Từ chối tạo ra rác thải, đến năm 2026 Crypto cuối cùng đã học cách quản lý token bằng tư duy cổ phần

Tác giả: David Hoffman

Biên dịch: Gia Hân, ChainCatcher

Trong lĩnh vực tiền mã hóa tồn tại một vấn đề “đồng coin tốt” khó giải quyết.

Hầu hết các token đều là rác rưởi.

Hầu hết các token không được đội ngũ xử lý nghiêm túc về mặt pháp lý và chiến lược như cổ phần. Vì lịch sử chưa từng có đội ngũ nào đối xử với token như cổ phần, thị trường tự nhiên cũng phản ánh điều đó qua giá token.

Hôm nay tôi muốn chia sẻ với các bạn hai nhóm dữ liệu khiến tôi có chút lạc quan về tình hình token từ năm 2026 trở đi:

Kế hoạch KPI của MegaETH

Airdrop stablecoin của Cap (Stabledrop)

Định hướng cung cấp token có điều kiện

MegaETH đã khóa 53% tổng cung MEGA trong một “Kế hoạch KPI”. Ý tưởng cốt lõi là: nếu MegaETH không đạt được KPI [Chỉ số Hiệu suất Chính], các token này sẽ không được mở khóa.

Do đó, trong bối cảnh thị trường gấu không tăng trưởng của hệ sinh thái, ít nhất sẽ không có thêm token nào vào thị trường gây pha loãng cho người nắm giữ. Chỉ khi hệ sinh thái MegaETH thực sự đạt tăng trưởng (theo KPI định nghĩa), token MEGA mới được đưa ra thị trường.

KPI của kế hoạch này được chia thành 4 bảng điểm:

1. Tăng trưởng hệ sinh thái (TVL, cung cấp USDM)

2. Phi tập trung hóa MegaETH (tiến trình trên L2Beat)

3. Hiệu suất MegaETH (IBRL)

4. Phi tập trung hóa Ethereum

Về lý thuyết, khi MegaETH đạt được các KPI mục tiêu, giá trị của MegaETH sẽ tăng theo, từ đó giảm thiểu tác động tiêu cực của pha loãng MEGA đến thị trường.

Chiến lược này cảm giác rất giống với triết lý thưởng của Tesla dành cho Elon Musk: “Chỉ nhận thưởng khi giao hàng thành công”. Năm 2018, Tesla cấp cho Musk một gói thưởng cổ phần, chia thành nhiều đợt, chỉ khi Tesla đạt được các mục tiêu về giá trị thị trường và doanh thu liên tục tăng, các cổ phần mới được phân bổ. Elon Musk chỉ có thể nhận được phần thưởng khi doanh thu Tesla tăng và giá trị thị trường tăng.

MegaETH đang cố gắng áp dụng một số logic này vào kinh tế token của họ. “Thêm cung” không phải là điều hiển nhiên — đó là quyền lợi mà protocol phải giành được bằng cách thực sự đạt điểm trên các bảng điểm có ý nghĩa.

Khác với chuẩn mực của Musk và Tesla, tôi không thấy trong mục tiêu KPI của Namik có đề cập đến mục tiêu về vốn hóa thị trường MEGA — có thể vì lý do pháp lý. Nhưng với tư cách nhà đầu tư vào MEGA qua đợt phát hành công khai, KPI này chắc chắn rất hấp dẫn đối với tôi.

Ai nhận được phần cung mới là điều quan trọng

Một yếu tố thú vị khác trong kế hoạch KPI này là khi nào, ai sẽ nhận được MEGA khi đạt KPI. Theo tweet của Namik, những người được giải phóng MEGA là những người đã stake MEGA vào hợp đồng khóa.

Những người stake nhiều MEGA hơn và thời gian dài hơn sẽ có quyền nhận 53% token MEGA được đưa ra thị trường.

Logic đằng sau rất đơn giản: phân phát pha loãng của MEGA cho những người đã chứng minh là chủ sở hữu MEGA và có hứng thú giữ thêm MEGA — tức là những người ít có khả năng bán tháo MEGA nhất.

Cân nhắc về lợi ích phù hợp

Điều cần nhấn mạnh là điều này cũng mang lại rủi ro. Chúng ta đã thấy các cấu trúc tương tự từng gặp vấn đề nghiêm trọng trong quá khứ. Xem đoạn trích trong bài viết của Cobie: “ApeCoin và sự biến mất của staking”

Nếu bạn là người bi quan về token, bi quan về crypto, hoặc chỉ đơn thuần là người theo xu hướng giảm giá, thì vấn đề lợi ích phù hợp này chính là điều bạn lo ngại.

Đặt pha loãng token sau KPI phản ánh đúng giá trị tăng trưởng của hệ sinh thái MegaETH tốt hơn bất kỳ cơ chế staking bình thường nào mà chúng ta từng thấy trong giai đoạn yield farming 2020-2022. Trong thời kỳ đó, bất kể đội ngũ có tiến bộ căn bản hay hệ sinh thái có tăng trưởng, token vẫn sẽ được phát hành.

Vì vậy, về cơ bản, pha loãng của MEGA là:

• Bị ràng buộc bởi sự tăng trưởng của hệ sinh thái MegaETH

• Phân phối đến những người ít có khả năng bán tháo MEGA nhất

Điều này không đảm bảo giá trị của MEGA sẽ tăng — thị trường sẽ làm những gì thị trường muốn. Nhưng đây là một nỗ lực hợp lý và trung thực nhằm sửa chữa những vấn đề cốt lõi có vẻ ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống token mã hóa.

Đối xử token như cổ phần

Trong quá khứ, đội ngũ thường phân phối token của họ theo kiểu “phủ sóng”. Airdrop, phần thưởng canh tác, tài trợ — nếu họ phân phối những thứ thực sự có giá trị, đội ngũ sẽ không làm vậy.

Vì đội ngũ phân phối token như thể đó là token quản trị vô giá trị, thị trường cũng sẽ định giá chúng như vậy.

Bạn cũng có thể thấy điều này trong cách MegaETH xử lý việc niêm yết trên CEX (sàn giao dịch tập trung), đặc biệt sau khi Binance mở cửa hợp đồng tương lai MEGA trên nền tảng của họ (đây là cách Binance từng cố gắng đòi hỏi đội ngũ phải đưa token để đổi lấy lợi ích).

Hy vọng đội ngũ sẽ bắt đầu cẩn trọng hơn trong việc phân phối token. Nếu họ bắt đầu xem token như báu vật, có thể thị trường cũng sẽ phản ứng theo cách đó.

Airdrop “stablecoin” của Cap

Giao thức stablecoin Cap không dùng phương thức airdrop truyền thống, mà ra mắt “Stabledrop”. Họ không airdrop token quản trị gốc CAP, mà phân phát stablecoin gốc cUSD cho những người dùng canh tác bằng điểm của Cap.

Phương pháp này thưởng thực sự có giá trị cho người dùng canh tác điểm, qua đó thực hiện đúng cam kết xã hội của họ. Những người gửi USDC vào nguồn cung Cap phải chịu rủi ro hợp đồng thông minh và chi phí cơ hội, và airdrop stablecoin đã bù đắp cho họ tương ứng.

Đối với những ai muốn có CAP thật sự, Cap đang bán token qua Uniswap CCA. Bất kỳ ai muốn sở hữu CAP đều phải trở thành nhà đầu tư thực sự và bỏ vốn thật.

Lựa chọn những người nắm giữ kiên định

Kết hợp giữa airdrop stablecoin và bán token đã lọc ra những người nắm giữ kiên định. Airdrop CAP truyền thống có thể sẽ phân phối cho những người đầu cơ, thao túng thị trường để bán tháo ngay lập tức. Thông qua bán token yêu cầu vốn đầu tư, Cap đảm bảo CAP sẽ đến tay những người sẵn sàng chịu rủi ro giảm giá để hy vọng tăng giá — nhóm này có khả năng giữ lâu dài hơn.

Lý thuyết là, cấu trúc này xây dựng một nhóm nắm giữ tập trung phù hợp với tầm nhìn dài hạn của protocol, giúp tăng khả năng thành công của CAP, thay vì dùng cơ chế airdrop không chính xác, phân phối token cho những người chỉ quan tâm đến lợi nhuận ngắn hạn.

Thiết kế token đang trưởng thành

Protocol đang ngày càng tinh vi và chính xác hơn trong cơ chế phân phối token. Không còn cách phát tán theo kiểu “phao câu”, phân phát theo kiểu phủ sóng — MegaETH và Cap đều chọn lọc kỹ lưỡng ai mới có thể nhận token của họ.

“Tối ưu hóa phân phối” không còn phổ biến — có thể đó là hậu quả của thời kỳ Gensler (cựu chủ tịch SEC, nổi tiếng với chính sách siết chặt quản lý crypto). Thay vào đó, hai đội ngũ này đang tối ưu hóa độ tập trung để xây dựng nhóm nắm giữ mạnh mẽ hơn.

Tôi hy vọng khi các ứng dụng mới ra mắt từ năm 2026, họ có thể quan sát và học hỏi một số chiến lược này, thậm chí cải tiến chúng, để “đồng coin tốt” không còn là vấn đề nan giải nữa, và chúng ta chỉ còn lại “đồng coin tốt”.