ETH định giá công bằng: Khi nào thị trường sẽ nhìn nhận sự thật?

Bao giờ thị trường sẽ đồng ý về một mức giá hợp lý cho Ethereum? Đây không phải là một câu hỏi mới, nhưng cuối cùng nó lại trở nên vô cùng quan trọng. Vừa qua, Hashed - một nền tảng nghiên cứu uy tín - công bố 10 phương pháp định giá khác nhau cho ETH, trong đó 8 mô hình chỉ ra rằng Ethereum hiện đang bị thị trường định giá quá thấp. Theo tính toán trung bình có trọng số dựa trên độ tin cậy, mức giá công bằng của ETH có thể lên tới 4.766 nghìn đô la Mỹ - gấp gần 1,5 lần so với mức giá hiện tại $3.16K.

Nhưng những con số này thực sự có ý nghĩa gì? Làm thế nào để các nhà đầu tư có thể sử dụng những phương pháp này để đánh giá rủi ro và cơ hội?

Những phương pháp đơn giản nhưng bị tranh cãi

Khi bắt đầu phân tích, Hashed chia 10 mô hình thành ba nhóm dựa trên mức độ tin tưởng được: thấp, trung bình, và cao. Các mô hình định giá “đơn chiều” thường rơi vào nhóm đầu tiên.

Bội số TVL: Lôi kéo từ DeFi

Một trong những cách sơ khai nhất là liên kết vốn hóa thị trường với tổng giá trị khóa (TVL) trên nền tảng DeFi. Hashed sử dụng bội số trung bình từ 2020-2023 là 7 lần, sau đó áp dụng công thức tính sai số tương đối để so sánh: TVL × 7 ÷ Tổng cung. Kết quả cho thấy giá hợp lý khoảng 4.128,9 đô la, cao hơn mức giá hiện tại 36,5%.

Tuy nhiên, phương pháp này chỉ xem xét một góc độ rất hẹp. TVL cao không nhất thiết có nghĩa là mạng lưới an toàn hơn hay có giá trị lâu dài, đặc biệt khi những tài sản này có thể bị rút ra trong vài phút.

Khan hiếm từ Staking: Một giả định có vấn đề

Khi ETH bị khóa trong staking, nó không thể lưu thông trên thị trường, làm tăng “tính khan hiếm” lý thuyết. Hashed áp dụng công thức: Giá hiện tại × √(Tổng cung ÷ Lưu thông). Sử dụng căn bậc hai nhằm “yếu đi các trường hợp cực đoan”, mô hình này tính ra giá 3.528,2 đô la, cao hơn 16,6%.

Vấn đề nằm ở chỗ: giá trị thực sự của các token bị khóa không nhất thiết phải cao hơn giá thị trường. Khi những token này được giải phóng qua các sản phẩm staking (LST), lượng cung hiệu quả lại tăng, làm suy yếu lập luận về “tính khan hiếm”.

Kết hợp Mainnet và Layer 2

Một biến thể của mô hình TVL là cộng thêm TVL từ các giải pháp Layer 2, với trọng số tăng gấp đôi do L2 tiêu thụ Ethereum. Công thức: (TVL + TVL_L2×2) × 6 ÷ Tổng cung = 4.732,5 đô la, cao hơn 56,6%.

Mặc dù có sự cải thiện, nhưng phương pháp này vẫn phụ thuộc quá nhiều vào dữ liệu TVL, một chỉ báo không ổn định và dễ bị thao túng.

Những mô hình tinh tế hơn

Khi chuyển sang nhóm “độ tin cậy trung bình”, các phương pháp trở nên phức tạp hơn nhưng vẫn đạt được sự cân bằng tốt hơn.

Hồi quy trung bình: Quay lại lịch sử

Thay vì chỉ dựa vào TVL hiện tại, mô hình này so sánh tỷ lệ vốn hóa thị trường trên TVL với mức trung bình lịch sử (6 lần). Công thức: Giá hiện tại × (6 ÷ Tỷ lệ hiện tại) cho ra 3.541,1 đô la, cao hơn 17,3%.

Cách tiếp cận này có độ bảo thủ cao hơn, dựa trên giả định rằng tỷ lệ lịch sử có khả năng lặp lại.

Định luật Metcalfe: Giá trị mạng lưới bình phương

Đây là một phương pháp được xác thực học thuật. Định luật phát biểu rằng giá trị của mạng lưới tỷ lệ với bình phương số lượng nút hoặc người dùng. Hashed sử dụng TVL làm chỉ báo hoạt động mạng, với công thức: 2 × (TVL/1 tỷ)^1,5 × 1 tỷ ÷ Tổng cung.

Kết quả: 9.957,6 đô la - cao hơn hiện tại đến 231,6%! Mặc dù được kiểm chứng học thuật, mô hình này vẫn quá phụ thuộc vào một chỉ báo duy nhất.

Dòng tiền chiết khấu: Khi ETH trở thành cổ phiếu

Một số phương pháp coi Ethereum như một công ty, với phần thưởng staking được xem là lợi nhuận. Tuy nhiên, công thức của Hashed (Giá × (1 + APR) ÷ (0,10 - 0,03)) có vấn đề toán học. Nếu sử dụng tỷ suất chiết khấu 10% và tăng trưởng vĩnh viễn 3%, kết quả chỉ cao hơn giá hiện tại 37% - một con số thấp bất ngờ.

Điều này gợi ý rằng Ethereum không nên được định giá như một cổ phiếu tăng trưởng truyền thống.

Tỷ lệ giao dịch: Tiêu chuẩn ngành

Token Terminal sử dụng phương pháp này, so sánh thị trường với doanh thu phí giao dịch hàng năm. Sử dụng bội số 25 lần (tiêu chuẩn cho cổ phiếu công nghệ), mô hình tính ra 1.285,7 đô la - thấp hơn giá hiện tại 57,5%.

Điều này cho thấy khi áp dụng định giá truyền thống, Ethereum luôn được định giá quá cao, một dấu hiệu rằng nó không phải là một ứng dụng thông thường.

Mô hình “cao cấp” duy nhất

Chỉ có duy nhất một mô hình được Hashed xếp vào nhóm “độ tin cậy cao”: Trái phiếu lợi tức.

Các nhà phân tích TradFi xem tiền điện tử như một tài sản thay thế, định giá Ethereum giống như một trái phiếu. Công thức: Doanh thu hàng năm ÷ Tỷ suất APR ÷ Tổng cung = 1.941,5 đô la, thấp hơn hiện tại 36,7%.

Thực tế, chỉ có một mô hình được coi là “tin tưởng cao” lại cho kết quả thấp hơn - điều này có thể chứng minh rằng Ethereum không nên được đối xử như một chứng khoán tài chính thông thường.

Tổng tài sản trên chuỗi: Bảo vệ mạng lưới

Mô hình này xuất phát từ một quan điểm thú vị: để bảo vệ toàn bộ giá trị tài sản trên Ethereum (stablecoin, token ERC-20, NFT…), vốn hóa thị trường của ETH cần phải tương xứng. Công thức đơn giản: Tổng giá trị tài sản ÷ Tổng cung ETH = 4.923,5 đô la, cao hơn 62,9%.

Mặc dù có phần phản trực giác, nhưng logic của nó lại khó bác bỏ.

Khi trung bình có trọng số là câu trả lời

Sau khi xem xét tất cả 10 mô hình, Hashed tính trung bình có trọng số dựa trên độ tin cậy của từng phương pháp. Kết quả: khoảng 4.766 đô la Mỹ - gần với mức đỉnh lịch sử trước đó.

Tuy nhiên, một số công thức (như dòng tiền chiết khấu) có thể tính sai, nên con số thực tế có thể thấp hơn một chút.

Cung cầu: Công thức ẩn đằng sau mọi thứ

Nếu phải chọn một cách tiếp cận để định giá ETH, những nhà phân tích có xu hướng quay lại cung cầu. Ethereum là “tiền tệ” có công dụng thực tế - cần nó để trả phí Gas, mua NFT, hay tạo cặp thanh khoảng.

Một phương pháp tiềm năng là: đo lường hoạt động mạng lưới → tính toán nhu cầu ETH trong một khoảng thời gian → so sánh chi phí giao dịch thực tế với lịch sử → đưa ra mức giá công bằng.

Tuy nhiên, trong hai năm gần đây, mặc dù hoạt động trên Ethereum đôi khi vượt cả thời kỳ bull run 2021, chi phí đã giảm đáng kể. Kết quả: nhu cầu ETH không tăng mạnh, cung vượt cầu, và giá không tăng theo.

Phương pháp này có một giới hạn duy nhất: nó không tính đến sức tưởng tượng của Ethereum. Khi DeFi bùng nổ trở lại, chúng ta có lẽ cần nhân thêm “tỷ lệ mơ ước” vào công thức.