Nếu bạn có sở thích đa dạng, đừng lãng phí hai đến ba năm tới

Tác giả: @thedankoe

Dịch: @frankyleon725

Xã hội khiến bạn nghĩ rằng sở hữu nhiều sở thích là một điểm yếu.

Đi học, lấy bằng cấp, tìm một công việc, rồi nghỉ hưu vào một thời điểm nào đó.

Nhưng chuỗi những việc này tồn tại quá nhiều vấn đề.

Chúng ta không còn sống trong thời kỳ công nghiệp nữa. Chuyên môn hóa một kỹ năng gần như là chết chậm. Tôi nghĩ mọi người giờ đều hiểu rõ, cuộc sống máy móc và học tập cô lập gây nguy hiểm như thế nào cho tâm hồn và linh hồn của bạn. Mọi người cũng cảm nhận được, chúng ta đang trải qua một cuộc Cách mạng Văn hóa thứ hai.

Sự tò mò và đam mê học hỏi của bạn là lợi thế trong xã hội ngày nay, nhưng còn thiếu một bước quan trọng:

Trong một thời gian dài, tôi đã học, học nữa, học mãi. Tôi rơi vào “địa ngục hướng dẫn”. Có thể có người sẽ chỉ ra bạn thiếu tập trung qua “hội chứng sáng bóng” (SOS). Tôi lấy dopamine từ cảm giác mình thông minh, nhưng cuộc sống không thay đổi nhiều. Thành thật mà nói, tôi cảm thấy mình ngày càng tụt hậu. Trong đại học, tôi thử nhiều thứ khác nhau. Tôi mơ về việc khởi nghiệp… kiếm thu nhập từ công việc sáng tạo… nhưng sau 5 năm “học”, thực tế buộc tôi phải tìm một công việc đủ sống.

Phần thiếu sót chính là một phương tiện.

Một phương tiện giúp tôi dồn tất cả sở thích vào công việc có ý nghĩa và kiếm được thu nhập tử tế từ đó.

Nếu bạn từng cảm thấy có lỗi vì không thể chọn chỉ một thứ; nếu bạn bị yêu cầu “phân lĩnh vực” trong khi suy nghĩ của bạn muốn mở rộng; nếu bạn từng nghĩ, liệu có con đường nào giúp bạn thoát khỏi nỗi đau mà người khác nhìn thấy ở bạn — thì bây giờ chính là thời điểm tốt nhất.

Dưới đây là 7 quan điểm thuyết phục nhất mà tôi nghĩ ra. Chúng ta bắt đầu từ việc hiểu tại sao sở thích đa dạng lại là siêu năng lực trong thế giới ngày nay, rồi sau đó đưa ra các bước thực tế để biến nó thành sự nghiệp cuộc đời bạn. Chúng ta còn nhiều điều để nói, hy vọng bạn đã sẵn sàng cùng bắt đầu hành trình.

III. Ba yếu tố thành công cá nhân và sự biến mất của các chuyên gia

Một người chỉ làm vài thao tác đơn giản trong đời… thường sẽ trở nên ngu dốt cực độ.

— Adam Smith

Thú vị thay, ông Smith, chính ông đã tạo ra những người này, và chúng ta vẫn đang gánh hậu quả của họ.

Trong quá trình công nghiệp hóa, đã xuất hiện phân công chuyên môn, ví dụ như trong nhà máy ghim, một công nhân chỉ làm tất cả các bước, một ngày chỉ làm được 20 chiếc ghim. Trong khi đó, mỗi công nhân chỉ làm một bước, có thể sản xuất 48.000 chiếc.

Vì vậy, chúng ta xây dựng cả thế giới dựa trên mô hình này.

Con người trở thành công nhân dây chuyền từ 9 đến 5 là vì chính phủ phục vụ không phải lợi ích quốc gia, mà lợi ích cá nhân. Các công ty cũng không phục vụ lợi ích nhân viên, mà lợi ích của chủ doanh nghiệp.

Trường học được thiết kế để phục vụ mô hình này. Mục tiêu duy nhất là đào tạo ra những công nhân nhà máy đúng giờ, vâng lời.

Nhưng đây không phải là cách sống đúng đắn.

Nếu bạn muốn có kiến thức chuyên môn, nhưng mãi mãi không thể vận hành độc lập bất kỳ doanh nghiệp nào, đặc biệt là doanh nghiệp của chính mình, thì chỉ còn cách dựa vào trường học để học, dựa vào công việc để kiếm tiền; bị lừa rằng: chuyên môn hóa là biểu hiện của giá trị con người.

Thực tế là: hệ thống này hoàn toàn không cần “bạn” để thực hiện nhiệm vụ đó.

Chính ở đây là điểm khác biệt.

Nếu chuyên môn hóa thuần túy khiến người ta trở nên ngu dốt và phụ thuộc, thì điều gì khiến người đó trở nên thông minh và độc lập?

Ba yếu tố: tự học, ích kỷ, tự cung tự cấp.

(Trong nguyên bản: Self-education, self-interest, self-sufficiency)

Tự học rõ ràng — nếu bạn muốn đạt kết quả khác biệt so với giáo dục truyền thống, bạn phải tự chủ trong việc học.

Từ “ích kỷ” có thể gây phản cảm, nghe có vẻ ích kỷ và thiển cận, nhiều người không suy nghĩ mà xem đó là điểm yếu, nhưng nó chỉ đơn giản là “chú ý đến lợi ích của chính mình”, vì lựa chọn khác là phục vụ lợi ích của các tổ chức tạo thành xã hội hiện tại — chúng ta đã bàn rồi. Nói cách khác, theo đuổi sở thích của bạn, vì sở thích hoàn toàn có thể mang lại lợi ích vô tư cho người khác — tùy thuộc vào nhận thức và đạo đức của bạn.

Tiện thể, việc đắm chìm trong cảm giác ngắn hạn (dopamine rẻ tiền) thường không phải sở thích của bạn, mà là của các công ty kiếm lợi từ sự ngu dốt của bạn.

Theo Ann Rand, người thực sự ích kỷ là người tự trọng, tự lập, không hy sinh lợi ích của người khác cũng không hy sinh lợi ích của chính mình. Điều này phủ nhận cả kẻ cướp và kẻ hay bị bắt nạt.

Tự cung tự cấp nghĩa là từ chối giao phó khả năng phán đoán, học hỏi và tự chủ của bạn cho người khác. Nếu tự học là động cơ, tự thích là kim chỉ nam, thì tự đủ là nền tảng, giúp ngăn chặn hướng đi của cuộc đời bạn bị chi phối bởi các lực lượng bên ngoài. Ba yếu tố hợp tác, nhưng không hoàn toàn phụ thuộc.

Người đa năng (generalist) chính là biểu hiện của ba yếu tố này.

Ích kỷ thúc đẩy tự học.

Bạn học vì nó thực sự phục vụ sự trưởng thành của bạn, chứ không phải vì nhiệm vụ do người khác giao.

Tự học giúp bạn tự cung tự cấp.

Bạn chỉ có quyền tối cao trong lĩnh vực mình hiểu.

Tự đủ rõ ràng về ích kỷ.

Khi bạn không còn phụ thuộc vào cách giải thích của người khác, bạn mới thực sự cảm nhận được điều gì có lợi cho mình. Phần lớn mọi người xem sở thích đa dạng như một cách trốn tránh công việc. Khi sở thích trở thành công việc, hay sự nghiệp cuộc đời, thì phần lớn sở thích sẽ tự nhiên bị lọc bỏ.

Hồi tưởng về từng CEO, nhà sáng lập hay người sáng tạo mà chúng ta thực sự ngưỡng mộ — họ đều là người đa năng.

Họ thành thạo marketing, đủ để hướng dẫn marketing; thành thạo sản phẩm, đủ để tạo ra sản phẩm; cũng đủ hiểu về nhân tính, đủ để lãnh đạo đội nhóm. Nhưng họ vẫn cần phải lèo lái, khi môi trường thay đổi, họ phải liên tục học hỏi và điều chỉnh.

Quan trọng hơn, họ hiểu rằng các tư duy trong các lĩnh vực khác nhau có thể bổ sung cho nhau, tạo ra cách nhìn thế giới độc đáo, giúp họ bắt lấy ý tưởng mới từ hư vô và chuyển hóa thành giá trị thị trường.

Xem thế giới ngày nay, nếu bạn hiểu rõ cơ hội mà một cá nhân (không chỉ là lãnh đạo) có thể có, bạn sẽ thấy lựa chọn trở thành người đa tài (polymath) là vô hạn. Điều này chắc chắn sẽ khiến bạn cực kỳ phấn khích.

IV. Bạn đang sống trong cuộc Cách mạng Văn hóa thứ hai, hãy nắm bắt thật tốt

Nghiên cứu nghệ thuật của khoa học; nghiên cứu khoa học của nghệ thuật. Phát triển các giác quan của bạn — đặc biệt là học cách nhìn. Phải hiểu rằng mọi thứ đều có liên hệ với nhau.

— Leonardo da Vinci

Theo tôi, cuối cùng, hàng rào bảo vệ cạnh tranh, hoặc nói đúng hơn, lợi thế cạnh tranh xứng đáng nhất để bỏ ra chi phí là một quan điểm.

Đây là góc nhìn chỉ bạn mới có thể thấy, vì nó bắt nguồn từ trải nghiệm cuộc đời duy nhất của bạn. Có thể là không ai có thể sao chép được.

Vì vậy, tại sao không ưu tiên phát triển nó ngay từ bây giờ? Đặc biệt khi tự động hóa đã gần trong tầm tay.

Làm thế nào để xác định ưu tiên, làm thế nào để phát triển nó?

Bằng cách theo đuổi nhiều sở thích và kết hợp chúng để tạo ra thứ gì đó

Bạn thấy đấy, mỗi sở thích bạn theo đuổi đều để lại dấu vết; mỗi sở thích đều mở rộng số lượng mối liên hệ bạn có thể xây dựng; mỗi sở thích đều mở rộng và tăng độ phức tạp trong cách bạn xây dựng và diễn giải thực tại. Mô hình thực tế của bạn càng phức tạp, khả năng giải quyết vấn đề, nhận diện cơ hội, tạo ra giá trị của bạn càng nhiều. Chuyên môn hóa hoàn toàn chặn đứng quá trình này, còn hội chứng “sáng bóng” của bạn luôn cố gắng nhắc nhở bạn điều đó.

Từ khi sinh ra đến nay, bạn đã nuôi dưỡng một góc nhìn mà người khác không thể hiểu nổi: một góc nhìn chỉ khi bạn nói cho AI biết cách suy nghĩ, nó mới có thể suy nghĩ.

Người học tâm lý học và thiết kế nhìn nhận hành vi người dùng khác xa so với nhà thiết kế thuần túy. Người học bán hàng và triết học cũng khác biệt rõ rệt trong cách giao dịch. Người hiểu về thể hình và kinh doanh tạo ra các công ty lành mạnh, ngay cả các MBA cũng khó hiểu nổi.

Lợi thế của bạn nằm nhiều hơn ở kiến thức liên ngành, chứ không phải chuyên sâu.

Đây chính là mô hình mà chúng ta thấy trong thời kỳ Phục Hưng, và giờ đây nó đang trở lại mạnh mẽ.

Hãy nghĩ xem điều gì khiến điều đó trở thành khả thi…

Trước khi phát minh ra máy in, kiến thức rất khan hiếm.

Sách được sao chép thủ công, một cuốn sách có thể mất vài tháng để hoàn thành. Thư viện rất hiếm, người biết đọc còn hiếm hơn. Nếu muốn học thứ ngoài ngành của mình, bạn phải vào tu viện, hoặc chỉ còn cách thở dài ngắm nghía.

Rồi Gutenberg đã thay đổi tất cả.

Chỉ trong vòng năm mươi năm, hai triệu cuốn sách đã tràn vào châu Âu. Những ý tưởng cần nhiều thế hệ để truyền bá ngày xưa, giờ chỉ trong vài tháng đã lan tỏa khắp nơi. Tỷ lệ biết đọc biết viết bùng nổ, chi phí tri thức giảm mạnh.

Lần đầu tiên trong lịch sử, một người có thể theo đuổi thành thạo nhiều lĩnh vực trong đời.

Chính từ đó, thời kỳ Phục Hưng ra đời.

Da Vinci không chỉ chọn một thứ. Ông vẽ tranh, điêu khắc, kỹ thuật, nghiên cứu giải phẫu, thiết kế máy chiến tranh, vẽ sơ đồ cơ thể người. Michelangelo là họa sĩ, điêu khắc gia, kiến trúc sư và thi sĩ.

Tư duy độc đáo cuối cùng có thể tự do phát huy, vận hành theo đúng cách của nó.

Họ đều vượt qua các lĩnh vực, liên thông kiến thức, và theo đuổi sự tò mò khám phá những vùng chưa biết, nhưng phần lớn chúng ta chưa từng nhận thức được điều này.

Máy in là chất xúc tác cho sự xuất hiện của loài người mới. Loài người này có thể học mọi thứ, kết hợp mọi thứ, sáng tạo ra những thứ mà cả các chuyên gia cũng không thể tạo ra mãi mãi.

V. Làm thế nào để biến sở thích đa dạng thành một con đường sinh tồn giàu có

Chúng ta hiện biết rõ những điều sau:

Bạn có nhiều sở thích, nhưng không thể mãi chỉ học mà không thực hành

Bạn yêu thích tự học dựa trên sở thích, nhưng chỉ có thể dành thời gian ngoài giờ làm việc

Bạn hiểu rõ lợi ích ích kỷ, nhưng cảm thấy chưa đủ để xứng đáng nhận tiền

Bạn cần khả năng thích nghi nhanh, vì chúng ta không thể dự đoán chính xác mô hình công việc trong tương lai

Vấn đề là: làm thế nào để kết hợp tất cả thành một lối sống?

Làm thế nào để kết hợp học và kiếm tiền, để nó trở thành nguồn sống của bạn?

Tôi sẽ cố gắng trình bày rõ ràng:

Muốn kiếm tiền từ sở thích của mình, bạn cần khiến người khác quan tâm — điều này rất đơn giản: nếu bạn thích thứ gì đó, người khác cũng sẽ thích, bạn chỉ cần biết cách thuyết phục họ.

Ngoài ra, bạn cần một cách để họ trả tiền. Trong bối cảnh này, thường là bán sản phẩm, vì bạn khó có thể tìm một công việc cho phép thể hiện sở thích, còn đầu tư vào chứng khoán hay bất động sản (đạt hiệu quả) đều cần vốn lớn.

Nói cách khác, bạn cần sự chú ý.

Chú ý là một trong những hàng rào cuối cùng.

Bởi vì khi ai cũng có thể viết mã hoặc phát triển phần mềm, ai sẽ thắng? Là những sản phẩm nổi tiếng. Bạn có thể có sản phẩm tốt nhất thế giới, nhưng nếu không ai biết đến, thì người thu hút và giữ chân người dùng sẽ dẫn đầu.

Tiện thể, nếu bạn quan tâm đến giới công nghệ, bạn sẽ biết. Tôi không nghĩ ai cũng tự xây phần mềm. Hầu hết mọi người còn không muốn mất 20 phút nấu ăn, mà sẵn sàng bỏ vài đồng để gọi đồ ăn. Ai cũng có việc muốn dành thời gian.

Quay lại vấn đề chính:

Bạn cần trở thành người sáng tạo.

Trước khi rời đi, tôi không nói đến “người sáng tạo nội dung” (ừ… có chút phức tạp).

Ý tôi là, ngừng sáng tạo cho người khác (vì bạn cần lương của họ), bắt đầu sáng tạo cho chính mình.

be a creator and create for yourself

Con người sinh ra là những người sáng tạo, nhưng đã từng tin rằng máy móc có thể thực hiện giấc mơ Mỹ. Bản chất chúng ta là những người chế tạo công cụ. Chúng ta phát triển mạnh trong mọi lĩnh vực vì khả năng tạo ra giải pháp cho vấn đề. Nếu thả sư tử vào Alaska, nó sẽ không xây nhà trú ẩn hay mặc quần áo, mà sẽ chết. Sư tử có hệ sinh thái riêng của nó.

Thực tế, mọi công ty đều là công ty truyền thông. Nhưng nhớ rằng, bạn cần sự chú ý! Sự chú ý đến từ đâu? Hiện tại chủ yếu tập trung vào mạng xã hội, cho đến khi có nền tảng chú ý mới xuất hiện — lúc đó bạn cần điều chỉnh. Vì vậy, nếu sở thích của bạn đa dạng, trở thành “người sáng tạo nội dung” là điều sáng suốt, đơn giản hơn: xem mạng xã hội như một tổ chức để trình bày sở thích của bạn cho người khác, đó là mảnh ghép cần thiết để làm việc độc lập.

Hơn nữa, điều này bao phủ tất cả các nhu cầu của chúng ta.

Bạn thích học? Tuyệt vời, hãy định nghĩa lại nó thành “nghiên cứu”, giờ đây đó chính là công việc chính của bạn. Hầu hết nội dung tôi viết chỉ là “ghi chú công khai” về sở thích học tập của tôi trên mạng xã hội.

(Bạn đã dành thời gian để học rồi, giờ chỉ cần dành thời gian đó để học trên các nền tảng xã hội, bạn đã có nền tảng để khởi nghiệp rồi)

Bạn cần tự cung tự cấp? Vậy bạn cần một doanh nghiệp, mỗi doanh nghiệp đều cần thu hút khách hàng, bạn có thể không quan tâm đến quảng cáo trả phí, SEO hay các hình thức marketing khác. Đây chính là điểm dễ mắc sai lầm của nhiều người, vì họ quen làm việc như nhân viên trong công ty chỉ đảm nhiệm một nhiệm vụ cụ thể.

Bạn cần thích nghi? Tuyệt vời, bạn có thể nhanh chóng thử nghiệm và ra mắt sản phẩm mới cho khán giả của mình như phát triển sản phẩm. Tôi có một nhóm khán giả ổn định, nếu sản phẩm tiếp theo thất bại, vẫn có người sẵn sàng đầu tư, tham gia nhóm hoặc ủng hộ. Bạn có thể xây dựng công ty SaaS nhỏ của riêng mình, nhưng nếu không có kênh phân phối, bạn sẽ phải bỏ nhiều công sức để huy động vốn, tìm nhân tài và khởi động dự án.

Không có công việc hay mô hình kinh doanh nào khác mang lại cho bạn nhiều tự do như vậy.

Nhưng làm thế nào để bắt đầu thực sự?

Làm thế nào để kết nối tất cả lại với nhau?

VI. Làm thế nào biến chính mình thành một doanh nghiệp

Tiếc thay, “khởi nghiệp” và “kinh doanh” đã trở thành những từ mang nghĩa tiêu cực, khiến người ta nghĩ rằng mình không đủ tư cách đi con đường này, đến mức khi cơ hội đến, họ còn không nhận ra.

Nếu bạn từng giúp người khác bằng sở thích, thì bạn đã đủ điều kiện để khởi nghiệp.

Chúng không còn cần vốn ban đầu nữa. Không còn chỉ dành cho những tầng lớp không đạo đức. Chúng không chỉ dành cho những người muốn kiếm nhiều tiền, hay những người có tài năng hay đặc biệt.

Thực tế, khởi nghiệp là bản năng của chúng ta, là nền tảng sinh tồn của cuộc sống hiện đại. Chúng ta sinh ra để tạo ra giá trị và truyền đạt nó đến những người cùng chí hướng. Chúng ta sinh ra để khám phá điều chưa biết, theo đuổi sự mới lạ, không ngừng nghỉ. Từ góc độ tâm lý học, đó chính là lối sống hạnh phúc nhất, dù trong đó có những giai đoạn thấp điểm, vì chính những điểm thấp điểm đó đã sinh ra những thời khắc đỉnh cao (không do con người tạo ra).

Hơn nữa, rào cản đã sụp đổ.

Bạn chỉ cần một chiếc laptop và mạng internet.

Hiện nay, mạng xã hội giúp phân phối nội dung miễn phí (ừ… không hoàn toàn miễn phí, mà dựa trên kỹ năng, và kỹ năng đó có thể mất thời gian để rèn luyện). Ai cũng có thể đăng một ý tưởng để tiếp cận hàng triệu người, và nếu họ có sản phẩm, lượng theo dõi đó có thể chuyển thành hàng triệu đô la doanh thu — miễn là bạn biết cách vận dụng các kỹ năng này, nhưng đó là một ẩn số lớn. Hầu hết mọi người chỉ thích nghiên cứu những sở thích hoặc kỹ năng không liên quan trực tiếp đến thành công của họ, có thể vì sợ thất bại.

Hiện nay, các công cụ và công nghệ đã xử lý được những công việc trước đây cần nhóm làm việc phối hợp mới hoàn thành. Bạn có thể tận dụng trí tuệ nhân tạo và phần mềm hữu ích.

Hiện tại, có hai con đường bắt đầu.

Con đường thứ nhất: hướng kỹ năng

Đây từng là chiến lược lâu dài trên internet: học một kỹ năng được thị trường công nhận, rồi qua nội dung của kỹ năng đó, cuối cùng bán các sản phẩm hoặc dịch vụ liên quan.

Hạn chế của nó là mang tính chuyên gia, một chiều. Bạn thu hẹp con đường của mình! Bạn phân lĩnh vực — vì người khác nói như vậy kiếm tiền dễ hơn. Bạn chạy theo lợi nhuận chứ không phải đam mê, thường biến mình thành người thứ hai của dây chuyền 9-5, làm những việc bạn không quan tâm, cho những người không quan tâm.

Con đường thứ hai: hướng phát triển

Hiện tại, các nhà sáng tạo thành công không có lĩnh vực cố định. Thường tập trung vào bốn thị trường vĩnh cửu: sức khỏe, tài chính, mối quan hệ, hạnh phúc, hoặc tất cả. Nói chính xác, mỗi người đều tự thể hiện bản thân, chỉ khác nhau về cách đạt mục tiêu.

Họ giúp bạn đạt mục tiêu (thương hiệu).

Họ truyền đạt những gì bạn học (nội dung).

Họ giúp người khác đạt mục tiêu nhanh hơn (sản phẩm).

Với người sở thích đa dạng, rõ ràng tôi khuyên theo con đường này hơn, vì nó hướng đến phát triển sâu hơn.

Trước tiên, khi bạn đi theo con đường này, bạn cũng đang đi theo con đường thứ nhất. Bởi vì xây dựng thương hiệu, nội dung và sản phẩm đòi hỏi bạn phải thành thạo tất cả các kỹ năng thị trường liên quan, nên dù thất bại, bạn vẫn có những thứ đáng để trả tiền. Bạn đang xây dựng sự nghiệp của mình, nếu giỏi một lĩnh vực, còn có thể giúp người khác giải quyết các vấn đề cụ thể trong công việc của họ.

Thứ hai, nó phá vỡ mô hình truyền thống.

Bạn tạo chân dung khách hàng không phải để thu hẹp thị trường mục tiêu, mà để biến chính mình thành hình mẫu trong chân dung khách hàng đó.

Điều này giúp mọi thứ dễ hiểu hơn/

Bạn theo đuổi mục tiêu cuộc đời và không ngừng nâng cao bản thân → Bạn đã xác minh giá trị nội dung của mình → Bạn giúp chính mình trong quá khứ đạt được mục tiêu tương tự.

Đừng làm nhà sáng tạo YouTube;

Đừng làm thương hiệu cá nhân;

Đừng;

Hãy là chính bạn. Nhưng bạn cần một nơi để tác phẩm của mình được phát hiện, theo dõi và ủng hộ. Hiện tại và trong tương lai gần, đó chính là internet.

Jordan Peterson (hoặc những người tương tự) bề ngoài là “người sáng tạo nội dung”, nhưng thực ra không phải.

Ông ấy đi diễn thuyết vòng quanh, viết sách, lấy mạng xã hội làm nền tảng, dùng mọi công cụ để truyền tải sự nghiệp trọn đời của mình. Ông không quan tâm đến xu hướng sáng tạo nội dung mới nhất; tư duy của ông vượt xa mọi chiến lược tăng trưởng ngắn hạn; điều thực sự khiến ông nổi bật và thay đổi cuộc sống mọi người là chất lượng sáng tạo của ông (dù bạn nghĩ gì về Peterson).

Vì vậy, tôi muốn cung cấp một góc nhìn hoàn toàn mới về thương hiệu, nội dung và sản phẩm. Để bạn có thể xem đó như một phương tiện cho sự nghiệp trọn đời của mình.

V – Thương hiệu là một môi trường

Đừng chỉ xem thương hiệu của bạn là avatar và tiểu sử mạng xã hội.

Thương hiệu là môi trường để mọi người tìm đến để thay đổi;

Thương hiệu là thế giới nhỏ bạn mời người khác vào;

Thương hiệu không phải là lần đầu người đọc truy cập trang cá nhân của bạn;

Thương hiệu là tổng thể ấn tượng tích lũy trong tâm trí của người đọc sau 3-6 tháng theo dõi bạn.

Bạn thể hiện quan điểm thế giới, câu chuyện và triết lý cuộc đời ở mọi điểm tiếp xúc. Banner, avatar, tiểu sử, liên kết, trang đích, nội dung ghim, bài đăng, chuỗi, bản tin, video… tất cả đều phản ánh điều đó.

Nói cách khác, thương hiệu của bạn chính là:

Thương hiệu của bạn chính là câu chuyện của bạn.

Dành một ngày để viết về nguồn gốc, những thời điểm thấp điểm, những trải nghiệm và kỹ năng bạn có, cùng cách chúng giúp đỡ bạn — sẽ rất hữu ích.

Khi bạn nghĩ về ý tưởng, nội dung hoặc sản phẩm, hãy dùng câu chuyện của bạn để sàng lọc chúng. Điều này không có nghĩa là bạn phải luôn nói về chính mình, mà là bạn phải điều chỉnh cách thể hiện để thương hiệu nhất quán.

Điều khó nhất là nhận ra rằng câu chuyện của bạn xứng đáng để kể, ngay cả khi bạn nghĩ nó nhàm chán, hoặc chưa từng suy nghĩ về sự trưởng thành của chính mình.

Điểm chính:

Tiểu sử và avatar không quan trọng. Có người chỉ để một từ trong tiểu sử, avatar chỉ một màu.

Gợi ý của tôi:

Liệt kê 5-10 người bạn kính trọng trên mạng.

Xem họ có avatar, tiểu sử, nội dung như thế nào.

Chú ý các quy luật giữa chúng.

Bắt đầu hình dung cách bạn xây dựng thương hiệu của mình, và pha trộn phong cách riêng của bạn vào đó.

Thành thật mà nói, tôi nghĩ không cần phải quá phức tạp hóa chuyện này, khi bắt đầu viết nội dung, thương hiệu sẽ tự hình thành. Chúng ta thậm chí có thể nói thương hiệu chính là nội dung, nên cứ tập trung làm tốt nội dung trước đã.

VI. Nội dung là góc nhìn mới mẻ

Internet là vòi phun thông tin.

AI chỉ làm tăng thêm nhiễu.

Điều này có nghĩa là niềm tin và tín hiệu còn quan trọng hơn trước.

Theo tôi, nguyên tắc nội dung nên là: tập hợp những ý tưởng chất lượng nhất ở một nơi. Thương hiệu của bạn chính là tập hợp tất cả các ý tưởng bạn trân trọng, nói cách dễ hiểu là, một tài khoản trên mạng.

Nếu bạn định làm podcast hoặc phát biểu công khai, hãy chú ý, những diễn giả xuất sắc nhất luôn nhớ rõ 5 đến 10 luận điểm hoặc ý tưởng mạnh nhất của họ. Họ nhấn mạnh đi nhấn mạnh lại những luận điểm này, đó chính là bí quyết xây dựng ảnh hưởng. Nếu bạn không có 5 đến 10 ý tưởng này, ảnh hưởng của bạn sẽ không lớn như bạn có thể.

Và việc sáng tạo ra nhiều nội dung chính là cách bạn khám phá ra những ý tưởng đó.

Theo thời gian và nỗ lực, “độ đặc biệt của ý tưởng” trong nội dung của bạn sẽ ngày càng cao, từ đó xây dựng nên một thương hiệu đáng để theo dõi và trả phí.

Mục tiêu của việc lên kế hoạch cẩn thận các ý tưởng liên quan đến thương hiệu nên thể hiện qua các yếu tố:

Khả năng thể hiện — ý tưởng có tiềm năng “bùng nổ”. Đây là thước đo mức độ người khác quan tâm.

Hứng thú — những ý tưởng này khiến bạn tràn đầy đam mê viết lách, thể hiện bạn coi trọng chúng như thế nào.

Nghệ thuật và thương mại.

Chỉ số và hiệu quả không nên quyết định mọi thứ, nhưng chúng có ý nghĩa nhất định.

Bước 1: Xây dựng bảo tàng ý tưởng

Hầu hết những người sáng tạo mà bạn ngưỡng mộ đều có bí quyết là họ cẩn thận sắp xếp ghi chú, ý tưởng và nguồn cảm hứng.

Nói cách khác, họ có một “kho nguyên liệu”, mà các marketer gọi là “kho nguyên liệu”.

Bạn có thể dùng Eden (nếu có quyền), Apple Notes, Notion hoặc bất kỳ công cụ nào bạn thích, nhưng tôi muốn rõ ràng một điều:

Bạn cần một nơi để ghi lại ý tưởng mọi lúc mọi nơi.

Đây là một thói quen cực kỳ quan trọng.

Mỗi khi bạn nghĩ ra ý tưởng hữu ích, dù là bây giờ hay sau này, hãy ghi lại. Bạn không cần phải có một trụ cột nội dung hay hai ba chủ đề, ý tưởng bạn thu thập chỉ cần quan trọng đối với bạn. Tất nhiên, bạn cũng có thể tạo bản đồ nội dung nếu muốn.

Tôi không quan tâm bạn tổ chức những nội dung này như thế nào. Nó có thể là một tập hợp các tài liệu gọn gàng, hoặc là những ghi chú lộn xộn không theo quy luật — quan trọng là thói quen hơn là định dạng.

Bạn có thể dựa vào lượt thích, lượt xem hoặc tương tác chung của bài đăng để đánh giá hiệu quả, xem nó có khả năng gây đồng cảm không. Nếu ý tưởng phản hồi trung bình, hoặc kém hơn các nội dung khác của bạn, thì có thể nó không phù hợp.

Bạn có thể đánh giá mức độ hứng thú của mình bằng cách cảm nhận xem nếu không ghi lại những điều có giá trị, bạn sẽ cảm thấy lãng phí thời gian.

Bước 2: Lọc theo độ đặc biệt của ý tưởng

Làm thế nào để bắt đầu làm giàu kho ý tưởng của bạn?

Bạn cần 3-5 nguồn thông tin có độ đặc biệt cao.

Tôi gọi là “độ đặc biệt của ý tưởng”, tức là những thông tin thuyết phục.

Khó mà giải thích cách tìm ra nguồn thông tin có độ đặc biệt cao, vì nó mang tính chủ quan. Nó phụ thuộc vào trình độ phát triển của bạn (những gì có ích cho bạn), trình độ của khán giả (những gì có ích cho họ), và cách bạn kết hợp hai yếu tố này.

Một lời khuyên cơ bản nhất, có thể là điều có giá trị nhất trên đời đối với người khác, nhưng lại là kiến thức thường thức đối với bạn.

Theo thời gian, bạn sẽ điều chỉnh tỷ lệ tín hiệu/nhiễu của mình dựa trên việc nhận biết đâu là ý tưởng gây đồng cảm, đâu là không.

Nguồn thông tin giàu nhất:

Sách cũ hoặc ít người biết — tôi có năm cuốn sách đọc đi đọc lại vì chúng chứa đựng những tư tưởng quá tuyệt vời. Những cuốn sách này chứa đựng chân lý vĩnh cửu, không bị ảnh hưởng bởi xu hướng.

Blog, tài khoản hoặc sách chọn lọc — như blog Farnam Street tổng hợp tinh hoa của các trí thức đương đại. Hay tài khoản Naval tổng hợp các ý tưởng của Naval. Hay “Maxwell Daily Reader” — sách ghi lại một ý tưởng hay nhất của Maxwell mỗi ngày, suốt một năm. Những nguồn này giúp bạn tiết kiệm rất nhiều công sức, chọn lọc ra những nội dung tinh túy nhất.

Các tài khoản mạng xã hội có ảnh hưởng — tôi có danh sách khoảng năm tài khoản luôn đăng các quan điểm hay. Nếu tôi thiếu nội dung để viết, tôi sẽ duyệt qua các trang của họ, tìm những nội dung tôi thích, rồi viết dựa trên đó.

Việc tìm kiếm các nguồn cảm hứng này mất vài tháng, nhưng duy trì một “kho cảm hứng” phong phú cuối cùng sẽ giúp bạn tạo ra nội dung đầy cảm hứng tương tự.

Kho cảm hứng của bạn sẽ phản ánh mô hình tư duy bạn muốn xây dựng.

Đây chính là mục tiêu cuối cùng.

Có một kho nội dung chất lượng cao như vậy, khiến người ta không thể không mở email của bạn, bật thông báo bài đăng, chia sẻ ý tưởng của bạn với bạn bè, và thường xuyên suy nghĩ về quan điểm của bạn.

Bạn sẽ trở thành người sưu tầm ý tưởng sáng tạo, chọn lọc những cảm hứng mà thế giới chưa từng nghĩ đến để hỏi AI, và những ý tưởng khó gặp trong cuộc sống.

Như vậy, bạn sẽ giảm phụ thuộc vào thuật toán, từ đó đạt được thành công.

Bước 3: Viết cùng một ý tưởng theo 1000 cách

Trở thành nhà văn hoặc diễn giả xuất sắc không chỉ dựa vào ý tưởng, mà còn dựa vào cách thể hiện ý tưởng đó.

Ý tưởng sáng tạo đủ để hỗ trợ nhiều công việc, nhưng chính cấu trúc của nó mới làm cho nó hấp dẫn, độc đáo và có sức ảnh hưởng.

Để tôi giải thích rõ hơn.

Lấy ví dụ bài đăng này:

Tôi nhận thấy những người hạnh phúc đều có điểm chung: họ rất chú trọng giữ cho đầu óc tỉnh táo.

Ý kiến này là, người hạnh phúc dễ duy trì sự tỉnh táo hơn.

Cấu trúc bài viết gồm hai phần: phần mở đầu bằng quan sát, và phần trình bày kết quả quan sát.

Có vẻ đơn giản, nhưng sự khác biệt trong cấu trúc tư duy có thể tạo ra ảnh hưởng lớn.

Bây giờ, nếu tôi dùng cùng một ý tưởng, nhưng theo dạng “danh sách”:

Người hạnh phúc giữ cho đầu óc tỉnh táo:

– Họ dành thời gian nghỉ ngơi

– Họ tập trung vào một mục tiêu duy nhất

– Họ không ngần ngại loại bỏ những phiền nhiễu

Nói cách khác, người hạnh phúc rất chú trọng giữ cho đầu óc tỉnh táo.

Ý nghĩa giống nhau, cấu trúc khác nhau, ảnh hưởng khác nhau.

Nếu bạn muốn, bạn có thể luyện tập viết cùng một ý tưởng theo nhiều cấu trúc khác nhau.

Dưới đây là cách luyện tập:

Đầu tiên, phân tích 3 ý tưởng thành các cấu trúc của chúng.

Chọn 3 bài viết trong kho ý tưởng của bạn gây cảm hứng nhất. Sau đó, cố gắng phân tích từng phần của mỗi ý tưởng, và lý do tại sao nó hiệu quả.

Nếu bạn chưa có kinh nghiệm về tâm lý nội dung, cũng không sao. Bạn có thể học qua thực hành.

Hiện tại là thời điểm tốt nhất để dùng AI hỗ trợ, hãy thử dùng các gợi ý sau trong mỗi bài viết:

Hãy phân tích toàn diện bài đăng này, bao gồm ý tưởng tổng thể, cấu trúc câu, từ ngữ sử dụng. Phân tích lý do mọi người tham gia tương tác, tại sao bài đăng này hiệu quả, các chiến lược tâm lý được dùng, và làm thế nào để tôi có thể kết hợp phong cách này với ý tưởng của mình từng bước.

Sau đó, dán nội dung bài đăng vào phần gợi ý phía dưới.

Tôi đề xuất dùng Claude làm mẫu, chứ không phải ChatGPT hay Gemini.

Tiếp tục làm như vậy, ghi lại mọi ý tưởng bạn muốn đưa vào phong cách viết của mình trong quá trình sáng tạo. Phương pháp này không chỉ áp dụng cho bài đăng, mà còn cho video.

Bước hai: Viết lại ba ý tưởng theo các cấu trúc khác nhau.

Quay lại kho ý tưởng của bạn, chọn một ý tưởng bạn chưa dùng trong bước đầu.

Sau đó, thử viết lại ý tưởng đó theo ba cấu trúc bài viết bạn đã phân tích.

Đây chính là cách mở rộng tư duy.

Đây chính là cách thoát khỏi cảnh đơ đầu ra nội dung trống rỗng.

Đây chính là cách biến một ý tưởng thành nội dung trong một tuần.

Tại sao chúng ta làm vậy?

Bởi vì bạn đã nắm được tất cả bí quyết để tạo ra nội dung nổi bật và sinh ra ý tưởng hay.

Thật sự, đó chính là bí quyết. Còn việc có thành quả hay không, còn tùy thuộc vào thực hành của bạn.

VII. Hệ thống là sản phẩm mới

OK, bài viết đã dài rồi, chúng ta cần tăng tốc.

Hiện tại, chúng ta đang sống trong nền kinh tế hệ thống.

Mọi người không muốn giải pháp cho vấn đề.

Họ chỉ muốn bạn cung cấp giải pháp cho vấn đề của họ.

Có rất nhiều sản phẩm viết nội dung trên thị trường, vậy điểm khác biệt của 2 Hour Writer hay Eden mà tôi xây dựng, theo nhận xét của những người cực kỳ thông minh trong phần bình luận YouTube, là gì? “Dễ bị thay thế bởi Google Drive hoặc Dropbox”?

Hệ thống này tôi xây dựng dựa trên thực tiễn của chính mình để đạt hiệu quả.

2HW không dạy bạn viết những thứ vô nghĩa, những lời sáo rỗng về học thuật, vì những thứ đó không giúp bạn đạt được tầm nhìn chung — sống cuộc đời sáng tạo và ý nghĩa.

Tôi từng gặp một số vấn đề:

Tôi luôn đau đầu vì thiếu ý tưởng liên tục.

Tôi không muốn dành quá nhiều thời gian để sáng tạo nội dung cho nhiều nền tảng khác nhau.

Vì vậy, tôi bắt đầu thử xây dựng hệ thống của riêng mình.

Mục tiêu của hệ thống rất rõ ràng: mỗi ngày dành chưa tới hai giờ để hoàn thành tất cả các công việc viết nội dung cần thiết. Như vậy, tôi có thể giải quyết vấn đề tăng trưởng khán giả, và tập trung vào tạo ra các sản phẩm tốt hơn, tận hưởng cuộc sống.

Tôi bắt đầu thử các phương pháp khác nhau để có thêm ý tưởng.

Tôi tạo kho nguyên liệu, các bước sinh ý tưởng, và các mẫu (phòng khi tôi vẫn không nghĩ ra ý tưởng hay).

Tôi lên kế hoạch chi tiết các nhiệm vụ viết hàng tuần: ba bài blog mỗi ngày, một bài đăng chủ đề mỗi tuần, và một bản tin mỗi tuần.

Trong quá trình này, tôi nhận ra mình có thể đồng bộ đăng bài lên tất cả các mạng xã hội (đây là công khai, bạn có thể xem).

Tôi cũng nhận ra, các bài đăng chủ đề có thể chuyển thành carousel, và bản tin có thể thành video YouTube.

Nếu hệ thống không trơn tru, tôi sẽ thử cách mới vào tuần tới.

Từ đó, tôi nhận ra mình có thể copy nội dung bản tin vào blog, nhúng video YouTube vào blog, quảng bá sản phẩm của mình qua blog, và biến nội dung blog thành nguồn cảm hứng mới.

Sau đó, tôi có thể mỗi ngày thêm liên kết blog dưới bài viết.

Điều này mang lại nhiều người đăng ký bản tin, người đăng ký YouTube và doanh số bán hàng hơn.

Tôi nhận ra, nếu mọi thứ của tôi đều xoay quanh bản tin, thì trong việc mở rộng khán giả và quảng bá sản phẩm, tôi chỉ cần tập trung vào đó.

Đây chính là bí quyết nổi bật trong thời đại tràn ngập các sản phẩm copy-paste.

Đúng vậy, cần thời gian và kinh nghiệm, nhưng thành quả cuối cùng chắc chắn xứng đáng.

Thư này xin tạm dừng tại đây.

Cảm ơn bạn đã đọc.

Chúc bạn mọi điều tốt đẹp