Các vị thế quyền chọn có thể được đóng trước ngày đáo hạn không?

Nhiều người tham gia thị trường crypto thường tránh giao dịch quyền chọn, chủ yếu do thiếu tự tin vào cách thức hoạt động của ngày đáo hạn quyền chọn và các cơ chế liên quan. Giao dịch quyền chọn liên quan đến nhiều biến số—như ngày đáo hạn và sự thay đổi của các chỉ số “Greeks”—làm tăng đáng kể độ phức tạp trong việc ra quyết định. Đối với người mới bắt đầu với các sản phẩm phái sinh, sự phức tạp này khiến việc hiểu rõ rủi ro và tiềm năng lợi nhuận trở nên khó khăn hơn, dẫn đến việc họ né tránh quyền chọn hoàn toàn.
Vậy ngày đáo hạn quyền chọn có thực sự phức tạp? Có thể đóng vị thế trước khi đáo hạn không? Không đóng vị thế có gây ra thua lỗ lớn? Điều gì thực sự xảy ra vào ngày đáo hạn?
Thực tế, ngày đáo hạn quyền chọn không phức tạp như bạn nghĩ. Tương tự như giao dịch spot hoặc futures, các vị thế quyền chọn có thể được đóng bất cứ lúc nào trước ngày đáo hạn. Người dùng có thể thoát khỏi vị thế bằng cách thực hiện giao dịch ngược lại và không bắt buộc phải giữ quyền chọn cho đến khi đáo hạn. Thực tế, phần lớn nhà giao dịch chốt lời hoặc cắt lỗ bằng cách đóng vị thế sớm thay vì chờ đến ngày đáo hạn.
Nếu giữ vị thế đến ngày đáo hạn, Gate sử dụng phương thức thanh toán bằng tiền mặt, và toàn bộ quy trình này được xử lý tự động, không cần thao tác thủ công:

• Nếu quyền chọn hết hạn ngoài vùng sinh lời (OTM), nó không có giá trị nội tại so với giá thanh toán và sẽ hết hạn vô giá trị. Mức lỗ tối đa bị giới hạn ở khoản phí bảo hiểm đã trả ban đầu.
• Nếu quyền chọn hết hạn trong vùng sinh lời (ITM), nền tảng sẽ thanh toán bằng tiền mặt dựa trên chênh lệch giữa giá thanh toán và giá thực hiện, lợi nhuận hoặc thua lỗ sẽ được cộng trực tiếp vào số dư tài khoản của người dùng.

Do đó, dù bạn đóng vị thế sớm hay giữ đến ngày đáo hạn, ranh giới rủi ro và quy tắc thanh toán của giao dịch quyền chọn đều rõ ràng và kiểm soát được. Miễn là hiểu được cơ chế cơ bản, ngày đáo hạn sẽ không làm tăng thêm sự phức tạp trong thao tác hoặc gây ra “thua lỗ không kiểm soát”.

Quyền chọn thanh toán bằng tiền mặt trên Gate

Tất cả quyền chọn trên nền tảng Gate đều được thanh toán bằng tiền mặt.
Quyền chọn thanh toán bằng tiền mặt có nghĩa là vào ngày đáo hạn hoặc khi thực hiện quyền, sẽ không có việc giao nhận tài sản cơ sở thực tế. Thay vào đó, lãi/lỗ sẽ được thanh toán bằng tiền mặt dựa trên chênh lệch giữa giá thị trường của tài sản cơ sở và giá thực hiện.
Cách thức thanh toán bằng tiền mặt
Khi một quyền chọn thanh toán bằng tiền mặt được thực hiện, chỉ giá trị tiền mặt của chênh lệch giữa giá thực hiện và giá thị trường hiện tại sẽ được trả cho người mua quyền chọn.
Vào ngày đáo hạn:

• Quyền chọn mua (Call Options)

• Nếu giá thị trường > giá thực hiện, người mua nhận được
  (Giá thị trường − Giá thực hiện) × Hệ số hợp đồng
  bằng tiền mặt.

• Nếu giá thị trường ≤ giá thực hiện, quyền chọn hết hạn vô giá trị và người mua mất phí bảo hiểm.

• Quyền chọn bán (Put Options)

• Nếu giá thị trường < giá thực hiện, người mua nhận được
  (Giá thực hiện − Giá thị trường) × Hệ số hợp đồng
  bằng tiền mặt.

• Nếu giá thị trường ≥ giá thực hiện, quyền chọn hết hạn vô giá trị và người mua mất phí bảo hiểm.

Ví dụ 1 (Quyền chọn mua BTC):

• Giá thực hiện: $100,000
• Giá BTC tại ngày đáo hạn: $105,000
• Kích thước hợp đồng: 1 BTC
• Số tiền thanh toán = ($105,000 − $100,000) × 1 = $5,000 (Được trả bởi người bán quyền chọn cho người mua, chưa bao gồm phí)

Cách chọn ngày đáo hạn quyền chọn phù hợp

Góc nhìn từ tốc độ hao mòn thời gian và phân bổ Open Interest

Trong giao dịch quyền chọn, việc chọn ngày đáo hạn thường quan trọng hơn cả việc dự đoán xu hướng. Các kỳ hạn khác nhau không chỉ quyết định tốc độ hao mòn giá trị thời gian mà còn phản ánh nơi mà dòng tiền và kỳ vọng của thị trường đang tập trung. Hai yếu tố then chốt là tốc độ hao mòn Theta (thời gian) và phân bổ Open Interest (OI).

Hao mòn thời gian: Theta ảnh hưởng thế nào đến việc chọn ngày đáo hạn

Giá trị thời gian của quyền chọn không hao mòn theo đường thẳng; thay vào đó, nó tăng tốc rõ rệt khi gần đến ngày đáo hạn.
Thông thường:

• Quyền chọn dài hạn (> 60 ngày đến đáo hạn - DTE)

• Hao mòn Theta chậm hơn

• Giá trị thời gian chiếm tỷ trọng lớn trong phí bảo hiểm

• Phù hợp với các chiến lược theo xu hướng cần nhiều thời gian để diễn biến

• Quyền chọn trung hạn (30–45 DTE)

• Hao mòn Theta bắt đầu tăng tốc rõ rệt

• Cân bằng tốt hơn giữa giá trị thời gian và mức độ phơi nhiễm rủi ro

• Thường được người bán quyền chọn xem là khoảng thời gian tối ưu về chi phí

• Quyền chọn ngắn hạn (< 14 DTE)

• Hao mòn Theta rất nhanh

• Biến động giá nhỏ cũng có thể ảnh hưởng lớn đến giá trị quyền chọn

• Phù hợp hơn với giao dịch theo sự kiện hoặc ngắn hạn, đòi hỏi khả năng xác định thời điểm và xu hướng tốt hơn

Về góc độ hao mòn thời gian:

• Người mua quyền chọn cần đủ thời gian trước khi đáo hạn để biến động kỳ vọng diễn ra, nếu không Theta sẽ làm giảm giá trị nhanh chóng.
• Người bán quyền chọn thường thích giai đoạn Theta hao mòn nhanh, đổi thời gian lấy lợi nhuận dự đoán được.

Phân bổ Open Interest: Thị trường đang đặt cược vào đâu?

Open Interest (OI) phản ánh lượng vốn đang được đặt cược thực tế trên thị trường.
Sự tập trung OI tại các kỳ hạn khác nhau thường truyền tải những tín hiệu quan trọng:

• OI cao tập trung ở một ngày đáo hạn cụ thể

• Thị trường xem đây là thời điểm quan trọng

• Thường liên quan đến các sự kiện vĩ mô, quyết định chính sách hoặc các điểm đảo chiều lớn của thị trường

• OI thấp ở các kỳ hạn gần

• Thể hiện kỳ vọng biến động ngắn hạn thấp

• Ít nhu cầu đặt cược theo hướng ngắn hạn

• OI phân bổ đều ở các kỳ hạn trung và dài hạn

• Phản ánh nhu cầu phòng ngừa rủi ro hoặc chiến lược cấu trúc danh mục

• Vốn tập trung nhiều hơn vào quản trị rủi ro trung và dài hạn thay vì đầu cơ ngắn hạn

Trên thực tế, chọn kỳ hạn có OI cao thường đồng nghĩa với:

• Thanh khoản tốt hơn
• Chênh lệch giá mua–bán hẹp hơn
• Định giá hiệu quả hơn