Ethereum đang thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi ZK (chứng minh không kiến thức) trên mainnet, đây là bước đi chiến lược quan trọng nhằm nâng cao giới hạn Gas và hiệu suất tổng thể trong bối cảnh đảm bảo tính phi tập trung. Vai trò của ZK có vẻ đơn giản nhưng lại rất then chốt — giúp các node xác minh giao dịch nhanh chóng qua bằng chứng mật mã, vừa bỏ qua việc kiểm tra từng giao dịch một cách phiền phức, vừa giảm đáng kể yêu cầu phần cứng. Mặc dù ZK bản thân không trực tiếp tăng tốc, nhưng nó là nền tảng cần thiết để TPS của mainnet hướng tới hàng nghìn.

Vitalik đã công khai cho biết ZK-EVM đã bước vào giai đoạn Alpha, đồng thời các nâng cấp hỗ trợ như PeerDAS cũng đang tiến triển đều đặn. Hiện tại, ZK-EVM áp dụng chiến lược song song đa tuyến, với Polygon, Scroll, zkSync, Taiko đều có các hướng công nghệ riêng, cuối cùng rất có khả năng hội tụ về phương án tối ưu về mặt hiệu năng và chi phí. Mặt khác, ZK-VM (như dự án Brevis) do không bị giới hạn bởi EVM, hiệu suất cao hơn, trong tương lai sẽ tiếp tục được khuyến khích như là nền tảng hỗ trợ đa dạng hệ sinh thái dài hạn.

Việc mainnet chuyển sang ZK có thể sẽ hút một phần người dùng từ hệ sinh thái L2, nhưng hiệu quả tổng thể là giảm phí hơn nữa, từ đó thúc đẩy nhiều người dùng hơn chuyển sang L2. Đây là mối quan hệ bổ sung tích cực giữa mainnet và L2, chứ không đơn thuần là cạnh tranh.