Ethereum có thực sự đáng để nắm giữ vào năm 2026 không? Gần đây trong cộng đồng tôi đã nghe thấy một số ý kiến bình tĩnh, cảm thấy cần phải tổng hợp lại một cách rõ ràng.

Đừng vội chửi bới, hãy nghe hết lý do. Tôi đã tiếp xúc với thị trường này cũng đã vài năm rồi, bây giờ muốn trung thực trình bày một số quan sát. Nhiều người vẫn còn sống trong câu chuyện của năm 2021, nhưng hệ sinh thái đã thay đổi từ lâu rồi.

**"Phản bội" của Layer2 nghiêm trọng đến mức nào?**

Ban đầu mọi người đã đồng ý cùng nhau phát triển thịnh vượng, nhưng các dự án Layer2 (như Arbitrum, Base) lại tự đứng ra riêng biệt. Họ chiếm đoạt lưu lượng giao dịch, kiếm lợi từ phí Gas, cơ chế tiêu hủy của mainnet lại không mạnh như tưởng tượng. Ngược lại, áp lực lạm phát của ETH vẫn còn đó, trong khi khả năng thu hút giá trị ngày càng yếu đi. Mainnet giống như một hạ tầng bị rút sạch, ngoài việc thu phí cơ bản thì không còn nhiều lợi thế về mô hình kinh tế.

**Khoảng cách trải nghiệm rõ ràng**

Đã đến năm 2026 rồi, các chuỗi song song EVM như Solana và Monad tốc độ nhanh đến mức phi lý, thao tác mượt mà gần như Web2. Ngược lại, phía Ethereum, cầu nối chuỗi, giao thức đa lớp, quy trình tương tác phức tạp… Người dùng có thực sự chấp nhận để "tình cảm phi tập trung" này không? Rủi ro vượt qua chuỗi cao cộng thêm vài phút chờ xác nhận, đối với người dùng phổ thông thì đó là điều không thể chấp nhận.

**Tiền của các tổ chức đã phân tán**

Đừng hy vọng vào đợt bull market tiếp theo nữa. Vốn của các tổ chức đã sớm tìm kiếm hướng đi mới — lĩnh vực hợp nhất AI + Crypto, chuỗi công khai hiệu năng cao nguyên bản — những lĩnh vực này rõ ràng có sức bùng nổ mạnh hơn. Hiện tại Ethereum đang mắc kẹt ở giữa: về rủi ro phòng ngừa thì không bằng Bitcoin ổn định, về khả năng tăng trưởng thì không bằng các chuỗi mới nổi.

**Bản chất của vấn đề**

Ethereum rơi vào một "bẫy trung bình". Trước đây gọi là "máy tính thế giới" thì giờ đây trở nên ngày càng phức tạp, chính sự phức tạp này lại trở thành gánh nặng. Niềm tin của thị trường phần lớn vẫn dựa vào thanh khoản và thói quen lịch sử, nhưng một khi lớp hỗ trợ này lung lay, việc giá giảm nhanh là điều không quá xa vời.

Điều này không có nghĩa ETH nhất định thất bại, mà là thị trường tiền mã hóa năm 2026 đã không còn là thời đại của riêng ETH nữa.