Công ty mã hóa bảo mật đồng cấu toàn đồng thái Zama cho biết hợp đồng USDC bảo mật được đóng băng theo dạng cUSDC đã được dỡ bỏ sau ngày 31 tháng 5. Trước đó, Circle đã thực hiện thao tác đưa vào danh sách đen đối với địa chỉ hợp đồng cUSDC qua đêm theo lệnh của tòa án liên bang, đóng băng một quỹ USDC trị giá khoảng 12,6 triệu USD. Nguyên nhân là tranh chấp dân sự giữa người sáng lập Overnight Finance và những người nắm giữ token OVN.
Cơ chế kích hoạt đóng băng: một bên gửi tiền gây tranh cãi khiến toàn bộ hợp đồng bị khóa
Circle duy trì một danh sách đen tích hợp sẵn trong hợp đồng thông minh USDC. Các tài khoản được ủy quyền có thể đưa địa chỉ Ethereum vào danh sách đen; mọi USDC do địa chỉ bị đưa vào danh sách nắm giữ đều bị đóng băng. cUSDC là cấu trúc hợp đồng dạng pool, trong đó USDC cơ bản của tất cả người dùng được lưu trong cùng một địa chỉ hợp đồng Ethereum. Thao tác danh sách đen của Circle khóa toàn bộ địa chỉ hợp đồng, thay vì chỉ nhắm vào một người gửi tiền cụ thể, khiến những người dùng hợp pháp không liên quan gì đến tranh chấp Overnight Finance đồng loạt mất quyền truy cập vốn.
Trong vụ việc, CEO của Zama là Rand Hindi đã công khai xác nhận rằng nhóm của ông không nhận được bất kỳ thông báo nào trước khi Circle thực hiện danh sách đen, và cho biết thỏa thuận “đã bị cuốn vào cuộc xung đột”. Ngay sau đó, Zama tuyên bố tạm dừng phát hành ba loại token được bao bọc gồm cUSDC, cUSDT và cWETH, đồng thời nhóm pháp lý bắt đầu liên hệ với luật sư tại Mỹ.
Zama xác nhận lên sóng chính thức vào tháng 6, giới thiệu cơ chế đóng băng theo cấp tài khoản
Zama công bố kế hoạch tiếp theo sau khi dỡ bỏ việc đóng băng. Sản phẩm cUSDC dự kiến chính thức ra mắt vào tháng 6 năm 2026 và sẽ bảo vệ 5 triệu USD USDC từ kho dự trữ của công ty. Zama cũng đồng thời công bố lộ trình tuân thủ, bao gồm thành lập ủy ban tuân thủ, tích hợp hệ thống KYT kiểu bảo vệ quyền riêng tư và giới thiệu cơ chế kiểm soát tài sản cơ sở có khả năng tự động phản chiếu.
Hạng mục cuối cùng là thay đổi kiến trúc then chốt: nếu Circle đóng băng một địa chỉ USDC nào đó, địa chỉ tài khoản cUSDC tương ứng sẽ bị đóng băng đồng bộ, đưa việc thực thi tuân thủ xuống cấp tài khoản thay vì sử dụng cách đóng băng toàn bộ theo lớp hợp đồng. Mục tiêu là tránh trong tương lai một người gửi tiền gây tranh cãi đơn lẻ có thể kích hoạt lại tình trạng khóa toàn bộ pool hợp đồng.
Đối chiếu hồ sơ danh sách đen của Circle: lỗ hổng 420 triệu USD trong sự kiện Drift
Nhà điều tra trên chuỗi ZachXBT ghi nhận các trường hợp liên quan đến hành động đóng băng của Circle kể từ năm 2022. Trong 15 vụ việc, số tiền bị đánh cắp không bị đóng băng vượt quá 420 triệu USD. Ở các sự kiện này, Circle hoặc hành động chậm trễ, hoặc không áp dụng biện pháp nào.
Trong vụ Drift Protocol ngày 1 tháng 4, kẻ tấn công đã chuyển khoảng 232 triệu USD USDC từ Solana sang Ethereum trong vòng 6 giờ, thông qua cơ sở hạ tầng CCTP của chính Circle. Công ty bảo mật PeckShield và Arkham đã công khai gắn nhãn trong lúc sự kiện đang diễn ra, nhưng Circle không thực hiện hành động đóng băng. Lập trường chính thức của Circle là trong trường hợp không nhận được lệnh của tòa án, thông báo trừng phạt hoặc yêu cầu thực thi, họ không đóng băng tài sản một cách đơn phương.
Tình hình dự luật GENIUS: đang được xem xét tại Thượng viện, chưa bao gồm bảo vệ đóng băng hợp đồng dạng hỗn hợp
Hiện tại, dự luật “GENIUS” đang được xem xét tại Thượng viện Hoa Kỳ đã quy định chính thức nghĩa vụ tuân thủ của nhà phát hành stablecoin, nhưng theo văn bản dự thảo công khai, dự luật này không bao gồm các quy định về cơ chế đối với lệnh đóng băng địa chỉ hợp đồng dùng chung, cũng như không thiết lập điều khoản bảo vệ cho người dùng bên thứ ba bị ảnh hưởng bởi lệnh nhắm vào một người gửi tiền cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
cUSDC của Zama hoạt động như thế nào, và khác gì so với mixer?
cUSDC được xây dựng dựa trên chuẩn ERC-7984, là lớp bao bọc bảo mật cho USDC. Người dùng nạp USDC sẽ nhận cUSDC; số dư và giá trị giao dịch được mã hóa trên chuỗi bằng mã hóa toàn đồng thái (FHE), khiến người quan sát trên chuỗi không thể xác định vị thế cá nhân hoặc số tiền chuyển. Địa chỉ ví của bên gửi và bên nhận vẫn có thể nhìn thấy công khai. Zama khẳng định rõ cUSDC không phải là mixer mà là hạ tầng cho phép tính toán bảo mật.
Việc đóng băng lần này mang lại bài học cấu trúc nào cho các giao thức DeFi khác đang nắm giữ USDC?
Bất kỳ giao thức DeFi nào lưu USDC trong cùng một địa chỉ hợp đồng dùng chung đều đối mặt với rủi ro pháp lý tương tự: nếu lệnh của tòa án nhắm vào địa chỉ hợp đồng chứ không phải vào ví cá nhân, thì lệnh đóng băng đối với một người gửi tiền đơn lẻ sẽ đồng thời khóa toàn bộ số vốn của những người dùng dùng chung hợp đồng đó, áp dụng cho các giao thức cho vay, pool thanh khoản, bộ tổng hợp lợi nhuận và lớp bảo vệ quyền riêng tư.
Circle xử lý sự kiện Zama và sự kiện Drift khác nhau như thế nào?
Circle đã thực hiện thao tác đóng băng Zama sau khi nhận lệnh cấm tạm thời do tòa án liên bang ban hành, phù hợp với chính sách chính thức của họ là chỉ đóng băng khi nhận lệnh của tòa án, thông báo trừng phạt hoặc yêu cầu thực thi. Ở sự kiện Drift không có tài liệu ủy quyền pháp lý tương đương, nên Circle đã không hành động. Hai bối cảnh với tiêu chuẩn xử lý khác nhau đã làm dấy lên các câu hỏi đang diễn ra trong ngành về tính nhất quán của cơ chế đóng băng.
