## Bitcoin ETF: bản đồ chủ đề dòng chảy vốn tại Mỹ tiết lộ sự phân cực rõ ràng của thị trường

Năm 2024 mang lại bước ngoặt cho ngành công nghiệp tiền điện tử - việc ra mắt ETF bitcoin theo dạng spot trên thị trường Mỹ đã mở ra cánh cửa cho vốn đầu tư tổ chức. Tuy nhiên, đầu năm 2025 cho thấy bức tranh phức tạp hơn: dữ liệu ngày 6 tháng 1 tiết lộ rằng các quỹ ETF theo dõi bitcoin của Mỹ đã trải qua một ngày rút ròng rút ròng trị giá 240 triệu đô la. Sự kiện này xứng đáng được phân tích sâu, vì bản đồ chủ đề dòng chảy vốn giữa các nhà phát hành khác nhau tiết lộ nhiều điều về trạng thái của ngành.

## Ai thắng, ai thua: tâm lý trái chiều trong ngày dòng chảy

Dữ liệu ngày 6 tháng 1 cho thấy sự khác biệt rõ rệt về hướng dòng chảy vốn. Trong khi phần lớn các quỹ lớn ghi nhận sự rút lui của nhà đầu tư, thì một số nhà phát hành nổi bật hơn hẳn. IBIT của BlackRock đã hấp thụ dòng vốn vào mức 231,89 triệu đô la - kết quả đặc biệt trong ngày các quỹ khác mất đi. Sự phân cực này cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn hợp nhất, nơi các nhà đầu tư tập trung vốn vào các sản phẩm được xem là an toàn hơn và chi phí hiệu quả hơn.

Cạnh tranh giữa các nhà phát hành có hình dạng rõ ràng hơn. Quỹ Wise Origin Bitcoin của Fidelity (FBTC) ghi nhận khoản lỗ lớn nhất - 312,24 triệu đô la, mặc dù có cấu trúc phí thấp. GBTC của Grayscale mất 83,07 triệu đô la, trong khi các quỹ nhỏ hơn của Ark Invest (ARKB) và VanEck (HODL) lần lượt ghi nhận rút ròng 29,47 và 14,38 triệu đô la. Quỹ Bitcoin Mini Trust của Grayscale kết thúc ngày với khoản lỗ 32,73 triệu đô la.

## Hình dạng cạnh tranh thay đổi: bản đồ chủ đề sở thích của nhà đầu tư

Để hiểu rõ ngày này, cần hình dung bản đồ chủ đề các lực lượng thị trường tác động đến các sản phẩm này. Trên một trục là cấu trúc phí - GBTC với mức phí 1,5% rõ ràng đang thua lỗ so với các đối thủ mới có phí dưới 0,3%. Trên trục thứ hai là thanh khoản và uy tín của nhà phát hành. BlackRock, với tư cách là nhà quản lý tài sản lớn nhất thế giới, cung cấp cả nhận diện thương hiệu lẫn độ sâu thị trường không thể so sánh cho các sản phẩm của mình.

Tuy nhiên, dòng chảy rút khỏi FBTC mặc dù phí thấp cho thấy rằng việc arbitrat chi phí không phải là câu chuyện duy nhất. Ở phía dưới bề mặt, các lực lượng vĩ mô rộng lớn hơn đang hoạt động - biến động giá bitcoin, kỳ vọng về lãi suất và khẩu vị chung đối với các tài sản rủi ro đều hướng quyết định của nhà đầu tư nhiều hơn so với việc so sánh phí.

## Thực sự điều gì đang thay đổi trong danh mục đầu tư của nhà đầu tư?

Các nhà phát hành được ủy quyền chịu trách nhiệm tạo và mua lại cổ phần ETF phải thực hiện giao dịch bitcoin thực tế để đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư. Khi dòng rút ròng là 240 triệu đô la, điều này có nghĩa là khoảng 5000 bitcoin đã phải được đưa ra thị trường do các đợt mua lại. Trong bối cảnh khối lượng giao dịch bitcoin toàn cầu hàng ngày thường vượt quá 20 tỷ đô la - điều này là nhỏ bé. Tuy nhiên, các giai đoạn rút ròng kéo dài có thể tích tụ thành các chuyển động giá đáng kể.

Điều thú vị là sự đối lập giữa biến động ngắn hạn và xu hướng dài hạn. Chính sự hiện diện của các sản phẩm này đã thay đổi cảnh quan tiếp cận bitcoin. Các cố vấn tài chính, quỹ hưu trí và các bộ phận doanh nghiệp giờ đây có thể tiếp xúc với bitcoin thông qua các công cụ chuẩn hóa, có quy định. Đây là cuộc cách mạng so với mô hình trước đó, nơi các tổ chức phải thiết lập dịch vụ lưu ký trực tiếp hoặc làm việc với các nền tảng chuyên biệt.

## Bốn lực lượng thúc đẩy biến động hàng ngày

**Điều kiện vĩ mô:** Tâm lý thị trường chứng khoán, lợi suất trái phiếu chính phủ và sức mạnh của đồng đô la Mỹ ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định tái phân bổ danh mục của nhà đầu tư. Mỗi báo cáo lạm phát hay phát biểu của ngân hàng trung ương có thể thay đổi hướng dòng chảy.

**Chốt lời:** Sau các giai đoạn tăng giá bitcoin, việc chốt lời là hiện tượng phổ biến. Các nhà đầu tư đã tham gia vài tháng trước có thể quyết định chuyển đổi thành tiền mặt bằng cách mua lại cổ phần ETF của họ.

**Cạnh tranh nội bộ:** Ngay cả trong ngành ETF bitcoin cũng có sự dịch chuyển vốn. Các quỹ rẻ hơn thu hút tiền từ các đối thủ đắt hơn, và các sản phẩm thanh khoản hơn thu hút từ các sản phẩm ít thanh khoản hơn. BlackRock tận dụng ưu thế này và quy mô của mình.

**Động thái thị trường spot và futures:** Khối lượng vị thế trên thị trường futures, các mức hỗ trợ và kháng cự trên thị trường spot, cùng với độ biến động chung của chỉ số lo lắng đều ảnh hưởng đến dòng chảy.

## Thực sự ảnh hưởng như thế nào đến giá bitcoin?

Mối liên hệ giữa dòng chảy ETF và giá spot bitcoin phức tạp. Dòng chảy tăng thêm vốn vào danh mục của các thành viên ủy quyền, những người phải mua bitcoin trên thị trường tự do - tạo ra áp lực mua. Dòng rút ra buộc phải bán - tạo ra áp lực bán. Tuy nhiên, bitcoin còn được giao dịch trên các thị trường spot toàn cầu, trên nhiều nền tảng trao đổi, và trên thị trường futures. ETF chỉ là một trong nhiều kênh.

Ngày 6 tháng 1, sự phù hợp của dòng rút ròng yêu cầu bán ra khoảng 5000 bitcoin của các thành viên ủy quyền. Điều này khả thi, nhưng trong bối cảnh toàn cầu - là một sự xáo trộn nhỏ bé so với tổng thể. Quan trọng hơn, các giai đoạn rút ròng kéo dài có thể làm tăng tâm lý giảm giá, trong khi các giai đoạn dòng chảy vào có thể hỗ trợ xu hướng tăng.

## Rút ra từ góc nhìn dài hạn

Dòng rút 6 tháng 1 nên được xem xét trong bối cảnh hoạt động của các sản phẩm này trong cả năm. Trong giai đoạn đầu năm 2024, các ETF bitcoin đã ghi nhận dòng chảy vào hàng tỷ đô la trong các tuần riêng lẻ. So với quy mô này, dòng rút 240 triệu đô la hàng ngày không phải là điều bất thường.

Quan sát sâu hơn cho thấy, thị trường đang trải qua quá trình tự nhiên của việc lựa chọn. Các sản phẩm phí cao như GBTC của Grayscale đang liên tục rút ròng để nhường chỗ cho các lựa chọn mới, cạnh tranh hơn. Đồng thời, các nhà phát hành như BlackRock, với quy mô hoạt động và biên lợi nhuận đủ để cung cấp phí thấp đồng thời duy trì lợi nhuận, đang củng cố vị thế của mình.

## Các câu hỏi nhà đầu tư thường đặt ra

*Liệu một ngày rút ròng có báo hiệu xu hướng thay đổi?* - Không nhất thiết. Một ngày chỉ là một bức tranh nhanh. Xu hướng thực sự cần sự nhất quán trong nhiều tuần. Tuy nhiên, khi dòng rút ròng lặp lại, đặc biệt cùng với giá bitcoin giảm mạnh, có thể là dấu hiệu của sự dịch chuyển sâu hơn về tâm lý.

*Tại sao BlackRock thu hút vốn trong khi các quỹ khác mất đi?* - Do sự kết hợp của ba yếu tố: phí thấp, uy tín của nhà phát hành và thanh khoản thị trường. Trong thời kỳ biến động, các nhà đầu tư tổ chức ưu tiên sự an toàn của thương hiệu và khả năng dễ dàng vào ra vị thế.

*Dòng rút ròng từ ETF có làm giảm giá bitcoin không?* - Dòng rút buộc phải bán bitcoin của các thành viên ủy quyền, nhưng không quyết định giá. Thị trường bitcoin toàn cầu lớn hơn nhiều so với segment ETF. Các yếu tố vĩ mô, dữ liệu kinh tế, tin tức về quy định và tâm lý chung đều đóng vai trò quan trọng.

*GBTC có tiếp tục giảm giá không?* - GBTC còn một lượng tài sản lớn còn lại sau quá trình chuyển đổi từ quỹ đóng. Tuy nhiên, dòng rút ròng đều đặn cho thấy dòng tiền mới sẽ chảy sang các nơi khác. Vị thế dài hạn của GBTC phụ thuộc vào khả năng Grayscale giảm phí hoặc tìm ra ứng dụng đặc thù cho sản phẩm.

*Liệu đây có phải là bắt đầu của xu hướng giảm lớn hơn trên thị trường bitcoin?* - Một ngày rút ròng ETF không thể kết luận. Tuy nhiên, nếu dòng rút ròng kéo dài trong nhiều tháng trong bối cảnh giá yếu, đó có thể là dấu hiệu các tổ chức đang giảm tiếp xúc với các tài sản rủi ro - trong đó có bitcoin.

## Kết luận: Chín muồi qua biến động

Dòng rút 240 triệu đô la ngày 6 tháng 1 nhắc nhở chúng ta rằng ETF bitcoin - dù có môi trường tổ chức và quy định rõ ràng - vẫn là công cụ giao dịch trên thị trường biến động. Bản đồ chủ đề dòng chảy giữa các sản phẩm cho thấy dòng vốn chuyển dịch nhanh chóng để tìm kiếm điều kiện tốt nhất.

IBIT của BlackRock thể hiện sức mạnh nhờ quy mô và hiệu quả chi phí, trong khi các sản phẩm cũ hơn đang chịu áp lực giảm phí. Đây là tấm gương phản chiếu toàn bộ hệ sinh thái ETF - các sản phẩm lớn, hiệu quả, rẻ hơn đang chiếm ưu thế so với các đối thủ nhỏ hơn.

Đối với các nhà quan sát dài hạn, con số thực sự quan trọng là tổng tài sản quản lý (AUM) theo quý và năm. Thành công thực sự của ETF bitcoin sẽ được đo bằng việc chúng có trở thành phần cố định trong phân bổ danh mục của các tổ chức hay không, chứ không phải qua các ngày biến động dòng chảy đơn lẻ.