Thổ Nhĩ Kỳ Duy Trì Lãi Suất 37% Mặc Dù Lạm Phát 32%, Thâm Hụt Thương Mại

Ngân hàng trung ương Thổ Nhĩ Kỳ đã duy trì chính sách tiền tệ chặt chẽ trong tháng 4/2026 bất chấp lạm phát dai dẳng và hoạt động kinh tế chậm lại, giữ lãi suất chính ở mức 37% để bảo vệ đồng lira và hạn chế tín dụng, theo quyết định chính sách mới nhất của ngân hàng.

Ngân hàng trung ương đã giới hạn mức mất giá của đồng lira ở mức 5% kể từ đầu năm, với đồng tiền giao dịch ở mức 45,17 đổi 1 USD tính đến ngày 5/5/2026. Dự trữ ngoại hối tăng mạnh từ 41,6 tỷ USD vào cuối tháng 3 lên 53,2 tỷ USD đến ngày 24/4, được hỗ trợ bởi dự trữ vàng trị giá 110 tỷ USD, phản ánh dòng tiền đi vào thông qua giao dịch carry trade, theo dữ liệu của ngân hàng.

Lạm phát vẫn dai dẳng dù giữ lãi suất

Bất chấp lãi suất cao, chỉ số giá tiêu dùng đã tăng trong tháng 4 nhờ chi phí lương thực và nhà ở cao hơn, đưa lạm phát hằng năm lên 32%, theo Viện Thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Ngân hàng trung ương thừa nhận rằng “các chỉ báo cho thấy tốc độ hoạt động kinh tế đang chậm lại”, đồng thời nêu chiến tranh và chi phí vay cao là các yếu tố tác động đến tăng trưởng.

Hoạt động sản xuất ở mức thấp nhất trong hai năm

Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) từ Phòng Thương mại và Công nghiệp Istanbul giảm xuống 46 điểm trong tháng 4, mức thấp nhất kể từ tháng 9/2024, thấp xa ngưỡng 50 điểm cho thấy hoạt động mở rộng trong lĩnh vực sản xuất, theo dữ liệu từ S&P Global. Andrew Harker, giám đốc kinh tế tại S&P, cho biết: “Những lo ngại về thời gian tác động của cuộc xung đột có thể kéo dài khiến các nhà sản xuất đang tâm lý thận trọng, cắt giảm tuyển dụng, mua sắm và tồn kho tương ứng.”

Quỹ Tiền tệ Quốc tế đã cắt giảm dự báo tăng trưởng cho nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ xuống 3,4% trong tháng 4.

Xuất khẩu yếu, thâm hụt thương mại mở rộng

Chính sách kiểm soát tỷ giá để giữ đồng lira mạnh đã tạo ra các hệ quả ngoài dự kiến. Xuất khẩu tháng 3 giảm xuống 22 tỷ USD, giảm 6% so với cùng kỳ năm trước, trong khi nhập khẩu tăng 8% lên 33 tỷ USD, để lại thâm hụt thương mại 11 tỷ USD trong tháng, theo Turkstat (Viện Thống kê Thổ Nhĩ Kỳ).

Giáo sư Emre Alkin, nhà kinh tế tại Đại học Topkapı, nói với AGBI: “Sau khoảng ba năm, một bức tranh đã hiện ra rằng Thổ Nhĩ Kỳ đã trở thành một trong những quốc gia đắt đỏ nhất thế giới, xu hướng phi công nghiệp hóa đã tăng tốc và chi phí sinh hoạt đã tăng lên đáng kể.” Alkin cho biết việc giữ đồng lira mạnh đồng nghĩa xuất khẩu của Thổ Nhĩ Kỳ trở nên đắt đỏ hơn, trong khi nhập khẩu lại hấp dẫn hơn, và điều này “đã ảnh hưởng tiêu cực đến cán cân đối ngoại”.

Nhà kinh tế Mustafa Sönmez cho rằng sự thu hẹp thương mại là do các yếu tố toàn cầu rộng hơn: “Do chiến tranh, quy mô thương mại quốc tế đã bị thu hẹp trên toàn cầu. Xuất khẩu của Thổ Nhĩ Kỳ, đặc biệt là sang khu vực chiến tranh, đã giảm trong khi một mặt hàng nhập khẩu quan trọng – năng lượng – lại tăng lên.” Sönmez dự đoán thâm hụt thương mại sẽ tiếp tục tăng trong suốt tháng 4 và xa hơn nữa “đặc biệt nếu cuộc chiến ở Vùng Vịnh không sớm được kết thúc.”