báo truyền thống. Tuy nhiên, dữ liệu dự báo cũng có thể lẫn yếu tố phản ứng theo cảm xúc ngắn hạn, cần kết hợp với phân tích nền tảng để đánh giá toàn diện.
Hỏi: Vì sao có chênh lệch giá giữa WTI và dầu Brent?
WTI là dầu thô WTI của vùng Tây Texas, phản ánh cung-cầu của thị trường Mỹ; Brent được khai thác ở Biển Bắc, phản ánh cung-cầu của thị trường toàn cầu, đặc biệt là châu Âu và châu Á. Brent thường cao hơn WTI, phản ánh định giá đầy đủ hơn của thị trường quốc tế đối với rủi ro nguồn cung Trung Đông, cùng với hiệu ứng kìm chế sản lượng dầu đá phiến tại Mỹ. Hiện chênh lệch giá Brent so với WTI duy trì quanh mức 4,74 USD.
Hỏi: Đề xuất lệnh ngừng bắn 10 ngày có ý nghĩa gì đối với giá dầu?
Nếu đề xuất lệnh ngừng bắn 10 ngày từ các bên trung gian được thực hiện, nó có thể khiến phần bù rủi ro địa chính trị nhanh chóng giảm bớt, tạo áp lực điều chỉnh giảm lên giá dầu trong ngắn hạn. Nhưng nếu đàm phán đổ vỡ và xung đột leo thang thêm, giá dầu có thể một lần nữa vượt 90 USD, thậm chí cao hơn nữa. Hiện thị trường đang định giá cho cả hai kịch bản này, nên trạng thái biến động cao của giá dầu trong ngắn hạn khó có thể biến mất.
Hỏi: Sau tháng 7 năm 2026, các biến số quan sát then chốt về xu hướng giá dầu là gì?
Cần đặc biệt chú ý ba biến số: một là tiến triển đàm phán ngoại giao Mỹ-Iran và việc đề xuất lệnh ngừng bắn 10 ngày có được hiện thực hóa hay không; hai là liệu tình trạng thông thương qua eo biển Hormuz có cải thiện thực chất không; ba là quyết định sản lượng tại cuộc họp OPEC+ vào tháng 8. Ngoài ra, biến động tồn kho dầu thô của Mỹ, các điều chỉnh trong dự báo nhu cầu của IEA và mức độ đe dọa của lực lượng Houthi đối với tuyến vận tải qua Biển Đỏ cũng là các chỉ báo quan trọng.
