Chơi tiền mã hóa, chơi cổ phiếu thực ra đều là cùng một chuyện, chìa khóa nằm ở việc có thể vượt qua mấy cái cản.

Trước tiên nói về nhận thức. Rất nhiều người mắc kẹt ở đây, vì hoàn toàn chưa rõ mình có bao nhiêu sức lực. Charlie Munger có câu khiến người ta thấm thía: Biết rõ mình không biết gì còn quan trọng hơn là thông minh. Quá nhiều nhà đầu tư chết vì tự tin mù quáng, đánh giá quá cao bản thân gấp vài chục lần. Muốn sống lâu dài, phải vạch ra giới hạn cho khả năng của mình, đừng vượt quá. Như vậy quyết định mới đáng tin cậy, mới tránh được những cái bẫy chết người.

Khoảng cách tích lũy vốn đầu tiên 100 triệu, thực sự là một ngưỡng chia cắt. Hầu hết nhà đầu tư nhỏ bắt đầu chỉ vài nghìn, muốn từ số không lên triệu, cần kỹ năng vững vàng, tâm lý ổn định, kỷ luật tự giác, còn phải kiên nhẫn. Nhưng vấn đề là, trên đường đi, nhiều người vì thao tác quá nhiều, theo đuổi đỉnh cao rồi bán đáy, đã bị tụt lại phía sau. Nhưng một khi vượt qua cột mốc này, sức mạnh của lãi kép sẽ thể hiện rõ, các bước tiếp theo sẽ dễ dàng hơn nhiều.

Về tư duy, phải như chủ doanh nghiệp chứ không phải nhà giao dịch. Lời của Lý Lục chính là ý này. Đừng ngày ngày chăm chăm nhìn biểu đồ K, mà phải xem dòng tiền, năng lực cạnh tranh, ban quản lý – những thứ cứng cáp. Dùng tư duy của chủ doanh nghiệp để nghĩ, mới nắm bắt được bản chất của đầu tư.

Tâm lý và kỷ luật là sinh tử. Thị trường hàng ngày đều thử thách nhân tính, đa số bị cảm xúc chi phối. Những cao thủ thực sự kiếm tiền đều có một bộ quy tắc kỷ luật thép, có thể kiểm soát được lòng tham và nỗi sợ trong lòng.

Bản chất của đầu tư là gì? Trước tiên phải biết tính toán, phải biết khi nào nên ra tay. Chiêu của Munger là: không chơi khi lợi thế nhỏ, lợi thế lớn nhưng vẫn còn, mới bắt đầu. Nói đơn giản, đánh giá chênh lệch giữa giá trị thực và giá cả, đừng để bị mê hoặc bởi biến động giá.

Lớp cuối cùng, biên an toàn. Graham xem trọng điều này hơn tất cả. Nó quyết định bạn đang đầu tư hay đang đánh bạc. Biên an toàn chính là khe hở giữa giá và giá trị, đầu tư thực sự phải dựa trên phân tích kỹ lưỡng, đảm bảo vốn gốc an toàn, rồi mới kiếm lợi nhuận hợp lý. Còn những ai chỉ chăm chăm nhìn biến động giá, thực ra không phải đầu tư, mà là đầu cơ.