Thanh toán bằng stablecoin là ảo tưởng! McKinsey tiết lộ dữ liệu giao dịch trị giá 3.5 nghìn tỷ, 98% là ảo tưởng

Phân tích của McKinsey và Artemis Analytics đã tiết lộ ảo giác thanh toán stablecoin, với phần lớn khối lượng giao dịch hàng năm trị giá 35 nghìn tỷ đô la đến từ chuyển nhượng trao đổi, chênh lệch giá và chu kỳ hợp đồng thông minh. Loại trừ tiếng ồn, các khoản thanh toán thực tế vào năm 2025 sẽ chỉ là 3900 tỷ USD, chiếm 0,02% thế giới, nhưng tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Châu Á chiếm 60%, tập trung ở Singapore, Hồng Kông và Nhật Bản.

Bong bóng dữ liệu đằng sau 35 nghìn tỷ giao dịch

Stablecoin đang đạt được sức hút như một giải pháp thanh toán nhanh hơn, rẻ hơn và có thể lập trình, với khối lượng giao dịch hàng năm lên đến 35 nghìn tỷ đô la, theo Artemis Analytics, Allium, RWA.xyz, Dune Analytics. Dữ liệu của ARK Invest 2026 Big Ideas cho thấy mức trung bình động 30 ngày được điều chỉnh của khối lượng giao dịch stablecoin vào tháng 12 năm 2025 là 3,5 nghìn tỷ đô la, gấp 2,3 lần tổng hợp các doanh nghiệp Visa, PayPal và chuyển tiền.

Tuy nhiên, những con số chóng mặt này che khuất một thực tế quan trọng: phần lớn các giao dịch không phải là thanh toán thực sự của người dùng cuối. Chúng ta thường bối rối bởi khối lượng giao dịch stablecoin phóng đại trong tiêu đề bài viết, đắm chìm trong sự phấn khích khi nó vượt qua khối lượng giao dịch Visa/Mastercard, mơ ước “vượt cua và chuẩn bị giành chức vô địch” để thay thế SWIFT. Nhưng khi chúng ta so sánh khối lượng giao dịch của stablecoin với Visa/Mastercard, nó giống như so sánh khối lượng tiền được thanh toán bằng chứng khoán với Visa/Mastercard, điều này hoàn toàn không giống nhau.

Mặc dù dữ liệu blockchain cho thấy stablecoin có khối lượng giao dịch khổng lồ, nhưng hầu hết chúng không phải là thanh toán trong thế giới thực. Hiện tại, hầu hết khối lượng giao dịch stablecoin đến từ bốn loại hành vi không thanh toán chính: thứ nhất, số dư vốn của các nền tảng giao dịch và người giám sát, các sàn giao dịch lớn như Binance và Coinbase cần thường xuyên chuyển stablecoin giữa ví nóng và ví lạnh để đáp ứng nhu cầu rút tiền của người dùng và các chuyển khoản nội bộ này sẽ tạo ra khối lượng giao dịch on-chain rất lớn.

Tiếp theo là các chu kỳ giao dịch, chênh lệch giá và thanh khoản. Khi các nhà giao dịch chênh lệch giá giữa các sàn giao dịch hoặc DEX khác nhau, cùng một stablecoin có thể được giao dịch hàng chục lần trong một ngày. Các hoạt động tạo lập thị trường của các nhà cung cấp thanh khoản trên các nền tảng như Uniswap và Curve cũng sẽ tạo ra một số lượng lớn hồ sơ vào và ra stablecoin. Thứ ba là sự tương tác tự động do cơ chế hợp đồng thông minh gây ra. Ví dụ: một hoạt động cho vay DeFi có thể kích hoạt nhiều bước như đặt cược, cho vay, tích lũy lãi suất và tự động tái đầu tư stablecoin, mỗi bước sẽ để lại hồ sơ giao dịch trên chuỗi, nhưng trên thực tế, nó chỉ là một triển khai đa kỹ thuật của một hoạt động kinh tế.

Thứ tư là điều chỉnh tài chính và vận hành kỹ thuật. Các hoạt động như bỏ phiếu quản trị giao thức, di chuyển thanh khoản và nâng cấp hợp đồng cũng tạo ra chuyển khoản stablecoin, nhưng những hoạt động này không liên quan gì đến thanh toán hàng ngày. Blockchain chỉ hiển thị sự chuyển giao giá trị, không phải lý do tại sao chúng được chuyển nhượng. Do đó, chúng ta cần làm rõ các liên kết vốn và logic thống kê thực sự được sử dụng để thanh toán đằng sau stablecoin.

McKinsey đã loại bỏ tiếng ồn và 390 tỷ khoản thanh toán thực sự xuất hiện

Để loại bỏ phiền nhiễu và đánh giá khối lượng thanh toán stablecoin chính xác hơn, McKinsey đã hợp tác với Artemis Analytics, nhà cung cấp phân tích blockchain hàng đầu, để tiến hành phân tích chuyên sâu. Phương pháp phân tích tập trung vào việc xác định các mô hình giao dịch đáp ứng các đặc điểm của thanh toán, bao gồm chuyển tiền thương mại, thanh toán, bảng lương, chuyển tiền xuyên biên giới, v.v., đồng thời loại trừ dữ liệu giao dịch dựa trên giao dịch, tái cân bằng quỹ nội bộ và chuyển tự động hợp đồng thông minh.

Kết quả phân tích cho thấy dựa trên tốc độ giao dịch hiện tại (số liệu hàng năm dựa trên hoạt động thanh toán stablecoin vào tháng 12 năm 2025), khối lượng thanh toán stablecoin thực tế hàng năm là khoảng 3.900 tỷ đô la, chiếm khoảng 0,02% tổng khối lượng thanh toán toàn cầu. Con số này chỉ chiếm khoảng 1,1% so với khối lượng giao dịch ban đầu là 35 nghìn tỷ USD, có nghĩa là hơn 98% giao dịch on-chain là các hành động không thanh toán.

Điều này nhấn mạnh sự cần thiết phải giải thích nhiều sắc thái hơn về dữ liệu được ghi lại trên blockchain. Đối với các tổ chức tài chính đánh giá stablecoin, ý nghĩa rất rõ ràng: dữ liệu quy mô giao dịch thô công khai chỉ có thể được sử dụng làm điểm khởi đầu để phân tích và không thể đánh đồng với mức độ phổ biến của thanh toán stablecoin, cũng như không thể được coi là quy mô doanh thu thực tế có thể được tạo ra bởi hoạt động kinh doanh stablecoin. Bất kỳ kế hoạch kinh doanh nào dựa trên con số 35 nghìn tỷ đô la đều có thể đánh giá quá cao quy mô thực tế của thị trường.

Tuy nhiên, 3900 triệu đô la không phải là một con số đáng thất vọng. Quy mô này đã tăng gấp đôi so với năm 2024, cho thấy thanh toán bằng stablecoin thực sự tồn tại, đang phát triển và đang phát triển với tốc độ đáng kinh ngạc. Đối với một phương thức thanh toán mới nổi chỉ có vài năm lịch sử, quy mô hàng năm gần 4000 tỷ đô la đã là đáng kể. Điều này chứng tỏ rằng stablecoin đã hình thành nhu cầu ứng dụng thực sự và liên tục tăng trưởng trong các tình huống cụ thể.

Để rõ ràng, các khoản thanh toán stablecoin thực tế thấp hơn nhiều so với ước tính thông thường, nhưng điều này không làm giảm tiềm năng dài hạn của stablecoin làm kênh thanh toán. Thay vào đó, nó cung cấp một tiêu chuẩn rõ ràng hơn để đánh giá tình trạng hiện tại của thị trường và những gì cần thiết để stablecoin phát triển trên quy mô lớn. Đồng thời, chúng ta cũng có thể thấy rõ rằng stablecoin có thật trong lĩnh vực thanh toán, đang phát triển và đang ở giai đoạn đầu. Cơ hội là rất lớn và các con số chỉ cần được đo lường chính xác.

Thanh toán B2B và thị trường châu Á là hai động lực chính

Phân tích McKinsey vs. Artemis mang lại ba quan sát nổi bật. Đầu tiên là một đề xuất giá trị rõ ràng. Stablecoin đang trở nên phổ biến hơn vì chúng mang lại những lợi thế đáng kể so với các kênh thanh toán hiện có, chẳng hạn như tốc độ thanh toán nhanh hơn, quản lý thanh khoản tốt hơn và ma sát trải nghiệm người dùng thấp hơn. Ví dụ, ước tính đến năm 2026, số tiền chi tiêu thẻ ngân hàng liên quan đến stablecoin sẽ tăng lên 45 tỷ USD, tăng 673% so với năm 2024.

Thứ hai, B2B dẫn đầu sự tăng trưởng. Thanh toán B2B chiếm ưu thế, lên tới khoảng 2260 triệu đô la, chiếm 60% tổng số thanh toán stablecoin toàn cầu. Trong lĩnh vực thanh toán xuyên biên giới và thương mại quốc tế, từ lâu đã có những điểm khó khăn về hiệu quả như phí xử lý cao và chu kỳ thanh toán dài, và stablecoin có thể giải quyết những vấn đề này. Các doanh nghiệp tiên phong đang sử dụng stablecoin để tối ưu hóa quy trình thanh toán chuỗi cung ứng và cải thiện quản lý thanh khoản, và các doanh nghiệp nhỏ, vừa và siêu nhỏ đã được hưởng lợi đặc biệt đáng kể. Theo dữ liệu của McKinsey Global Payment Landscape, quy mô tổng thể của thanh toán liên doanh toàn cầu là khoảng 1,6 nghìn tỷ đô la và stablecoin chỉ chiếm khoảng 0,01%, nhưng thanh toán B2B đã tăng 733% so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy sự tăng trưởng nhanh chóng vào năm 2026.

Thứ ba, châu Á là quốc gia tích cực nhất trong hoạt động giao dịch. Hoạt động giao dịch không đồng đều giữa các khu vực và kênh thanh toán xuyên biên giới, cho thấy quy mô giao dịch sẽ phụ thuộc vào cấu trúc và hạn chế thị trường địa phương. Thanh toán bằng stablecoin từ châu Á là nguồn giao dịch lớn nhất, với khoảng 2450 triệu đô la, chiếm 60% tổng số. Bắc Mỹ theo sau với 950 triệu đô la giao dịch và châu Âu đứng thứ ba với 500 tỷ đô la. Mỹ Latinh và châu Phi đều có ít hơn 1 tỷ USD giao dịch.

Hiện tại, hoạt động giao dịch stablecoin ở châu Á gần như hoàn toàn được thúc đẩy bởi các khoản thanh toán từ Singapore, Hồng Kông và Nhật Bản. Đặc điểm chung của ba trung tâm tài chính này là: quy định tương đối rõ ràng, cơ sở hạ tầng tài chính phát triển và khả năng chấp nhận công nghệ mới cao. Singapore đã giới thiệu khung pháp lý cho stablecoin, Hồng Kông đang chuẩn bị cho giấy phép stablecoin và Nhật Bản cho phép sử dụng stablecoin tuân thủ để thanh toán. Sự rõ ràng về quy định này cung cấp sự bảo vệ pháp lý cho các doanh nghiệp áp dụng stablecoin.

Ngược lại, Mỹ Latinh và Châu Phi, mặc dù về mặt lý thuyết họ cần các giải pháp thanh toán xuyên biên giới chi phí thấp, nhưng vẫn chưa hình thành quy mô do sự không chắc chắn về quy định, cơ sở hạ tầng tài chính yếu kém và nhận thức thấp về tiền điện tử. Sự phân bố không đồng đều này cho thấy rằng việc mở rộng thanh toán bằng stablecoin phụ thuộc nhiều vào môi trường pháp lý và sự trưởng thành của cơ sở hạ tầng tài chính.

Ba kịch bản ứng dụng thực tế và tiềm năng tăng trưởng

Khi bạn lọc ra các hành vi giống như thanh toán, bạn sẽ có một bức tranh rất khác, với việc áp dụng không đồng đều nhưng tập trung vào ba tình huống điển hình.

Bảng lương toàn cầu và kiều hối xuyên biên giới là kịch bản số một. Stablecoin cung cấp một giải pháp thay thế hấp dẫn cho các kênh chuyển tiền truyền thống, cho phép chuyển tiền xuyên biên giới gần như ngay lập tức với chi phí thấp. Theo dữ liệu bối cảnh thanh toán toàn cầu của McKinsey, quy mô thanh toán hàng năm của stablecoin trong lĩnh vực tính lương và chuyển tiền xuyên biên giới toàn cầu là khoảng 900 tỷ USD. Khối lượng giao dịch tổng thể trong lĩnh vực này là 1,2 nghìn tỷ đô la và stablecoin chiếm chưa đến 1%, nhưng chúng đang phát triển nhanh chóng. Người dùng ở các quốc gia phụ thuộc vào kiều hối như Philippines và Mexico đang nhanh chóng chấp nhận stablecoin làm phương thức thanh toán.

Thanh toán B2B giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp là kịch bản thứ hai và lớn nhất. Như đã đề cập trước đó, quy mô hàng năm của stablecoin trong thanh toán liên doanh là khoảng 2260 tỷ đô la, chiếm 60% các khoản thanh toán thực tế của stablecoin. Sự tăng trưởng nhanh chóng trong không gian này (733% so với cùng kỳ năm ngoái) cho thấy sự công nhận của công ty đối với các đề xuất giá trị stablecoin đang tăng vọt. Các công ty đa quốc gia sử dụng các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán stablecoin có thể bỏ qua chu kỳ thanh toán từ 3 đến 5 ngày làm việc của ngân hàng và đạt được tín dụng ngay lập tức. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tiết kiệm tới 5% phí thanh toán xuyên biên giới, đây là một sự cải thiện đáng kể về tỷ suất lợi nhuận.

Thanh toán thị trường vốn là kịch bản lớn thứ ba. Stablecoin đang định hình lại quy trình thanh toán trên thị trường vốn bằng cách giảm rủi ro đối tác và rút ngắn chu kỳ thanh toán. Các quỹ được mã hóa do một số tổ chức quản lý tài sản phát hành đã đạt được việc phân phối cổ tức tự động cho các nhà đầu tư thông qua stablecoin hoặc trực tiếp tái đầu tư cổ tức vào quỹ mà không cần chuyển tiền qua ngân hàng. Dữ liệu cho thấy quy mô giao dịch thanh toán hàng năm của stablecoin trên thị trường vốn là khoảng 80 tỷ USD, trong khi quy mô thanh toán tổng thể của thị trường vốn toàn cầu đạt 200 nghìn tỷ USD, với stablecoin chiếm chưa đến 0,01%.

Dựa trên các xu hướng trên, có thể thấy rằng việc triển khai stablecoin đang dần bén rễ trong một số kịch bản đã được xác minh và liệu chúng có thể đạt được sự phát triển quy mô lớn hơn hay không phụ thuộc vào việc các mô hình của các kịch bản trưởng thành này có thể được thúc đẩy và nhân rộng thành công ở các khu vực khác hay không.

Xem xét hợp lý con đường thanh toán stablecoin trong tương lai

Thị trường stablecoin đã mở rộng nhanh chóng trong những năm gần đây, với nguồn cung lưu hành vượt quá 3000 tỷ đô la, so với dưới 300 tỷ đô la vào năm 2020. Các dự báo công khai của thị trường đều cho thấy tất cả các bên đều có kỳ vọng mạnh mẽ về sự tăng trưởng liên tục của thị trường stablecoin. Vào ngày 12 tháng 11 năm ngoái, Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent cho biết trong một bài phát biểu tại Hội nghị Thị trường Kho bạc rằng nguồn cung stablecoin có thể đạt 3 nghìn tỷ đô la vào năm 2030. Các tổ chức tài chính hàng đầu cũng đã đưa ra dự đoán tương tự, tin rằng nguồn cung stablecoin sẽ nằm trong khoảng từ 2 nghìn tỷ đến 4 nghìn tỷ USD trong cùng thời kỳ.

Kỳ vọng tăng trưởng này đã làm tăng đáng kể sự chú ý của các tổ chức tài chính đối với stablecoin và nhiều tổ chức đang khám phá ứng dụng của stablecoin xung quanh các kịch bản thanh toán và thanh toán khác nhau. Tuy nhiên, nếu một kế hoạch kinh doanh được phát triển dựa trên khối lượng giao dịch ban đầu là 35 nghìn tỷ USD, nó sẽ đánh giá quá cao quy mô thị trường, dẫn đến phân bổ sai nguồn lực và đầu tư sai lầm. Điều đúng đắn cần làm là so sánh quy mô thanh toán thực sự là 3900 triệu đô la và hiểu phân bố cấu trúc của con số này.

Stablecoin có tiềm năng đáng kể để định hình lại hệ thống thanh toán và việc giải phóng tiềm năng này phụ thuộc vào sự tiến bộ không ngừng của nghiên cứu và phát triển công nghệ, cải thiện quy định và triển khai thị trường. Ứng dụng quy mô lớn của nó đòi hỏi phân tích dữ liệu rõ ràng hơn, bố cục đầu tư hợp lý hơn và khả năng phân biệt các tín hiệu hợp lệ và lọc nhiễu không hợp lệ khỏi dữ liệu giao dịch công khai. Đối với các tổ chức tài chính, chỉ có tham vọng phát triển, hiểu khách quan hiện trạng quy mô giao dịch stablecoin và đều đặn đưa ra các cơ hội phát triển trong tương lai, họ mới có thể nắm bắt cơ hội trong giai đoạn tiếp theo của ứng dụng stablecoin và dẫn dắt sự phát triển của ngành.

Phân tích của McKinsey không phủ nhận triển vọng của stablecoin, nhưng cung cấp một tiêu chuẩn thực tế hơn cho ngành. 3900 tỷ USD, mặc dù dưới 35 nghìn tỷ USD, nhưng vẫn đại diện cho một thị trường mới nổi đang phát triển nhanh chóng. Câu hỏi quan trọng không phải là nó lớn như thế nào, mà là nó đang phát triển nhanh như thế nào và trần nhà cao như thế nào. Đánh giá từ tốc độ tăng trưởng hàng năm tăng gấp đôi, các khoản thanh toán bằng stablecoin thực sự đang ở trước thềm bùng nổ, nhưng đợt bùng phát này cần dựa trên nhu cầu thực chứ không phải bong bóng dữ liệu giả.